Ağrı Dağı'na Tırmanış

Giray, akşamüzeri Hamamönü'nde küçük bir çay ocağında oturuyordu. Bir yandan çayını yudumluyor bir yandan da "Kartallar Yüksekte Uçar" adlı dağ sporları dergisindeki makalelere göz atıyordu. "Dünyaya Tepeden Bakabileceğiniz Yerler" adlı makale ilgisini çekti ve bu yazıyı dikkatle okumaya başladı.

"Himalayalar'ın zirvesi Everest, herkes tarafından dünyanın en yüksek noktası ve tırmanması en güç zirvesi olarak bilinir. Aslında tırmanma açısından dünyanın en zorlu dağı Everest değil, Himalayalar'ın batı uzantısı olan K2 Dağı'dır. K2, 8611 metre yüksekliğindeki zirvesi ile dünyanın en yüksek ikinci dağıdır. Çin ve Pakistan sınırındaki Karakurum sıradağlarında bulunan k2'ye tırmanmak, dünyanın en yüksek zirvesine sahip olan Everest'e tırmanmaktan daha zordur. Bugüne kadar Everest'e binlerce kişi tırmanmış olmasına rağmen k2'nin zirvesine ulaşabilen sadece birkaç yüz kişi vardır."

Giray bu satırları okuyup gülümsemeye başladı. Çünkü kendisi de son cümlede bahsedilen birkaç yüz kişiden biriydi. İki yıl önce Everest'e, altı ay önce de k2'ye tırmanmayı başarmıştı. Çayından bir yudum daha alıp makaleyi okumaya devam etti.

"Ağrı Dağı Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Anadolu'yu kuş bakışı seyredebileceğiniz yerlerden biridir. Dağın en uç noktasına Atatürk Zirvesi denmektedir. Dünyanın en meşhur 50 dağı arasında yer almaktadır. 5137 metrelik yüksekliğiyle Avrupa'nın en yüksek üç zirvesinden birine sahiptir. Kutsal kitaplarda da adı geçen Ağrı Dağı'nın farklı dillerde isimleri mevcuttur. Bunların başlıcaları Ararat, Kuh-i Nuh, Cebel'ül Haris'tir. Kayıtlara göre bu dağa ilk tırmanış 1829 yılında gerçekleştirilmiştir..."

Giray elindeki çay bardağını masaya bıraktı ve düşünmeye başladı. Genç yaşında birçok ülkeye gitmiş ve oralardaki en yüksek zirvelere tırmanarak sayısız başarıya imza atmıştı. Türkiye'de ise sadece dağcılığa ilk başladığı yıllarda Süphan, Tendürek ve Erciyes'e tırmanmıştı. Anadolu'nun en yüksek zirvesi olan Ağrı Dağı'na tırmanmaya hiç fırsatı olmamıştı. Hemen telefonunu çıkarıp arkadaşı Hikmet'i aradı ve ağustos ayında Ağrı Dağı'na tırmanmak istediğini söyledi. Onun da kendisiyle gelip gelmeyeceğini sordu. Hikmet de Giray'ın düşüncesine sıcak baktı ve ağustosta oraya gitmeye karar verdiler.

Günler birbirini kovalamış, tırmanış günü gelmişti. Giray ve Hikmet gerekli hazırlıkları yaparak Ankara'dan yola çıktılar. Bu uzun bir yolculuk olacaktı çünkü Ağrı Dağı'na ulaşmak için 1190 kilometre yol kat etmeleri gerekiyordu. Bu yüzden sabah erkenden Ankara'dan hareket ettiler. Yolculuk onların beklediğinden daha iyi ve daha keyifli geçmişti. Gece yarısına doğru Doğubeyazıt ilçesine vardılar ve geceyi bir otelde geçirip iyice dinlendiler.

Giray ve Hikmet ertesi sabah saat 6 civarında otelden çıkıp Ağrı Dağı'na doğru yola çıktılar. Önce Eli Köyü'ne kadar araçlarıyla geldiler. Burası, Ağrı Dağı'na tırmanmak isteyen her dağcının ilk durağıydı. Bütün dağcılar öncelikle araçlarıyla buraya kadar gelir ve araçlarını buraya bırakırlardı. Sonra da katır kiralayarak Ağrı Dağı'nın zirvesine olan yolculuklarına katırlarla devam ederlerdi. Giray ve Hikmet de arabalarını köye bırakıp katır kiraladılar. Çantalarını ve erzaklarını katırlara yükleyip yollarına devam ettiler. Ağrı Dağı'na tırmanış normal hava şartlarında 3 gün sürerdi. Bu nedenle Giray ve Hikmet, dönüş yolculuğunu da hesaba katarak yanlarına altı günlük yiyecek ve malzeme almışlardı.

Giray ve Hikmet yolculuğa başladıktan beş saat sonra 3300 metre yükseklikteki ilk kamp alanına ulaştılar. Dağın bu kısmı çok fazla dik değildi. Bu nedenle tırmanırken çok fazla zorlamadılar. Sadece buraya geldiklerinde onları şaşırtan bir durumla karşılaştılar. Yarım saat içinde üç farklı hava olayına tanık olmuşlardı. Kamp alanına ilk ulaştıklarında hava açıktı. Hava güneşliyken çadırlarını kurdular. Tam yemek hazırlayıp yemeğe başlamak üzereyken de bardaktan boşanırcasına yağmur yağmaya başlamıştı. Bununla da kalmadı. Sonra da şiddetli bir rüzgârın ardından ise hiçbir şey olmamış gibi tekrar güneş çıkmıştı. Ağrı Dağı'nın kendisi gibi havası da mucizeydi.

Kamp alanında Giray ve Hikmet dışında başka dağcılar da vardı. Geceyi onlarla çay-kahve içip sohbet ederek geçirdiler. Ağustos ayı Ağrı Dağı'na tırmanmak için en uygun zamanlardan biriydi. Bu nedenle kamp alanında çok fazla dağcı olmasına şaşırmadılar. Yerli ve yabancı dağcıların varlığı onları çok mutlu etmişti.

Sonraki gün sabah erkenden kalkıp bütün dağcılarla birlikte büyük bir sofra kurdular ve kahvaltı ettiler. Kahvaltıdan sonra da dağcılar hazırlıklarını yapıp öğleye doğru yola çıktılar. Hedef, 4200 metredeki ikinci kamp noktasına ulaşmaktı. Ancak bu bekledikleri gibi kolay olmayacaktı. Çünkü artık yol daha dik ve keskin kayalarla doluydu. Arazide bu kayalar ve küçük otlardan başka hiçbir şey yoktu. Özellikle kayalar çok ilginçti. Ağrı Dağı volkanik bir yapıya sahip olduğu için keskin kenarlı ve koyu renkli, üzerinde yosun bile olmayan kayalarla kaplıydı.

Dört saatlik zorlu bir yürüyüşün ardından Giray ve Hikmet ikinci kamp noktasına ulaşmayı başardılar. Zorlu ve tehlikeli yola rağmen buraya bütün dağcılardan daha hızlı çıkmışlardı. Hemen konaklamaya uygun bir yer seçip çadırlarını kurdular. Bir saat sonra da yavaş yavaş diğer gruplar gelmeye başladı. Geceyi burada geçirip güneşin doğuşuyla tekrar yola çıkacaklardı. Zirveye ulaşmaları için yaklaşık altı saatlik yolları vardı. İyice dinlenmek ve güzel bir uyku çekmek istiyorlardı. Ancak ikinci kamp alanındaki gece ilk gece kadar güzel olmadı. Çünkü hava çok soğuktu ve iklim sürekli değişiyordu. O gece kar, dolu ve yağmuru bir arada gördüler. Bu sebeple kimse çadırından çıkmıyordu. Giray ve Hikmet de akşamı çadırlarında sohbet ederek geçirdiler.

Ertesi sabah bütün dağcılar güneşin doğuşuyla beraber yola koyuldular. Giray ve Hikmet diğer grupların önündeydiler. 4200 metredeki ikinci kamp alanından zirveye kadar mola vermeden çıkacaklardı. 4600 metre yüksekliğe geldiklerinde hiç ummadıkları bir şeyle karşılaştılar. 4600 metrede zirve platosuna giden yol buzlarla kaplıydı ve dağcılara geçit vermiyordu.

Giray ve Hikmet bu kalıcı kar kütlesinden nasıl geçeceklerini düşündüler. Bu sırada diğer gruplar da onların yanına geldi. Hep birlikte önlerinde duran 300 metrelik dev buz tabakasına bakıyorlardı. Diğer gruplar bir müddet durduktan sonra tırmanışı erteleme kararı aldılar ve ikinci kamp alanına geri dönmeye başladılar. Onlar günü kampta geçirip yarın tekrar deneyeceklerdi. Giray ve Hikmet ise ne yapacaklarına bir türlü karar veremiyorlardı. Buzun üstünde çekiç olmadan ilerlemek son derece riskliydi. Çünkü bir an kayıp düşmeye başlasalar ikinci kamp alanına kadar onları durdurabilecek hiçbir şey yoktu.

Giray ve Hikmet yaklaşık yarım saat düşündükten sonra farklı bir yoldan gitmeye karar verdiler. Diğer dağcıların kullandıkları yoldan ilerlemek yerine buz kütlesinin etrafından dolaşmayı deneyeceklerdi. Bu da yolun bir saat daha uzaması anlamına geliyordu. Buna rağmen geri dönmek istemediler ve yola koyuldular. 4600 metreden geri dönüp 4500 metrede bulunan yan yola doğru ilerlediler. Tırmanış şimdilik iyi gidiyordu. Bu bölgede kar yeni yağmıştı ve yerdeki yumuşak kar yürümeye engel değildi. Giray önde, Hikmet arkada zirveye doğru ilerlemeye devam ettiler. Hava çok rüzgârlıydı. Bazen rüzgâr öyle hızlanıyordu ki birbirlerini bile duyamıyorlardı.

Bir müddet ilerledikten sonra Giray, Hikmet'i yoklamak için "Hikmet! İyi misin?" diye bağırdı. Arkadan herhangi bir ses gelmedi. Giray tekrar etti ama ses gelmiyordu. Giray arkasına dönüp baktı ama Hikmet'i göremedi. Hemen geldiği yoldan geri döndü. Yaklaşık 50 metre aşağı inince bir çukur gördü. Hemen çantasını kenara koyup çukura doğru eğildi. Hiçbir şey göremiyordu. "Hikmet!" diye seslendi. Bağırmak istiyor ancak bağıramıyordu. Çünkü tırmanışlarda yüksek ses çığ tehlikesi yaratabilirdi. Tekrar "Hikmet!" diye seslendi, beklediği cevap o anda geldi. Hikmet "Buradayım!" diye seslendi.

— Giray bir mağara bulduk sanırım. Yukarıya çıkmak için yol arıyorum ama hiçbir şey görünmüyor. Ne yapacağız?

— Hikmet sen iyi misin? Yaralandın mı?

— Hayır, yaralanmadım. Gayet iyiyim... İnanmayacaksın ama burada su birikintisi var. Mağaranın dibi yaklaşık 20 santim suyla kaplı. Ama hiçbir yerde çıkış göremiyorum.

— Tamam, sen sakin ol! Bir çaresine bakacağız.

Giray ne yapabileceğini düşünmeye başladı. Ağrı Dağı yürüyerek çıkılan bir dağ olduğu için yanlarına halat da almamışlardı. Etrafta kullanabileceği bir şeyler aradı ama hiçbir şey bulamadı. Kardan başka bir şey görünmüyordu. Şiddetli esen rüzgârın etkisiyle görüş mesafesi çok fazla değildi. Giray çukurun başından çok fazla uzaklaşmak istemedi ve Hikmet'e tekrar seslendi.

— Ben de geliyorum. Buradan seni çıkarmanın yolu yok. Belki iki kişi olursak birbirimizi çıkarabiliriz. Aşağısı su mu? Hiçbir şey görünmüyor.

— Evet, aşağısı su. Atla, bir şey olmaz.

Giray aşağıya atladı ve Hikmet'in dediği gibi suyun içine düştü. Düşer düşmez Giray önce hiçbir şey göremedi. Gözü sürekli kara bakmaktan dolayı kamaşmıştı. Birkaç dakika sonra yavaş yavaş etrafı görmeye başladı. Hemen cebindeki uydu telefonunu çıkardı ve telefona baktı. Telefon çekmiyordu. Hiç şaşırmadı. Giray etrafı incelemeye başladı. Gördüğü manzara karşısında çok şaşırmıştı. Mağara dışarıdan en az 15 derece daha sıcaktı. Ayrıca duvarlarda ve kayaların üstünde yosunlar vardı. Bu yükseklikteki bir mağaranın daha sert bir iklimi olmalıydı. Vakit kaybetmeden birbirlerini çıkarmaya çalıştılar. Ama başaramadılar. Sonra etrafta buldukları küçük kayaları yuvarlayarak mağaranın ortasına getirdiler ve üzerine çıkmayı denediler. Bu da çıkmak için yeterli değildi. Bir türlü çukurun girişine ulaşamıyorlardı. Biraz daha denedikten sonra vazgeçtiler. Farklı bir çıkış bulmalıydılar.

Mağaranın içinde gezinmeye başladılar. Mağarada aşağıya doğru yürüdüler. Bu arada kendi aralarında konuşuyor, akıl yürütüyorlardı. Giray "Buranın bir çıkış olmalı. Mağarada hava çok sıcak ve yosunlar var. Bu mağara bir yerlere açılıyordur." dedi. Aşağıya doğru yürümeye devam ettiler. Yürüyüş birkaç saati bulmuştu. Ama birkaç dikit ve sarkıttan başka bir şey bulamadılar. Çok da yorulmuşlardı. Buldukları bir bölmede uyumaya karar verdiler. Biraz uyuduktan sonra tekrar yola koyuldular. Birkaç saatlik inişten sonra büyük bir bölmenin bulunduğu düzlük bir alana geldiler. Burada 3—4 bölüm vardı. Çantalarını yere bırakıp etrafı gezmeye başladılar. Hikmet önde Giray arkada tek tek bölümlere bakıyorlardı. İkinci odaya adımlarını atar atmaz bir kırılma sesiyle bütün mağara yankılandı. Hemen fenerlerini yere çevirdiler ve gördükleri manzara karşısında çok şaşırdılar. Yerde bir yığın kemik ve kafatası vardı. Kemikler uzun süredir buradaydı ki küçücük bir darbeyle toza dönüşüyorlardı.

Giray ve Hikmet irili ufaklı kemik kalıntıları arasında korkuyla ilerlemeye devam ettiler. Bu sırada Hikmet ürkek bir tavırla "Giray! Sanırım bunlar hayvan iskeleti." dedi. Giray da etrafına dikkatle bakıp onu onayladı. Çünkü kemiklerin arasında hem hayvan kafatasları hem de boynuzları gördüler. Onlar ürkek ürkek ilerlerken bir çatırtı duyuldu. Bu ses önceki seslere benzemiyordu. Bu, bir kemik sesinden daha çok bir tahtanın kırılması sırasında çıkan sesti.

— Hikmet! Bak, burada çok büyük tahta parçaları var!

Hikmet de fenerini Giray'ın gösterdiği tarafa çevirdi ve tahta parçalarını gördü. Sonra az ileride gemi burnuna benzeyen bir şey gördüler.

Mağara gittikçe daha gizemli bir hâl alıyordu. Giray ve Hikmet hayatlarının en korkunç ve heyecanlı anlarını yaşıyorlardı. Hemen oraya doğru ilerlemeye başladılar. Fener yardımıyla sağa sola baktılar. Etrafa dağılmış tahta parçalarını gördüler. Giray bu kalıntıların üzerine çıkacak gibi oldu ama Hikmet onu durdurdu.

— Aman, yapma Giray! Bu tahtalar iyice çürümüş. Sen bastığın anda kırılır. Hiç çıkmayalım bence...

İkisi de dıştan kalıntıları inceldi ve kenara çekildiler. Giray:

— Hikmet, kulağa çok çılgınca geleceğini biliyorum ama Nuh'un Gemisi'nin kalıntıları olmasın bunlar?

— Benim de aklıma geldi ama olabilir mi acaba Giray?

— Belki... Eğer öyleyse kalıntılara zarar vermemeliyiz.

— Haklısın, bu kalıntılara zarar vermeyelim. Ayrıca hâlâ buradan kurtulmuş değiliz. Önce buradan kurtulmamız lazım.

Bunun üzerine Giray ve Hikmet, ahşap kalıntıları bırakarak mağaradan aşağıya doğru inmeye devam ettiler. Birkaç yüz metre sonra bir ışık göründü. O yöne doğru ilerlediler. Işık gitgide güçleniyor, Giray ve Hikmet çıkışa yaklaştıklarını anlıyorlardı. Sonunda aydınlık iyice arttı. Bir iki metre yüksekte bir çıkış vardı. Giray ve Hikmet tırmandı ve sırayla çıkıştan geçtiler. Dışarı çıktılarında gözlerine inanamadılar. Eli Köyü'nün hemen tepesindeki kayalıklardan dışarı çıkmışlardı. Şaşkınlıklarını üzerlerinden attıktan sonra birbirlerine sarıldılar. İkisi de çok mutluydu. Giray, Ağrı Dağı'nın zirvesini yine görememişti ama belki de çok önemli olabilecek tarihî kalıntılar bulmuşlardı.