Италия тили боюнча ортодон төмөнкү деңгээлдеги курс

Түшүндүрмөлөр жана лексика боюнча көнүгүүлөр

Жаңы жана кызыктуу грамматика жана сөз байлыгы темаларына киришүүдөн мурун, сиз, балким, буга чейин билген нерселерди тез карап чыгуу менен баштайлы. 🙂

Баштайлы! 💪🇮🇹

L'aereo è veloce.
Учак тез.
Arriviamo presto. L'aereo è veloce.
troppo caldo
абдан ысык
In Italia fa troppo caldo durante l'estate.
i bambini felici
бактылуу балдар
I bambini felici vanno a scuola per la prima volta.
un reggiseno
бюстгалтер
Ho bisogno di comprare un nuovo reggiseno, questo è troppo stretto.
Mi sento male.
Өзүмдү жаман сезип жатам.
Ho bevuto troppo vodka, mi sento male.
un bagaglio
бир жүк
Ho dimenticato il mio bagaglio alla stazione.
essere in ritardo
кечигүү
Mio fratello è sempre in ritardo.
due banane
эки банан
Stamattina ho mangiato due banane.
pigro
жалкокор
Lei è molto sportiva ma noi siamo pigri, non ci piace lo sport.
Il tuo cane è molto grande.
Сенин итиң абдан чоң.
Il tuo cane è molto grande, invece il mio cane è piccolissimo.
Andate all'estero?
Чет өлкөгө барасыңарбы?
Cosa fate quest'estate? Andate all'estero?
I negozi sono aperti.
Дүкөндөр ачык.
I negozi sono aperti dalle 8 alle 12.
L'uomo è innamorato.
Бул киши сүйүп калды.
Marco è innamorato di Laura.
quindici rose
он беш гүл
Mi ha regalato quindici rose per il mio compleanno.
Cosa fa stasera, signora?
Бүгүн кечинде эмне кыласыз, айым?
Cosa fa stasera, signora? Posso invitarla a cena?
Il pranzo è pronto.
Түшкү тамак даяр.
Bambini, venite! Il pranzo è pronto.

Сиз мурунтан эле өткөн чакты түзө алганыңыздан улам, келгиле, өткөн чакты түзгөн кээ бир этиштерди карап көрөлү: "aprire - aperto"(ачуу) "chiudere - chiuso"(жабуу) "dire - detto"(айтуу) "essere - stato"(болуу) "fare - fatto"(кылуу) "mettere - messo"(коюу) "leggere - letto"(окуу) "prendere - preso"(алуу) "rispondere - risposto"(жооп берүү) "scrivere - scritto"(жазуу) "vincere - vinto"(жеңиш үчүн) "vedere - visto"(көрүү)
Hai scritto una lettera.
Сен кат жаздың.
Hai scritto una lettera a tua madre?
hanno chiuso
жабып салышты
Hanno chiuso le finestre perché pioveva troppo.
un ghiaccio
бир муз
L'auto ha slittato sulla strada ghiacciata.
Avete visto...?
Силер көрдүңөрбү...?
Avete visto il film?
mettere
коюу
Metti il tuo cellulare nella tasca!
queste scarpe
бул бут кийимдер
Queste scarpe sono le mie scarpe preferite.
Ho preso un caffé.
Мен кофе ичтим.
Ho preso un caffè veloce con Luca e sono tornato a casa.
Ha aperto la porta.
Ал эшикти ачты.
Ha aperto la porta, ma non c'era nessuno.
Sono le dodici meno un quarto.
Саат он бирден кырк беш мүнөт өттү.
Sono le dodici meno un quarto, sono pronto per pranzo.
hanno scritto
алар жазышты
Hanno scritto una lettera al loro amico.
Avete letto il giornale ieri?
Кечээ гезит окудуңуздарбы?
Avete letto il giornale ieri? Hanno scritto di un omicidio avvenuto a Roma.
Mi hai detto solo bugie.
Сен мага жалаң калпты гана айттың.
Non ti posso credere più, mi hai detto solo bugie.
Ho messo la torta nel forno.
Мен тортту духовкага салдым.
Ho messo la torta nel forno. Sarà pronta tra 30 minuti.
Non hanno risposto al telefono.
Алар телефонго жооп беришпеди.
Che cosa hanno fatto Luigi e Pietro ieri? Non hanno risposto al telefono.
Il negozio ha aperto tardi.
Дүкөн кеч ачылды.
Volevo comprare le mele alla mattina ma il negozio ha aperto tardi.
coraggioso
эр жүрөк
Mi piace la mia ragazza perché è molto coraggiosa.
Siete stati molto coraggiosi.
Силер абдан эр жүрөк болдуңар.
Grazie per salvarmi, siete stati molto coraggiosi.
la gara
жарыш
La gara di ciclistica è stata cancellata.
vincere
жеңүү
Ho vinto la gara.
Non ha letto la mia lettera.
Ал менин катымды окуган жок.
Non ha letto la mia lettera e quindi non sa dell'incidente.
Ho vinto la gara.
Мен жарышта жеңдим.
Sono tanto felice perché ho vinto la gara.
una gonna
юбка
Ho bisogno di una nuova gonna per l'ufficio.
Abbiamo fatto il letto.
Биз төшөктү жыйнадык.
Abbiamo fatto il letto prima di partire.

Сиз биринчи курстан баштап италия тилинде рефлексивдүү этиштердин кандайча иштеши жөнүндө бир аз билесиз. Эми аларды кененирээк карап көрөлү, жаңыларын үйрөнүп, аларды туура колдонууну үйрөнөлү. Жогоруда айтылгандай, италия тилинде рефлексивдүү этиштер инфинитив этиштин аягына рефлекстик ат атоочту кошуу менен түзүлөт. Келгиле, бул конъюгацияны этиш менен машыктырып көрөлү "lavarsi"(өзүн жуу): Рефлексивдүү ат атоочтор: (io) "mi lavo" (ту) "ti lavi" (lui/lei) "si lava" (нои) "ci laviamo" (voi) "vi lavate" (лоро) "si lavano" Рефлексивдүү этишти бириктирүүдө рефлекстик ат атооч этиштин алдына коюлат, ал эми этиш предметке дал келүү үчүн коньюгацияланат. Мисалы: "Io mi lavo"(Мен өзүмдү жууйм) же "Io non mi lavo"(мен жуунбайм).
lavarsi
жуунуу
Mi lavo ogni giorno.
Ci siamo lavati le mani.
Биз колдорубузду жудук.
Ci siamo lavati le mani prima di pranzo.
addormentarsi
уктоп калуу
Quando guardiamo un film mia moglie si addormenta sempre.
Si addormentano tardi.
Алар кеч укташат.
Si addormentano tardi quando guardano un film.
svegliarsi
ойгонуу
Luigi si sveglia alle sei.
alzarsi
туруу
Mi sveglio alle sei ma mi alzo alle sette.
Mi alzo alle sette ogni mattina.
Мен күн сайын эртең менен саат жетиде турам.
Mi alzo alle sette ogni mattina perché devo lavorare.
pettinarsi
чач тарануу
Mario non si pettina i capelli mai.
Ti pettini sempre con cura.
Сен ар дайым чачыңды кылдаттык менен тарайсың.
Ti pettini sempre con cura.
innamorarsi
ашык болуу
Romeo si è innamorato di Giulia.
Si innamora spesso.
Ал көп учурда сүйүп калат.
Si innamora spesso di persone affascinanti.
sbagliato
туура эмес
Bevo la bevanda sbagliata.
vestirsi
кийинүү
Ti vesti quello vestito rosso che mi piace?
Mi vesto sempre di giallo.
Мен дайыма сары түстөгү кийим кием.
Mi vesto sempre di giallo perché mi piace il sole.

Учурда сиз рефлексивдүү этиштерди азыркы чакта колдонууда абдан чеберсиз. Ал эми өткөн жөнүндө эмне айтууга болот? Колдонууда "reflexive verbs in passato prossimo"белгилүү бир түзүлүштү сактоо керек. Келгиле, этиш менен иштейли "lavarsi"(өзүн жууп). "lavare"-дын өткөн чак "lavato". Эми (to be) жардамчы этишин кошуп "essere", татаал чакты түзүңүз. Рефлекстик ат атооч жардамчы этиштин алдында келет. Мисалы: "sono"(мен) же "sei"(сен). Эми сизде бар "sono lavato". Бирок бул жетишсиз, анткени биз рефлексивдүү этиш менен иштеп жатабыз "lavarsi", туурабы? Демек, сиз жеке ат атоочту кошушуңуз керек: "mi", "ti", "si", "ci", ... ж.б. Бул сизге туура форманы берет. Мисалы: "Mi sono lavato."(Мен өзүмдү жуудум.) Жана мурдагыдай эле, өткөн чак субъекттин жынысына жана санына дал келгенин текшериңиз. Мисалы, "mi sono lavato"(мен өзүм жуундум) эркек үчүн, "mi sono lavata"(мен өзүм жуундум) аял заты үчүн. Пассато проссимо чактагы рефлексивдүү этиштер кимдир бирөөнүн өткөндө өзүнө жасаган иш-аракеттерин сүрөттөй турганын унутпаңыз. Ар кандай иш-чараларды жана окуяларды билдирүү үчүн аларды колдонууга машыгыңыз. Buona fortuna!
Mi sono lavato.
Мен жуундум.
Mi sono lavato la mattina, ora vado subito a dormire.
Si sono divertiti.
Алар көңүл ачышты.
Gli amici si sono divertiti alla festa.
un frigorifero
муздаткыч
Metto sempre il latte nel frigorifero dopo averlo usato per evitare che si rovini.
Vi siete dimenticati.
Силер унутуп калдыңар.
Vi siete dimenticati le chiavi in casa?
Mi sono seduto.
Мен отурдум.
Mi sono seduto in prima fila alla conferenza.
Ci siamo riposati.
Биз эс алдык.
Dopo la gara, ci siamo riposati a casa.
questi pantaloni
бул шым
Dovrei prendere questi pantaloni? Ti piaciono?
Mi sono divertita.
Көңүлүм ачылды.
Ho ballato e mi sono divertita alla festa.
Si sono sporcati.
Алар кирдешти.
I bambini si sono sporcati di cioccolato.
una camicetta
блузка
Indossa una camicetta bianca per l'intervista di lavoro.
Vi innamorate facilmente?
Сиздер бат эле ашык болуп каласыздарбы?
Vi innamorate facilmente delle persone che non conoscete?
gli uffici importanti
маанилүү кеңселер
Nel centro di Milano, ci sono molti uffici importanti.
Vi siete preparati?
Даярдандыңарбы?
Vi siete preparati per l'incontro importante?

Тике объект ат атоочтор атайын сүйлөмдүн тике объектинин ордуна. Мисалы, "ragazza"сүйлөмдөгү зат атооч "io vedo la ragazza"(мен кызды көрүп жатам) тике объекти болуп саналат. Бул тике объекттин "ragazza""io la vedo"ордун (мен аны көрүп турам) "la"тике объекттин ат атооч кайда деп айтуу менен алмаштырсак болот. Тике зат ат атоочтун орду да маанилүү. Биз аларды конъюгацияланган этиштин алдына койдук. Бул жерде бизде формалар бар: "io - mi" ( "mi vedi"- сен мени көрүп жатасың) "tu - ti" ( "ti vedo"- Мен сени көрүп жатам) "lei - la" ( "la vedo"- Мен аны көрүп жатам) "lui - lo" ( "lo vedo"- Мен аны көрүп жатам) "Lei - La"(расмий сиз) ( "La vedo, signorina"- Мен сени көрүп жатам, мисс) "noi - ci" ( "ci vedi"- сиз бизди көрүп жатасыз) "voi - vi" ( "vi vedo"- Мен сени көрүп жатам (көптүк)) "loro - li"(эркек зат атоочтор үчүн) ( "li vedo"- Мен аларды көрүп жатам - балдар) "loro - le"(аял зат атоочтор үчүн) ( "le vedo"- Мен аларды көрүп жатам - кыздар) Терс ат "non"атоочтун алдында келет: "Io non ti amo"(Мен сени сүйбөйм)
Ti accompagniamo.
Биз сени коштоп барабыз.
Aspetta! Ti accompagniamo.
Lo inviti alla festa?
Сен аны кечеге чакырып жатасыңбы?
Perché stai parlando con Giulio? Lo inviti alla festa?
Mi hai cercato?
Мени издедиңби?
Dove sei stato? Mi hai cercato?
accompagniare
коштоп жүрүү
Ci accompagniate, per favore, ragazzi?
La voglio invitare a cena, signora.
Сизди кечки тамакка чакыргым келет, айым.
La voglio invitare a cena, signora. Ha tempo stasera?
un impiego
жумуш
Cerco un nuovo impiego nel settore della comunicazione.
Vi incontro domani, signori.
Эртең жолугабыз, мырзалар.
Grazie per avermi chiamato. Vi incontro domani, signori.
La trovi simpatica?
Сен аны жактырасыңбы?
Odio Laura, ma tu la trovi simpatica, vero?
l'estate
жай
In estate mi piace mangiare gelato
Li conosciamo.
Биз аларды тааныйбыз.
Questi ragazzi sono molto bravi, li conosciamo da scuola.
Non la mangiamo.
Биз аны жебейбиз.
Avete solo la pizza? Non la mangiamo. Non avete il risotto?
la mezzanotte
түн ортосу
Tutti dormono a mezzanotte.
Le ha mangiate tutte.
Ал алардын баарын жеп койду.
Dove sono le pizzette? Le ha mangiate tutte il mio cane.
Ti amo.
Мен сени сүйөм.
Ti amo con ardore.

Келечектеги жөнөкөй чакты колдонуу чындап эле жөнөкөй. Инфинитивдеги этишке анын акыркы тамгасы дормир + аягы жок кошулган соңкулар бар Бир гана татаал бөлүгү бар: биринчи класстагы этиштер -а га өзгөрөт жана андан кийин гана болочок parlAre: parlEr + аяктоосун кошууга болот. Аяктоо этиштердин бардык класстары үчүн бирдей: "io parlerò"(Мен сүйлөйм) / "prenderò"(Мен алам) / "dormirò"(Мен уктайм) "tu parlerai"(сиз сүйлөйсүз) / "prenderai"(аласыз) / "dormirai"(уктайсыз) "lui/lei parlerà"(ал сүйлөйт) / "prenderà"(алат) / "dormirà"(ал уктайт) "noi parleremo"(биз сүйлөйбүз) / "prenderemo"(биз алабыз) / "dormiremo"(биз уктайбыз) "voi parlerete"(сиз сүйлөйсүз) / "prenderete"(аласыз) / "dormirete"(уктайсыз) "loro parleranno"(алар сүйлөйт) / "prenderanno"(алар алышат) / "dormiranno"(алар укташат) Терс "non"этиштин алдына кошулуу аркылуу жасалат. Келечектеги жөнөкөй маанини биз төмөнкүлөр үчүн колдонобуз: 1) келечек жөнүндө сүйлөшүү ( "Nell'estate andremo in vacanza.") 2) белгисиздикти же шектенүүлөрдү билдирүү ( "È buio fuori, sembra molto tardi… Che ore saranno?")
Lei dormirà bene oggi.
Ал бүгүн жакшы уктап эс алат.
Lei dormirà bene oggi, ha fatto tante cose.
Quella cravatta lì, quanto costa?
Тигил галстук канча турат?
Quella cravatta lì, quanto costa? Quella cravatta rossa costa 20 euro.
finire
бүтүрүү
Finiremo i compiti più tardi.
Quando finirai il tuo lavoro?
Ишиңди качан бүтүрөсүң?
Quando finirai il tuo lavoro? Voglio vederti stasera.
Dormirete almeno sei ore ogni notte?
Ар түнү кеминде алты саат уктап жатасыңарбы?
Dormirete almeno sei ore ogni notte in vacanza? Non dimenticare l'importanza del sonno.
cominciare
баштоо
La gara comincerà alle otto.
Comincerò la dieta domani.
Эртең диета баштайм.
Comincerò la dieta domani, oggi è il mio compleanno.
Faremo tutto ciò che possiamo.
Биз колубуздан келишинче баарын жасайбыз.
Faremo tutto ciò che possiamo, non avere paura.
telefonare
телефон чалуу
Non mi telefoni mai.
Sono le sette di mattina.
Саат эртең мененки жети болду.
Che ore sono? Sono le sette di mattina.
Fra poco telefonerò a Elisa.
Жакында Элизага чалам.
Fra poco telefonerò a Elisa e le dirò le notizie.
fra poco
жакында
Fra poco ci vedremo!
la primavera
жаз
Questa primavera è stata molto piovosa.
Mangeranno alle otto.
Алар саат сегизде тамактанышат.
Sono italiani, non hanno fame ancora. Mangeranno alle otto.

Buon lavoro! Эми, сиз англис тилине караганда италиялык тилиндеги предлогдор менен иштей ала турганыңызды байкаган чыгарсыз. Түшүнүүгө жардам берүү үчүн, келгиле, айтылган предлогдорду карап көрөлү. Итальян тилинде "preposizioni articolate"предлогдорду (сыяктуу "in,""a,""con") жана аныктоочу артикльдерди (мисалы "il,""la,""i,""le", ) бириктирип, жалгыз сөздөрдү түзүңүз. Алар сүйлөмдөгү зат атоочтор менен башка сөздөрдүн ортосундагы конкреттүү мамилелерди көрсөтөт. Мисалы, "in the house,""nella casa"үйдүн ичиндеги жайгашкан жерди көрсөтүү үчүн (+ менен) колдоносуз деп айтуунун ордуна. Бул айкалыштырылган сөздөр алар менен байланышкан зат атоочтун жынысына жана санына жараша болот. Дагы мисалдар? Проблема эмес! "Al parco."(Паркка.) "A"(to) жана "il"(the) "al"паркты көздөй багытты же кыймылды көрсөтүү үчүн биригишет. "Sulla tavola."(Столдун үстүндө.) "Su"(он) жана "la"(the) чогуу "sulla"үстөлдөгү жайгашкан жерди билдирет.
dall'amico
досунан
I'm going to the friend's place.
nel caffé
кофеде
Mi piace mettere lo zucchero nel caffè.
l'autunno
күз
In autunno le foglie degli alberi cambiano colore.
al mare
деңизге
Andiamo al mare in estate con tutta la famiglia.
un avvocato
адвокат
L'avvocato difende i clienti in tribunale durante i processi legali.
sulla spiaggia
жээкте
Ci sono tanti ristoranti sulla spiaggia.
negli Stati Uniti
Кошмо Штаттарда
Parte della nostra famiglia vive negli Stati Uniti.
cattivo tempo
аба ырайынын начар болушу
Il cattivo tempo ha causato il rinvio dell'evento.
una camera da letto
уктоочу бөлмө
I nostri genitori hanno la camera da letto al secondo piano.
nella vetrina
витринада
Ho visto un bel vestito nella vetrina al centro.
sul tavolo
столдо
Cosa c'è sul tavolo?
Ci avete visti?
Бизди көрдүңөрбү?
Abbiamo fatto la verticale, ci avete visti?

Кадимкидей эле, келерки чакты туура эмес түзгөн этиштер бар, аларды карап көрөлү! "andare - andrò"(Того) "avere - avrò"(ээ болуу) "aprire - aprò"(ачуу) "dovere - dovrò"(керек) "essere - sarò"(болуу) "potere - potrò"(мүмкүн болуу) "rimanere - rimarrò"(калуу) "sapere - saprò"(билүү) "vedere - vedrò"(көрүү) "venire - verrò"(келүү) "volere - vorrò"(каалоо) Аларды ишке ашырууга убакыт келди! :)
Verranno alle sette.
Алар саат жетиде келишет.
Verranno alle sette, potete cominciare senza di loro.
dopodomani
бүрсүгүнү
Ci vediamo dopodomani!
una mezz’ora
жарым саат
Sono le due e mezzo. (It's 2:30)
Sarai al lavoro dopodomani?
Бүркүнү жумушта болосуңбу?
Sarai al lavoro dopodomani? Ci sarà l'incontro con l'investitore.
Il ristorante aprà alle 9.
Ресторан саат 9да ачылат.
Il ristorante aprà alle 9 domani per i festeggiamenti.
Non avremo tempo.
Убактыбыз болбой калат.
Non possiamo venire alla tua festa. Non avremo tempo sabato prossimo.
un parente
тууган
Lucia e Marco sono i miei cugini, siamo parenti.
Ci saranno tutti i miei parenti.
Ал жерде менин бардык туугандарым болот.
Non voglio andare alla festa, ci saranno tutti i miei parenti.
Rimarrà sempre a casa della mamma.
Ал ар дайым апасыныкында калат.
Ha 30 anni e lavora ma rimarrà sempre a casa della mamma.
essere in tempo
өз убагында болуу
Io sono sempre in tempo.
Andrete con noi?
Биз менен барасыңарбы?
Andremo alla cinema. Andrete con noi?

Кыйыр предмет ат атоочтору сүйлөмдүн кыйыр объектисин атайын алмаштырат. Мисалы, "ragazza"сүйлөмдөгү зат атооч "io scrivo alla ragazza"(мен кызга жазам) кыйыр объект болуп саналат. Эгерде этиштен кийин a предлогу келсе, объект кыйыр болот. Кыйыр объектти "ragazza""io le scrivo"(мен ага жазам) менен алмаштыра алабыз, бул жерде "le"кыйыр зат ат атооч. Кыйыр зат атоочтун орду тике предметтик ат атооч менен бирдей. Биз аны бириктирилген этиштин алдына койдук. Бул жерде бизде формалар бар: "io - mi" ( "mi scrivi"- Мага жазып жатам) "tu - ti" ( "ti scrivo"- Мен сага жазып жатам) "lei - le" ( "le scrivo"- Мен ага жазам) "lui - gli" ( "gli scrivo"- Мен ага жазам) "Lei - Le"(расмий сиз) ( "La scrivo, signorina"- Мен сизге жазып жатам, айым) "noi - ci" ( "ci scrivo"- Бизге жазам) "voi - vi" ( "vi scrivo"- Мен сага жазып жатам (көптүк)) "loro - gli"(эркек жана аял заты үчүн) ( "gli scrivo"- Мен аларга жазам) Терс ат "non"атоочтун алдында келет: "Io non ti scrivo."(Мен сени жазбайм)
Gli ho telefonato.
Ага телефон чалдым.
Ho telefonato ai miei genitori. Gli ho telefonato cento volte ma non rispondono.
Vi abbiamo mandato una lettera.
Биз силерге кат жөнөттүк.
Abbiamo mandato una lettera a voi. - Vi abbiamo mandato una lettera.
un comodino
төшөк жанындагы тумбочка
Metto sempre il mio libro sul comodino prima di dormire.
la verità
чындык
Per dire la verità, non sto bene.
Le ho detto la verità, signore.
Мен сизге чындыкты айттым, мырзам.
Ho detto la verità a Lei. - Le ho detto la verità.
nuvoloso
ала булут
La settimana prossima sarà molto nuvolosa.
una cartina
карта
Non sono molto brava a leggere la cartina.
Mi hanno dato la cartina.
Мага картаны беришти.
Hanno dato la cartina a me. - Mi hanno dato la cartina.
dare
берүү
Mi dai una mano, per favore?
Verrò alle undici e mezzo di sera.
Мен түнкү саат он бир жарымда келем.
Verrò alle undici e mezzo di sera. Non mi aspettate.
Non gli interessa.
Ага кызык эмес.
A Marco, gli interessa la musica? No, non gli interessa.
Ci importano i prezzi.
Баалар биз үчүн маанилүү.
I prezzi importano a noi. - Ci importano i prezzi.
il prezzo
баасы
Il prezzo per la gonna era troppo alto.
piacere
жагуу
Mi piace la lingua italiana.
Ti piace l'Italia?
Италия сизге жагабы?
A te, ti piace l'Italia? - Ti piace l'Italia?
un quarto
төрттөн бир
Sono le sette e un quarto. (It's 7:15)
Ci vediamo alle dodici e venti.
Саат он экиден жыйырма мүнөт өткөндө көрүшөбүз.
Ci vediamo alle dodici e venti. Non vedo l'ora!
un treno
поезд
Abbiamo acquistato i biglietti del treno online.
alle sette
саат жетиде
Ceniamo tutti i giorni alle sette.

Эми сиз италия тилиндеги негизги сандарды кантип колдонууну билесиз, келгиле, 20дан 1000ге чейинки сандар кантип иштээрин карап көрөлү. 20дан 99га чейин: 20дан 99га чейин италиялык сандар түз үлгү боюнча. Ондуктар менен башталып, бирдиктердин ордун кошосуз. Мисалы: "venti"(20) "vent"(жыйырма) менен "i"(жана) жана бирдиктердин орду, "uno"(бир) сыяктуу биригип, "ventuno"(21) жасалат. Бул үлгү "novantanove"(99) чейин уланат, мында "novanta"(токсон) "nove"(тогуз) менен айкалышат. Сиз италиялыкча ондук деп атаган нерсеңиз: "20 - venti" "30 - trenta" "40 - quaranta" "50 - cinquanta" "60 - sessanta" "70 - settanta" "80 - ottanta" "90 - novanta" "100 - cento" 100дөн 199га чейин: 100дөн 199га чейинки сандар үчүн "cento"(жүз) деген сөз менен башталып, андан кийин бирдик жана ондук орундарды кошосуз. Мисалы: "centoventuno"(121) "cento"(жүз) менен "ventuno"(21) бириктирет.
due cento
эки жүз
Ho trovato duecento euro per strada.
trenta
отуз
Ci sono trenta studenti in classe.
un medico
дарыгер
Il medico visiterà i suoi pazienti domani mattina.
settanta
жетмиш
Ho mangiato una pizza con settanta peperoni.
centonovantanove
бир жүз токсон тогуз
Questo edificio è alto centonovantanove metri.
uno scrittore
жазуучу
Lo scrittore pubblica libri e articoli su vari argomenti letterari.
uno specchio
күзгү
Mi guardo sempre allo specchio prima di uscire di casa.
cento
жүз
Questo libro ha cento pagine interessanti.
un maglione
свитер
Mi piace indossare un maglione caldo in inverno.
trecentosessantadue
үч жүз алтымыш эки
Il mio amico ha vinto trecentosessantadue euro alla lotteria.
un architetto
архитектор
L'architetto progetterà un grattacielo moderno per il centro urbano.
ottantasette
сексен жети
Mia nonna ha ottantasette anni.

Бардык жердегидей эле, аба ырайы Италияда баарлашуунун жалпы темасы болуп саналат, ошондуктан ал жөнүндө италия тилинде кантип сүйлөшүү керектигин билүү пайдалуу. Биринчиден, сиз сурасаңыз болот: "Che tempo fa oggi?"(Бүгүн аба ырайы кандай?) Негизги фразалар: "È"(Бул): Аба ырайынын шарттарын сүрөттөө үчүн колдонулат. Мисалы: "È caldo"(Бул ысык). "Fa"(Бул): "fa"Белгилүү бир аба ырайын сүрөттөө үчүн колдонуңуз. Мисалы: "Fa freddo"(Суук). "C'è"(Бар): "C'è""there is"Убагында айт. Мисалы: "C'è il sole"(Күн ачык). "Piove"(Жамгыр жаап жатат): этиштен "piovere"(Жамгырга). Мисалы: "Piove oggi."(Бүгүн жамгыр жаап жатат). Мезгил: примавера, мүлк, аутунно жана инверно "In primavera i fiori sbocciano e gli uccelli cantano."(Жазында гүлдөр ачылып, канаттуулар сайрашат.) "In estate ci godiamo il sole e il mare."(Жайында биз күн менен деңизден ырахат алабыз.) "In autunno le foglie cambiano colore e cadono dagli alberi."(Күзүндө жалбырактардын түсү өзгөрүп, дарактардан түшөт.) "In inverno facciamo passeggiate sulla neve e beviamo cioccolata calda."(Кышында биз карды сейилдеп, ысык шоколад ичебиз.) Асман, температура же шарттар: "Il cielo è sereno e c'è il sole."(Асман ачык жана күн ачык). "Ci sono molte nuvole oggi."(Бүгүн көп булуттар бар). "Che temperatura fa oggi?"(Бүгүн температура кандай?). Негизги нерселерди билип, сөз байлыгыңызга ээ болгондон кийин, майда сөздөн коркпойсуз.
sereno
ачык
Il cielo è sereno oggi.
una neve
бир кар
La neve rende tutto magico d'inverno.
freddo
суук
Il freddo pungente ci ha sorpresi.
un cappotto
пальто
Ho comprato un cappotto nuovo.
caldo
ысык
Questo clima caldo è ideale per una giornata al mare.
una temperatura
температура
La temperatura è scesa sotto lo zero.
umido
нымдуу
L'aria è molto umida oggi.
cinquantuno
элүү бир
Oggi ho camminato cinquantuno passi in più del solito.
una tempesta
бороон
Una tempesta si avvicina dalla costa.
una cintura
кемер
Ho perso peso e devo comprare una cintura più piccola.
una precipitazione
жаан-чачын
La precipitazione è prevista per domani.
un vento
бир шамал
Il vento soffia forte oggi.
piovere
жамгыр жааш
Oggi sta piovendo molto.
un tuono
күркүрөө
Ho sentito un tuono, stanotte.
un fulmine
чагылган
Improvvisamente, un fulmine lo colpì.
una sciarfa
жоолук
Mi avvolgo in una sciarpa per proteggermi dal freddo.
nevicare
кар жаа
Nevica molto oggi.

Сиз эң кеңири таралган байланыштардын кээ бирлерин мурунтан эле билесиз да, анткени биз аларды башынан бери колдонуп келе жатабыз, бирок мен аларды иреттүү түрдө карап чыгууга убакыт келди деп ойлойм. Бул жерде көбүнчө колдонулган италиялык бириктирүүлөрдүн кээ бирлери: "e"(жана) "Io e mio fratello andiamo al cinema."(Иним экөөбүз кинотеатрга барабыз) "o"(же) "Preferisci il caffè o il tè?"(Сиз кофе же чай жактыбы?) "ma"(бирок) "Mi piace il gelato, ma sono intollerante al lattosio."(Мен балмуздакты жакшы көрөм, бирок мен лактозаны көтөрө албайм) "perché"(анткени) "Non sono venuto alla festa perché mi sento male."(Мен ооруп жаткандыктан кечеге келген жокмун) "se"(эгерде) "Se piove, resteremo a casa."(Эгер жамгыр жааса, биз үйдө болобуз) "anche"(ошондой эле) "Anche io voglio venire alla festa."(Мен дагы кечеге келгим келет) "quindi"(ошондуктан/демек) "Ho finito il lavoro, quindi posso andare a casa."(Мен жумушту бүттүм, ошондуктан үйгө кетем) Оңой, туурабы? Машыгалы!
io e te
сен экөөбүз
Io e te siamo amici da tanto tempo.
Prendete il treno o l'aereo?
Поезд менен барасыздарбы же учак мененби?
Prendete il treno o l'aereo? Io andrei in aereo.
un arcobaleno
асан-үсөн
Dopo la pioggia, è apparso un bellissimo arcobaleno nel cielo.
il pane e il latte
нан жана сүт
Ho bisogno di comprare il pane e il latte.
Il film era interessante ma troppo lungo.
Тасма кызыктуу болду, бирок өтө узун экен.
Il film era interessante ma troppo lungo, mi ha deluso.
comprare
сатып алуу
Compro sempre il pane fresco dal panettiere.
deludere
көңүлүн калтыруу
Ho deluso i miei genitori quando ho deciso di lasciare l'università.
Non vado in palestra perchè sono stanca.
Чарчаганым үчүн спорт залга барбайм.
Non vado in palestra perché sono stanca. Mi sono addormentata troppo tardi.
una palestra
спорт зал
Vado in palestra ogni mattina alle 6.
anch'io
мен дагы
Anch'io studio l'italiano, quindi possiamo studiare insieme.
Se hai bisogno di aiuto, chiedimi pure.
Эгер жардам керек болсо, сураныч, мага кайрылыңыз.
Se hai bisogno di aiuto, chiedimi pure. Non devi vergognare.
un ombrello
кол чатыр
Porto sempre con me un ombrello in caso di pioggia.
Ho preso il treno sbagliato, quindi arriverò in ritardo.
Мен туура эмес поездге түшүп алып, кечигип калам.
Ho preso il treno sbagliato, quindi arriverò in ritardo. Verrò circa alle 12:30.

Сиз буга чейин эле көп италиялык сандарды билгениңизди жана үйрөнө турган көп нерсе жок экенин түшүнгөн чыгарсыз. Келгиле, азыр кылалы! 200дөн 999га чейин: 200 жана 999 ортосундагы сандар үчүн үлгү англисче окшош. Сиз жүздүктөрдөн баштайсыз, "cento"(жүз), андан кийин ондук жана бирдик орундарын кошосуз. Мисалы: "duecento"(200) "due"(эки) менен "cento"(жүз) бириктирет. "Settecentonovantotto"(798) комбайндар "sette"(жети), "cento"(жүз), "novanta"(токсон) жана "otto"(сегиз). 1000: Бул сөз "thousand"италия тилинде "mille."Сиз аны миңди билдирүү үчүн колдоно аласыз. 1000ден ашык: 1000ден ашкан сандар үчүн "mille"1ден 999га чейинки сандарды (миң) колдонсоңуз болот. Мисалы, "duemila"(2000) "due"(эки) менен "mila"(миң) айкалышып түзүлөт. "Trecentomilatrecentoventicinque"(3335) комбайндар "trecento"(үч жүз), "mila"(миң) жана "trecentoventicinque"(325). Мыкты иш! Эми кайра машыгууга!
ottocento
сегиз жүз
L'aereo è atterrato dopo ottocento chilometri di volo.
duemilacinquecento
эки миң беш жүз
Questo pacchetto pesa duemilacinquecento grammi.
una calza
байпак
Le calze colorate sono divertenti da indossare.
fare la spesa
азык-түлүк сатып алуу
Oggi non ho fatto la spesa perché non avevo tempo.
tremilasettecentosessantacinque
үч миң жети жүз алтымыш беш
Ho scritto tremilasettecentosessantacinque parole nel mio saggio.
una cravatta
галстук
Indossa sempre una cravatta al collo quando va al lavoro.
duecentotre
эки жүз үч
Ho ricevuto duecentotre messaggi oggi.
cinquecentocinque
беш жүз беш
Il mio conto in banca ha cinquecentocinque euro e ventinove centesimi.
pianificare
пландаштыруу
Ho pianificato una vacanza in Italia.
seicentuno
алты жүз бир
Il museo ospita seicentouno opere d'arte, tra cui cinquanta sculture.
cielo coperto
асман бүркөк
Era una mattina buia, con nuvole e cielo coperto.
settecentocinque
жети жүз беш
Il volo ha una durata di settecentocinque minuti.
ventoso
шамалдуу
È una giornata ventosa.
Il libro ha trecentocinque pagine.
Китеп үч жүз беш беттен турат.
Il libro ha trecentocinque pagine. È piuttosto lungo per me.

Сиз буга чейин бейрасмий буйрук формасын кантип түзүүнү жана колдонууну үйрөндүңүз, эми сиз билбеген же расмий контекстте сүйлөгөн адамдарга буйруктарды/өтүнүчтөрдү же көрсөтмөлөрдү кантип берүүнү карап көрөлү. Аны кантип түзүү керек? Бул кадимки этиштерге тиешелүү: -ARE менен аяктаган этиштер ("parlare") "Lei parli!" (сүйлө!) "Lei non parli!" (сүйлөбө!) -ERE, -IRE менен аяктаган этиштер ("vedere / dormire") "Lei risponda! / Lei dorma!" (жооп бер! / укта!) "Lei non risponda! / Lei non dorma!" (жооп бербе! / уктаба!) Албетте, эрежеге баш ийбегендер бар: "Avere" (бар болуу) "Lei abbia!" "Essere" (болуу) "Lei sia!" "Fare" (жасоо) "Lei faccia!" "Dare" (берүү) "Lei dia!" "Dire" (айтуу) "Lei dica!" Эгерде сиз буйруктарыңызды сылык кылгыңыз келсе, аларды төмөнкү сөздөр менен коштоп коюуга болот: "per cortesia/per piacere/La prego" (баары "сураныч" деп которулат) же "se non disturbo" (эгер мен тоскоол болбосом).
Dia a me!
Мага бериңизчи!
Dia a me il documento, per favore. Devo archiviarlo con gli altri documenti.
Sia paziente.
Сабырдуу болуңуз.
Sia paziente, risolveremo il problema.
una nave
кеме
Siamo saliti sulla nave e siamo partiti per l'isola.
Non sia così pessimista.
Мынчалык пессимист болбоңуз.
Non sia così pessimista, le cose andranno meglio.
chiacchierare
маектешүү
Stasera voglio solo chiacchierare con le mie amiche.
Beva un po' d'acqua.
Бир аз суу ичип коюңуз.
Beva un po' d'acqua, fa caldo oggi.
Scriva il suo nome qui.
Аты-жөнүңүздү бул жерге жазыңыз.
Scriva il suo nome qui. Devo registrare il suo nome per il corso di formazione.
una cortesia
сылыктык
Volevo farti la cortesia di dirtelo.
Parli piano, per cortesia.
Сураныч, акырын сүйлөңүз.
Parli piano, per favore. Non voglio disturbare gli altri passeggeri.
piano
жай, акырын
Parliamo piano, perché i bambini stanno dormendo. Andiamo piano perché ho mal di stomaco.
Non scriva.
Жазбаңыз.
Non scriva su questo foglio, è il documento originale.
un ingegnere
инженер
L'ingegnere costruirà un nuovo ponte nella città.
un foglio
бир барак
Potete girare il foglio e cominciare a scrivere.
fare attenzione
этият болуу
Ricordate di fare attenzione a zucchero bianco, lieviti e farine raffinate.
un guanto
кол кап
I guanti sono essenziali per proteggere le mani dal freddo.
Per piacere, faccia attenzione!
Сураныч, этият болуңуз!
Faccia attenzione! Questo è un incrocio pericoloso.
un'incrocio
кесилиш
Devi girare a sinistra all'incrocio e poi continuare dritto per un chilometro.
Non venga.
Kelbeңiz.
Non venga in ufficio oggi, è chiuso per lavori di ristrutturazione.

Ординалдар - нерселердин тартибин же ырааттуулугун билдирген сандар . Италияда алар бир катардагы нерсенин абалын сүрөттөө үчүн колдонулат. Бул жерде негизги тартиби тизмеси: "primo"= 1° "secondo"= 2° "terzo"= 3° "quarto"= 4° "quinto"= 5° "sesto"= 6° "settimo"= 7° "ottavo"= 8° "nono"= 9° "decimo"= 10° "undicesimo"= 11° "dodicesimo"= 12° "tredicesimo"= 13° "quattordicesimo"= 14° "quindicesimo"= 15° "sedicesimo"= 16° "diciassettesimo"= 17° "diciottesimo"= 18° "diciannovesimo"= 19° "ventesimo"= 20 "ventunesimo"= 21° Жана башка көптөгөн италиялык нерселер сыяктуу эле, ординалдар гендердик жана сан жагынан алар айткан зат атооч менен макул болушу керек. Бул иреттиктин аягы зат атоочтун эркек, аял, жеке же көптүк экендигине жараша өзгөрүшү мүмкүн экенин билдирет. Мисалы: "Primo piatto."(Биринчи курс.) "Seconda lezione."(Экинчи курс.)
primo piano
биринчи кабат
Il nostro apartamento è al primo piano.
rispondere
жооп берүү
Posso rispondere alla tua domanda?
settimo compleanno
жетинчи туулган күн
Il nostro cane compie il suo settimo compleanno oggi.
terzo anno
үчүнчү жыл
È il terzo anno che vado in vacanza in Spagna.
un'attrice
актриса
L'attrice recita in film, serie televisive e produzioni teatrali.
quinto libro
бешинчи китеп
Ho completato il mio quinto libro questo mese.
dodicesimo mese
он экинчи ай
Il dodicesimo mese dell'anno è dicembre.
sedicesimo anniversario
он алтынчы жылдыгы
Oggi è il sedicesimo anniversario della nostra azienda.
nuotare
сүзүү
Tu nuoti molto bene.
gestire
башкаруу
La società deve gestire le sue risorse in modo efficiente.
ventesima volta
жийрменичи жолу
È la mia ventesima volta a Parigi. È la mia città preferita.
trentesimo giorno
отузунчу күн
Oggi è il trentesimo giorno del mese.
le mutande
ич кийим
Non dimenticare di cambiare le mutande ogni giorno.

Италиялык даталарды жазуу англис тилинен бир аз айырмаланышы мүмкүн болгон белгилүү бир форматка ылайык келет. Бул жерде сизге италия тилинде даталарды кантип жазууну түшүнүүгө жардам бере турган жөнөкөй жол бар. Күн-ай-жыл форматы: Италияда даталарды жазуу үчүн стандарттуу формат күн-ай-жыл (giorno-mese-anno) болуп саналат. Мисалы: 2023-жылдын 1-январы деп жазылган "1 gennaio 2023." Жазууда айлар көбүнчө кыскартылган : "gennaio (Gen.)"= январь "febbraio (Feb.)"= февраль "marzo (Mar.)"= март "aprile (Apr.)"= апрель "maggio (Mag.)"= Май "giugno (Giu.)"= июнь "luglio (Lug.)"= июль "agosto (Ago.)"= август "settembre (Sett.)"= сентябрь "ottobre (Ott.)"= Октябрь "novembre (Nov.)"= ноябрь "dicembre (Dic.)"= декабрь Айдын күнүн жазып жатканда, "1st,""2nd,""3rd"мурунку сабакта үйрөнгөн иреттик сандарды (мисалы, ) колдонуңуз. Мисалы: "15 maggio 2023"же "15 Mag. 2023."(15-май, 2023-жыл)
gennaio
январь
Oggi è il 1 gennaio 2023, il Capodanno.
il 5 marzo
5-мартта
Partiremo il 5 marzo 2024 per le vacanze.
Il mio compleanno è il 10 febbraio.
Менин туулган күнүм 10-февралда.
Il mio compleanno è il 10 febbraio. Ho ventotto anni.
prendere un caffè
кофе ичүү
Mi piace prendere un caffè al bar con gli amici.
dicembre
декабрь
Il Natale si festeggia il 25 dicembre.
i pantaloni
шым
Ho bisogno di comprare dei pantaloni nuovi.
giugno
июнь
La conferenza avrà luogo il 15 giugno 2024.
un soggiorno
конок бөлмө
Abbiamo un grande soggiorno con camino.
un inverno
кыш
In inverno spesso nevica qui.
scherzare
тамашалоо
Non scherzare con me!
maggio
май
La data di inizio del nuovo progetto è il 25 maggio 2025.
ventiquattresimo episodio
жийырма төртүнчү эпизод
Questo è il ventiquattresimo episodio della serie.

Эми, сиз спикер болгонуңуздан кийин, өзүңүздүн муктаждыктарыңызды кантип билдирүүнү билишиңиз керек. Бул италия тилинде бир аз башкача иштейт. Өзүңүздүн муктаждыгыңызды сөз айкашы менен билдирсеңиз болот "avere bisogno"(to have a need). Болгону этиштин туура конъюгациясын "avere"жана предлогду колдонуш керек "di". "ho bisogno di..."сыяктуу бир нерсени билдирип жатасыз деп айтуу менен "I have a need for...". Мисалы: "Ho bisogno di acqua."(Мага суу керек.) "Abbiamo bisogno di mangiare."(Биз тамактанышыбыз керек.) "Ho bisogno di parlarti un minuto."(Мен сени менен бир мүнөт сүйлөшүшүм керек.) "Ha bisogno di sapere cosa succede."(Ал эмне болуп жатканын билиши керек.)
Ho fame.
Карным ачты.
Ho fame. Quando manegremo?
un volo
учак рейси
Ho preso il volo per Parigi la scorsa settimana.
una valigia
чемодан
Hai già preparato la valigia per il viaggio?
Lei ha bisogno di riposarsi.
Ага эс алуу керек.
Lei ha bisogno di riposarsi. È andata a letto.
Loro hanno bisogno di parlare con te.
Алар сен менен сүйлөшүшү керек.
Loro hanno bisogno di parlare con te. Quando hai tempo?
una giacca
пиджак
Ho dimenticato la giacca a casa, fa troppo freddo.
il 25 aprile
25-апрель
Il 25 aprile è la Festa della Liberazione in Italia.
Ho bisogno di una pausa.
Мага тыныгуу керек.
Ho lavorato molto, ho bisogno di una pausa.
un armadio
шкаф
Ho bisogno di un armadio più grande per sistemare tutti i miei vestiti.
Noi abbiamo bisogno di andare al supermercato.
Биз супермаркетке барышыбыз керек.
Noi abbiamo bisogno di andare al supermercato. Qual è il più vicino?
fare una passeggiata
сейилдөө
Ho bisogno di fare una passeggiata per rilassarmi.
un forno
духовка
Il profumo dei biscotti appena sfornati dal forno riempie la casa.
Avete bisogno di aiuto?
Жардам керекпи?
Avete bisogno di aiuto? Sembrate persi.
truccarsi
безени
Mi trucco ogni mattina prima di uscire di casa.
passare il tempo
убакыт өткөрүү
Passo il tempo libero leggendo libri o guardando film.
Ho bisogno di un nuovo telefono.
Мага жаңы телефон керек.
Ho bisogno di un nuovo telefono ma non ho i soldi.
i pantaloni corti
шорты
In estate, mi piace indossare pantaloni corti per stare fresco.
Бул кандай иштейт?

DuoCards менен үйрөнүү

DuoCards деген эмне?

DuoCards - бул карточкалардын жардамы менен сөз байлыгыңды өстүрүүгө жардам берген тил үйрөнүү колдонмосу. Сен үйрөнүүнү каалаган сөздөрүңдү сактап, аларды убакыттын өтүшү менен машыгып тура аласың.

Бул курс менен кантип окусам болот?

Ар бир бөлүмдөгү түшүндүрмөлөрдү жана сөздүктү карап чык. Карточка тандоочуну ачып, үйрөнө турган сөздөрүңдү тандап ал. Андан соң, сөздөрүңдү сактап калуу жана аларды машыктыруу үчүн акысыз аккаунт түзүп ал.

Сөздөрүмдү кантип машыксам болот?

Сен сөзү жана жашыруун котормосу бар карточканы көрөсүң. Эмнени билдирерин ойлонуп көр, анан жообуңду текшерүү үчүн басып кой. DuoCards сага кыйын болгон сөздөрдү кайталап турат.

Мага эсеп жазуусу керекпи жана окуу бекерби?

Сен бул баракты аккаунту жок эле карап чыга аласың. Акысыз эсеп жазуу менен сен сөздөрдү сактап, ийгиликтериңди көзөмөлдөй аласың. Акысыз тарифтин өзүнүн чектөөлөрү бар, ал эми Премиум кошумча мүмкүнчүлүктөрдү сунуштайт.