Euskaraz laket ditudan hitz eta egitura elibat

Iepaa! Kaixo, egun on eta ongi etorri gaurko bideora.
Hau nire hirugarren bideoa da eta lehenik eta behin
bideoa hasi nahi nuen, ba, barkamena eskatzez
Ze azken hilabete honetan ez (bai)tut beste bideorik egin.
Bazen garaia eta arratsalde honetarako
denbora pixka bat gorde dut hau egiteko.
Gaurko gaia aurrekoa baina pixka bat
arinago izango dela esango nuke.
Zeren eta eztabaida filosofikoetan eta historikoetan ibili barik,
euskaraz gustatzen zaizkidan bederatzi edo hamar gauza
zerrendatuko baitut.
Has gaitezen!
"Disclaimer" bat egitearren, bideo hau ez da
"ilargi" 'hil' eta 'argi' horren konposaketaren
inguruko hausnarketa edo azalpen ematea izango,
ehmmm
Beno pixket bai, baina orokorrean nire atenzioa batzuk (izango dira).
Agian euskara mintzatuan gutxiago erabiltzen
ditugun gauza batzuk,
edo tokian tokiko berezitasun bat, edo
ba orokorrean niri gutatzen zaizkidan gauza batzuk dira.
Lehena: "Barik" hitza
edo "berba" hobeto esateko, ze azken batean
barik hitza gehienbat mendebaldeko
Bizkaierako (euskaraz) edo mendebaleko euskaran zentzu zabalean entzuten da
Normalean "gabe" hitz horren sinonimotzat hartzen da.
Eta askotan egia da, adibidez, esaten badugu,
"diru barik nago"
ba horrek esan nahi du "dirurik gabe nago".
edo "ez daukat dirurik".
Bestetik "barik" hitza gustatzen zait gero
izen baten aurrean jarriz gero
aldatzen delakotz.
Adibidez, "gabe" hitza erabiliz gero,
eta esan nahi izango bagenu,
ez dakit ba,
"esparantzarik gabeko urtea"
aurtengoa, nolabait,
Azkenean "gabe" horri