Gadewch i mi daflu rhifau tuag atoch chi.

Ddwedwn ni 6,000 neu 7,000.

Neu efallai, 8,324.

Neu beth am ddweud 20...

..ac yna beth am daflu canran fach draw, 50% efallai?

A beth amdanyn nhw? Y rhifau hyn?

Mae pob un yn dweud rhywbeth wrthym ni am y gynneddf honno...

..sy'n dod ag unigolion at ei gilydd i ffurfio grwpiau...

..grwpiau i ffurfio cymdogaethau...

..a chymdogaethau i ffurfio pobl - ein ffurfio ni.

Oherwydd, rhifau yw'r rhain sy'n dweud rhywbeth wrthym ni...

..am iaith ac ieithoedd.

Maen nhw'n dweud rhywbeth am nifer yr ieithoedd...

..sy'n cael eu siarad yn y byd.

Ac oes, mae elfen o ansicrwydd, y neus a'r efallais...

..oherwydd dydyn ni ddim yn gwybod i sicrwydd sawl iaith sydd gyda ni...

..yn yr hen fyd 'ma.

Dim mwy nag y gallwn ni fod yn sicr ynghylch faint o adar a blodau...

..o goed ac anifeiliaid yr ry'n ni'n rhannu'r blaned hon â nhw.

Mae'r chwaraewyr mawr yn ddigon hawdd i'w cyfri.

Mae'n haws eu gweld a'u clywed hwythau.

Ac ry'n ni'n weddol siŵr bod tua hanner poblogaeth y byd...

..dyna'r 50% daflais i...

..yn siarad tua 20 o'r holl ieithoedd byw.

Ry'n ni'n gwybod bod cydnabyddiaeth ar lefel deddfau...

..a chyfansoddiadau gwladwriaethol i tua 1,412 o ieithoedd.

Ond yr ieithoedd mewn perygl, yr 'endangered languages'.

Rheiny yw'r rhai sy'n anos eu cyfrif.

A dyna lle mae'r rhifau'n amrywio - weithiau o fil neu fwy...

..6,000, 7,000, 8,000, hyd yn oed.

Ac yna, beth am gategori'r perygl?

Bregus - Vulnerable.

Mewn perygl sicr - Definitely endangered.

Ar wely angau - Critical.

Wedi darfod - Extinct.

Mae'r ieithoedd hyn, y rhai mewn perygl...

..yn union fel y pethau byw eraill hynny, fel y cwtiad aur...

..neu degeirian pêr y gors: aderyn a blodyn a welir...

..dim ond jyst yng Nghymru, fel mae'n digwydd.