Հայոց պատմություն

Հայոց պատմությունը շատ հարուստ է և սկսվում է նախապատմական ժամանակներից։ Հայերը բնակվել են Հայկական լեռնաշխարհում հազարավոր տարիներ, և նրանց նախնիները կազմել են տարբեր ցեղեր, որոնք աստիճանաբար միավորվել են։

Հին շրջան

Հայ ժողովրդի առաջին նշանավոր պետությունը եղել է Ուրարտուն (Ք.ա. 9-6-րդ դարեր)։ Ուրարտական թագավորությունը զարգացրել է ոռոգման համակարգեր, ամրոցներ և հզոր բանակ։ Դրանից հետո հայերը ձևավորել են անկախ հայկական թագավորություններ։

Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորությունները

Ք.ա. 2-րդ դարում ստեղծվեց Արտաշեսյանների թագավորությունը, որը միավորեց հայկական տարածքները։ Արտաշես Ա-ն լայնացրել է երկրի սահմանները։ Ավելի ուշ, Արշակունիների թագավորության օրոք (66-428 թթ.), քրիստոնեությունը 301 թվականին դարձավ պետական կրոն՝ Գրիգոր Լուսավորչի առաջնորդությամբ։

Միջնադար

428 թվականին Հայաստանը կորցրեց անկախությունը և բաժանվեց Բյուզանդիայի ու Սասանյան Պարսկաստանի միջև։ 9-րդ դարում Բագրատունիները վերականգնեցին հայկական թագավորությունը, որի կենտրոնը դարձավ Անին։ Սակայն 1045-ին Բյուզանդիան նվաճեց Հայաստանը, և 11-րդ դարի վերջում սելջուկներն սկսեցին ներխուժումները։

Կիլիկիայի հայկական թագավորություն

12-րդ դարում հայերը հիմնեցին Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը, որը գոյատևեց մինչև 1375 թվականը։ Այն զարգացած պետություն էր՝ ակտիվ առևտրով և դիվանագիտությամբ։

Օսմանյան ու Պարսկական տիրապետություն

16-17-րդ դարերում Հայաստանը բաժանվեց Օսմանյան կայսրության և Պարսկաստանի միջև։ Շատ հայեր ենթարկվեցին բռնաճնշումների և ստիպված էին գաղթել։

19-20-րդ դարեր

19-րդ դարում Արևելյան Հայաստանը միացավ Ռուսական կայսրությանը, իսկ Արևմտյան Հայաստանը մնաց Օսմանյան տիրապետության տակ։ 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունը իրականացրեց Հայոց ցեղասպանությունը, որի հետևանքով միլիոնավոր հայեր զոհվեցին կամ արտաքսվեցին։

Հայաստանի Հանրապետություն

1918 թվականին Հայաստանը հռչակեց անկախություն, բայց 1920-ին խորհրդայնացվեց։ 1991-ին Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հայաստանը դարձավ անկախ պետություն։

Հայոց պատմությունը լի է հերոսական պայքարներով, մշակութային նվաճումներով և բարդ քաղաքական իրադարձություններով։ Այն շարունակում է զարգանալ՝ ձևավորելով հայ ժողովրդի ապագան։