I ngā marama tuatahi o te tau 2018,

nā te Kāwanatanga tētahi komiti wherawhera i whakatū

hei tiro i ngā āhuatanga kia whakahōutia,

i te ao taurima hauora hinengaro, mate waranga hoki.

Tokoono ngā mema o te komiti i whakarongo ki ngā reo o te hapori

mō ngā āhuatanga e pai ana te haere,

ngā āhuatanga kāore i pai, me pēhea e whakatikaina ai.

Neke atu i te rima mano tāngata i tāpae whakaaro mai ki a mātou.

I puta hoki te tini o ngā tāpaetanga ā-waha i ngā hui mai i Kaitāia ki Murihiku.

Kua rongo kōrero mātou i te hunga pīkau taumahatanga hauora hinengaro, waranga hoki,

te hunga tautoko i a rātou

mai i ngā whānau maha

me te hunga kua pani i te mate whakamomori.

Kua takoto ā mātou tohutohu mō ngā huringa nunui e tika ana, tekau ngā wāhi nunui,

me te kī ake me tino whāngai moni kāwanatanga ki te hauora hinengaro, āwhina waranga hoki.

Tuatahi. Whakawāteatia ngā ratonga me ngā kōwhiringa papai ki te iwi.

Kia kaha ake te tautoko mō te tangata.

I tēnei wā ko tō mātou whāinga kia āwhinatia te toru ōrau o ā tātou tāngata e tino mate āwhina ana.

Engari tērā anō te rua tekau ōrau o ō tātou tāngata e pīkau ana i tētahi raruraru i tēnei wā, i tēnei wā,

nā reira me hoatu e mātou he taumata teitei kē atu, kia maha ake te hunga ka āwhinatia, i runga i te hohoro.

Me hoatu ētahi atu whiringa ki ngā tāngata mō te tautoko mō rātou—

pēnei i tētahi hoa kōrero mō ratou,

pēnei i tētahi tangata mōhio ki tōu ao, ki ō tikanga,

pēnei i te āwhina mō te inu waipiro, kai tarukino rānei.

Me tautoko i te tangata, i tōna hapori, i tōna hapori.

Me mahi tahi anake te katoa e puta ai ēnei āhuatanga hou.

Tuarua. Me huripoki katoa te taurimatanga hauora taketake.

Me mea te taurima hauora taketake kia tino anga mai ki te hauora hinengaro me te ārai i te waranga,

inā hoki, ngā momo tautoko ka wātea ki te tangata mai i tana tākuta.

Tuatoru. Tautokona ngā rōpū o waho o te kāwanatanga.

Whakamāmātia te huarahi mō ngā rōpū o waho o te kāwanatanga kia āwhina i te tangata i tōna hapori.

Hei wāhi o tēnei ko ngā ratonga kaupapa Māori.

Whakaritea he tari kāwanatanga kia whai haepapa mō te tautoko i ngā rōpū o waho o te kāwanatanga.

Tuawhā. Āraia ngā raruraru, whakatairangatia hoki te toiora.

Ākina ngā tari kāwanatanga kia mahi tahi hei ārai i ngā raruraru i te tīmatanga.

Me tino ārahi te toiora pāpori. Te mea nui kia oti ngā mea taketake i te tuatahi—

pēnei i tētahi tīmatanga pai mō ngā tamariki,

he mahi tōtika, he kāinga noho tōtika,

te noho tūhono ki tō hapori me ō tikanga ā-iwi,