Di vê kursê de, hûn bi gramera pêwist û peyvên her rojê, zimanê Îtalîya xwe baştir dikin. Bi rêçeyên navdêr dest pê bikin!

Rêçeyên navdêr navên têne şirove kirin, wek ragazzo alto (kurê dirêj).

Du rêzên serekeyî hene:

- Bi gelemperî piştî navê têne ( ragazzo alto, ne alto ragazzo). Hin derûdî hene—mînakî bravo ragazzo - lê di derbarê wê paşê zêdetir axivînin.
- Divê ew bi cins û hejmarê bi navê re hevbeş bin:
ragazzo alto, ragazza alta, ragazzi alti, ragazze alte.
- Hin rêçeyên navdêr bi -o/-a di dawiyê de li gor cinsê qediya dikin. Yên din, wek grande, bi -e qediya dikin û tenê ji bo yekîn/plural diguherin:
grande ragazzo, grande ragazza, grandi ragazzi, grandi ragazze

Bikin pratik!

un'auto veloce

ئۆتۆمبێلێکی خێرا

I signori Rossi hanno una macchina veloce.

una nuova canzone

گۆرانییەکی نوێ

Ti piace la nuova canzone di Blanco?

Lui gioca...

Ew dilîze...

Lui gioca a calcio.

accendere

پیرساندن

La notizia ha acceso la mia curiosità.

lunedì

دووشەممە

Domani è lunedì e devo andare a scuola.

uno studente intelligente

قوتابییەکی زیرەک

Non ho mai visto uno studente così intelligente come lui.

un vestito rosso

جلێکی سوور

Era bellissima in quel vestito rosso.

i capelli biondi

قژی زەرد

Marta ha i capelli biondi.

Noi siamo...

ئێمە...

Noi siamo italiani.

belle ragazze

کچانی جوان

Lucia e Maria non sono le ragazze maleducate, sono le belle ragazze.

un signore simpatico

پیاوێکی بەڕێزی دڵسۆز

Mi piace il signor Rossi, è un signore simpatico.

Voi dormite.

Hûn radikevin

Quante ore dormite ogni notte? Dormiamo 8 ore.

Lui canta e lei ascolta.

Ew distirê û ew guhdarî dike.

Lui canta una canzone italiana e lei ascolta attentamente.

i palazzi moderni

بیناسازییە مۆدێرنەکان

Ci sono molti palazzi moderni nella mia città.

وەک لەوانەیە پێشتر تێبینی کردبێت، زۆرێک لە کردارە ناڕێکەکان لە زمانی ئیتاڵیدا هەن. ئێمە لە خولی پێشوودا فێری کردارەکانی "essere" (بوون) و "avere" (هەبوون) بووین، بۆیە کاتی ئەوە هاتووە فێری هەندێک کرداری ناڕێکی گرنگی تر ببین، کە لە کاتی ئێستادا پێکەوە بەستراون: "Fare: faccio, fai, fa, facciamo, fate, fanno" (کردن) "Dire: dico, dici, dice, diciamo, dite, dicono" (وتن) "Andare: vado, vai, va, andiamo, andate, vanno" (ڕۆیشتن) "Uscire: esco, esci, esce, usciamo, uscite, escono" (ڕۆیشتن، دەرچوون) "Venire: vengo, vieni, viene, veniamo, venite, vengono" (هاتن) با ڕاهێنانیان لەسەر بکەین!

Andiamo al teatro.

Em diçin şanoyê.

Non possiamo uscire oggi, andiamo al teatro!

Dice che non vive a Praga.

ئەو دەڵێت کە لە پراگ ناژی.

Dice che non vive a Praga, forse vive a Brno.

stasera

ψεڤ

Stasera andiamo al teatro.

il teatro

شانۆ

Il teatro alla Scala a Milano è bellissimo.

Usciamo stasera?

ئەمشەو دەچینە دەرەوە؟

Finalmente venerdì! Usciamo stasera?

Venite alla festa domani?

ئایا ئێوە سبەی بۆ ئاهەنگەکە دێن؟

Domani è il mio compleanno. Venite alla festa?

una bugia

درۆ

Mi sempre dici le bugie.

Non dico mai le bugie.

من هەرگیز درۆ ناکەم.

Puoi credermi, non dico mai le bugie.

Escono ogni venerdì.

ئەوان هەموو هەینییەک دەچنە دەرەوە.

Non capisco come possono permettersi di uscire così spesso. Escono ogni venerdì.

Tu vedi.

تۆ دەبینیت.

Vedi l'aereo? Sì, lo vedo.

i genitori

دایک و باوک

I genitori di Luca sono molto gentili.

Vengono i tuoi genitori?

دایک و باوکت دێن؟

Vengono i tuoi genitori? Voglio parlare con tua madre.

l'attore

ئەکتەرەکە

Chi è il tuo attore italiano preferito?

domani

سێبەی

Ci vediamo domani!

Signora Rossi, va già a casa?

خانمی ڕۆسی، ئایا ئێستا دەچیتەوە ماڵەوە؟

Signora Rossi, va già a casa? Mi dispiace vederLa uscire.

il migliore amico

باشترین هاوڕێ

Chi è il tuo migliore amico?

Wext e ku meriv hejmarên bingehîn bi Italiantalî fêr bibe! :) "uno"yek Uno di îtalî de yekane hejmar e ku forma xwe diguherîne. Dema ku li ber navdêrekê radiweste ew bi heman awayê qertafa nebinavkirî dixebite. Mînak. "un ragazzo""una ragazza"// "uno studente" "due"du "tre"sê "quattro"çar "cinque"pênc "sei"şeş "sette"heft "otto"heşt "nove"neh "dieci"deh "undici"yanzdeh "dodici"duwanzdeh "tredici"sêzdeh "quattordici"çardeh "quindici"panzdeh "sedici"şanzdeh "diciassette"hevdeh "diciotto"hejdeh "diciannove"nozdeh "venti"bîst Em dipirsin "Quanto/a/i/e... ?"(çend / çend) "Quanti gatti hai? Ho quattro gatti."(Çend pisîkên te hene? Çar pisîkên min hene.)

tre cani

سێ سەگ

Ci sono tre cani nel canile.

tanto

زۆر

Grazie per la cena, sei tanto gentile.

sette

حەوت

Il mio numero preferito è il sette.

una canzone

stranek

Non mi piace Andrea Bocelli, mi piace solo una sua canzone.

un esame

تاقیكردنەوەیەك

Domani ho un esame di matematica.

Vado a scuola.

Ez diçim dibistanê.

Vado a scuola a piedi, non c'è il bus.

cinque stelle

پێنج ئەستێرە

Sono stati in un albergo a cinque stelle in Egitto.

iniziare

دەستپێکردن

Ho deciso di iniziare una dieta.

otto anni

هەشت ساڵ

Avevo otto anni quando mi sono innamorato per la prima volta.

quattordici

چواردە

Parte per l'accampamento estivo per quattodici giorni.

Che lavoro fa Marco?

مارکۆ چی کار دەکات؟

Che lavoro fa Marco? Marco è un medico.

dieci giocatori

دە یاریزان

Ci sono dieci giocatori nel campo di calcio.

quattro gatti

چوار پشیلە

Mia nonna ha quattro gatti e un cane.

diciotto

هەژدە

Domani compio diciotto anni. Farò una grande festa.

Mia nonna ha tre sorelle.

Nənê min sê xwişkên wê hene.

Mia nonna ha tre sorelle e vivono tutte insieme.

una rivista interessante

گۆڤارێکی سەرنجڕاکێش

Hai letto Cosmopolitan? È una rivista interessante.

svegliarsi

خەبەربوونەوە

Tu ti svegli sempre tardi il sabato.

diciannove

نۆزدە

Sta festeggiando il suo compleanno, ha diciannove anni oggi.

Ji ber ku hûn naha dizanin rengdêr di Italiantalî de çawa dixebitin, wextê wê ye ku em li lêkeran binêrin. Rengdêr lêkeran ( "guida velocemente"ew bi lez ajot) an rengdêran ( "molto alto"pir dirêj) an lêkerên din ( "troppo velocemente"pir bilez) vedibêjin. Berevajî rengdêran, lêker li gorî lêker/rengdêr/rengdêra ku diyar dikin forma xwe naguherînin û ji ber vê yekê karanîna wan pir hêsantir in. :) Ka em li hin lêkerên herî gelemperî yên îtalî yên ku rengdêr û lêkerên din diyar dikin binêrin: "molto"(pir) mînakî "Lucia è molto intelligente."(Lucia pir jîr e.) "poco"(kêmek) "tanto"(gelek zêde) "troppo"(gelek zêde) "quanto"(çiqas) !Baldar be! ev koma rengdêran jî dikarin xizmeta rengdêran bikin û navdêran rave bikin. Di wê rewşê de, pêdivî ye ku em li gorî kes û zayenda navdêrê dawiya navdêrê biguherînin. "molto/a/i/e"(gelek) mînak "Ci sono molte macchine"(Gelek otomobîl hene.) "poco/a/i/e"(kêmane) "tanto/a/i/e"(gelek) "troppo/a/i/e"(pir zêde) "quanto/a/i/e"(çi qas) Ka em wan bi hevokan bibînin :)

bene

باش

Il mio cane si comporta molto bene.

male

نێر

Come stai? Molto male oggi, il mio cane è malato.

Quanto?

Çend?

Quanto tempo hai oggi? Oggi ho tanto tempo libero, che cosa faremo?

martedì

سێشەممە

Martedì è il mio giorno preferito della settimana.

molto

زۆر

Alessio è molto intelligente. Studia medicina e giurisprudenza.

troppo

زۆر

Ho mangiato troppo. Ho mal di stomaco.

mercoledì

چوارشەممە

Festeggeremo qui il suo compleanno mercoledì.

poco

کەمێک

Lei parla poco spagnolo.

Quante pizze?

çend pîzza?

Quante pizze avete mangiato?

molto lavoro

کاری زۆر

Oggi torno a casa tardi, ho molto lavoro nell'ufficio.

poca frutta

کەمێک میوە

Mangi poca frutta, mangia questa mella!

Hai troppo lavoro.

تۆ کاری زۆرت هەیە

Non ti vedo mai, hai troppo lavoro.

Quanto costa questo libro?

نرخی ئەم کتێبە چەندە؟

Quanto costa questo libro? Costa 10 euro.

Il corso

خولەکە

Il corso costa poco, vuoi frequentarlo?

sei fratelli

شەش برا

Mio nonno ha sei fratelli e due sorelle.

Mîna di Îngilîzî de, dema ku em dixwazin tiştek/kesek li ku tê danîn diyar bikin em hevoka there is û hene bikar tînin. Em dikarin bi gotina "C'è"(yekhejmar) an "Ci sono"(hene- pirjimar) wiya bikin. "C'è""Ci sono" Bo nimûne: "C'è un libro sulla tavola."(Li ser masê pirtûkek heye.) "Ci sono due libri sulla tavola."(Li ser masê du pirtûk hene.) Em dikarin hin pirsên ku em jê dipirsin jî fêr bibin da ku fêm bikin ku kesek/tiştek li ku ye: "Che cosa è sulla tavola?"(Li ser maseyê çi heye?) "C'è un libro sulla tavola."(Li ser masê pirtûkek heye.) "Dov'è il libro?"(Pirtûk li ku ye?) "Il libro è sulla tavola."(Pirtûk li ser masê ye)

C'è un uomo nel giardino.

پیاوێک لە باخچەکەدایە.

Chiama la polizia! C'è un uomo sconosciuto nel giardino.

le biciclette azzurre

pasqîlên şîn

Hanno comprato due biciclette azzure. Azzurre come il mare.

un giardino

baçeyek

Siamo nel giardino enorme.

uno straniero

بیانی

Mi sento uno straniero nel mio paese.

Ci sono molti stranieri.

بیانی زۆر هەن.

Ci sono molti stranieri in Italia.

Ti amo tanto!

من زۆر خۆشم دەوێیت!

Voglio sposarti, ti amo tanto!

un ospite

مێوان

Stasera abbiamo ospiti.

C'è troppo zucchero.

شەکر زۆرە

C'è troppo zucchero nella torta.

vostri amici

hevalên we

I vostri amici sono tanto divertenti.

nessuno

هیچکەس

Nessuno mi può giudicare.

تۆ پێشتر دەزانیت چۆن بە زمانی ئیتاڵی بڵێیت شتێکت پێ خۆشە. ئێستا سەیری ئەوە دەکەین کە چۆن بڵێیت شتێکت زیاتر پێ خۆشە، کە تۆ ئەوەت پێ باشترە. ئەمە دەکەین بە سەیرکردنی جیاوازی نێوان کردارەکانی "piacere" و "preferire". "Piacere" وەک ئەوە وایە بڵێیت شتێک دڵخۆشت دەکات. زۆرجار بەکاردێت بۆ قسەکردن دەربارەی ئەو شتانەی کە پێت خۆشن یان چێژیان لێ وەردەگریت. بۆ نموونە: "Mi piace il gelato alla fragola." (من ئایسکرێمی تووتڕکم پێ خۆشە.) لە لایەکی ترەوە، "preferire" واتە پێ باشتر بوون. کاتێک بەکاردێت کە دەتەوێت هەڵبژاردەیەک لە نێوان دوو شت یان زیاتر دەرببڕیت. بۆ نموونە، "Preferisco il gelato al cioccolato." (من ئایسکرێمی چۆکلێتەم پێ باشترە.) یان دەتوانیت بڵێیت: "Mi piace il gelato al cioccolato, ma preferisco il gelato alla fragola." (من ئایسکرێمی چۆکلێتەم پێ خۆشە، بەڵام ئایسکرێمی تووتڕکم پێ باشترە.) کرداری "PREFERIRE" نائاساییە، با سەیری لێکدانەوەکەی بکەین: (io) "preferisco" (tu) "preferisci" (lei/lui) "preferisce" (noi) "preferiamo" (voi) "preferite" (loro) "preferiscono"

Preferisco bere l'acqua con limone.

Ez tercîh dikim avê bi lîmon vexwim.

A volte mi piace San Pellegrino, ma preferisco bere l'aqua con limone.

Non c'è nessuno.

هیچ کەس نییە

Ho paura, c'è buio e non c'è nessuno.

una fragola

tûferengiyek

Mia mamma fa la migliore torta di fragole.

una colazione

نانی بەیانی

Preferisco una colazione dolce.

Mio fratello preferisce il calcio al basket.

Birayê min futbolê ji basketbolê zêdetir hez dike.

Mio fratello preferisce il calcio al basket, ma gli piacciono entrambi.

un ufficio

ئۆفیسێک

Mio papà lavora tre giorni alla settimana in ufficio e due giorni a casa.

Ci sono sei cani e tre gatti.

شەش سەگ و سێ پشیلە هەن.

Ci sono molti animali. Ci sono sei cani e tre gatti.

un parco

پارکێک

Abbiamo un parco molto bello proprio dietro casa.

C'è Giulio?

Gîûlîo li vir e?

C'è Giulio? No, non c'è, è andato al cinema.

Non mi piace.

حەزم لێ نییە

Non mi piace andare alle feste, preferisco passare più tempo a casa.

troppe macchine

ئۆتۆمبێل زۆرن

Ci sono troppe macchine nel centro della città.

tanti libri

گەلێک کتێب

Ha letto tanti libri quest'anno, forse 30.

lavare

şûştin

Hai già lavato i piatti?

nove libri

نه کتێب

Leggo nove libri ogni mese.

Di Italiantalî de, em dikarin bibêjin ku tiştek bi du awayan aîdî kesekî ye: 1) Pêşpirtika DI "È il libro di Marco"(Ma ew pirtûka Marco ye) "Sono i fiori di Giovanna."(Ev kulîlkên Giovanna ne) 2) Cînavên xwedanî Ya min: "mio / mia / miei / mie" Ya te: "tuo / tua / tuoi / tue" Wê/wî: "suo / sua /suoi / sue" Yên me: "nosto / nostra /nostri / nostre" Ya te: "vostro / vostra / vostri / vostre" Yê wê: "loro" Cînavên xweyî yên îtalî li ber navdêrekê radiwestin û forma zayend û hejmarê bi navdêrê re parve dikin. "Il mio libro"(pirtûka min) / "I miei libri"(pirtûkên min) Yekane cînavka xwedê ku qet forma xwe naguherîne ew e "loro". "Il loro libro"(pirtûka wan) / "I loro libri"(pirtûkên wan) Em bi gelemperî li ber cînavê xwedan ravekê bi kar tînin.

il mio cane

سەگی من

Il mio cane si chiama Paco.

i loro sorrisi

زەردەخەنەکانیان

Amo i miei figli. I loro sorrisi sono la cosa più bella nel mondo.

maldestro

دەستەوسان

Giorgia è maldestra, lei non può fare la cameriera.

due torte

دوو کێک

Mamma ha fatto non una, ma due torte per il mio compleanno.

i suoi fiori

گوڵەکانی ئەو

Lei è fioraia. Mi piaciono molto i suoi fiori.

antipatico

نەخوازراو

I vostri amici sono antipatici, invece le vostre amiche sono simpatiche.

sua motocicletta

مۆتۆسکیلەکەی

La sua motocicletta è blu.

la giacca di Marco

کراسەکەی مارکۆ

Di chi è questa giacca? È la giacca di Marco.

un compito

ئەركێک

Il professore ha assegnato molti compiti per la prossima settimana.

la tua candella

مۆمەکەت

Posso prendere in prestito la tua candella per Natale?

La mia moto è molto veloce.

مۆتۆسکیلەکەی من زۆر خێرا یە.

La mia moto è molto veloce ma un po' pericolosa.

una pausa

پشوویەک

A metà mattina, faccio una pausa per bere un caffè.

Mi piace la Sua giacca, signore.

کراسەکەت زۆر جوانە، بەڕێز.

Mi piace la Sua giacca, signore. Dove l'ha comprata?

Werin em bikevin nav cîhana balkêş a berawirdî ya Italiantalî. Ji bo vegotina tiştan û vegotina cûdahiyan rêyek pir xweş e. Di Italiantalî de, em ji bo berhevkirina tiştan formên rengdêran bikar tînin. Formên me yên berawirdî û bilind hene. Berawirdî: Em du tiştan didin ber hev. Em "più"(zêdetir) an "meno"(kêm) berî rengdêrê û pêşpirtikekê "di"berî navdêrê ku em berawird dikin bikar tînin. Mînak: "Il gatto è più piccolo del cane."(pisik ji kûçikê piçûktir e.) Bînin bîra xwe ku hûn dawiya rengdêrê biguhezînin da ku cins û hejmara navdêra ku ew diyar dike li hev bike . Bo nimûne, "piccolo"(biçûk) "piccola"ji bo navdêrên mê û "piccoli"ji bo navdêrên nêr ên pirjimar dibe.

bello

جوان

Il mio cane è più bello del tuo.

nostra casa

ماڵی ئێمە

La nostra casa è vecchia ma bellissima.

volere

ویستن

voglio, vuoi, vuole, vogliamo, volete, vogliono

ricco

دەوڵەمەند

I genitori della mia migliore amica sono più ricchi dei miei.

Mio fratello è più vecchio del tuo.

Birayê min ji yê te mezintir e.

Mio fratello è più vecchio del tuo, ha diciannove anni.

noioso

بێزارکەر

Questo film non è il mio preferito, ma è meno noioso di quello di ieri.

nostre amiche

hevalên me yên jin

Le nostre amiche sono molto simpatiche.

tuoi occhi

چاوەکانت

I tuoi occhi sono incantevoli.

A pranzo preferisco gli spaghetti della insalata.

بو نانی نیوه‌ڕۆ، من سپاگێتی له‌سه‌ر زه‌ڵاته‌ هه‌ڵده‌بژێرم.

A pranzo preferisco gli spaghetti della insalata, ma a cena di solito mangio la caprese.

basso

نزم

Questo cavallo è più basso dell'altro.

rumoroso

دەنگەدەنگ

Questo ristorante è più rumoroso del precedente, possiamo tornare indietro?

Lui è più povero ma ha un cuore d'oro.

ئەو هەژارترە بەڵام دڵێکی زێڕینی هەیە.

I soldi non sono tutto. Lui è più povero ma ha un cuore d'oro.

i vestiti

جلوبەرگ

Ho bisogno di comprare dei vestiti nuovi.

calmo

هێمن

Questa musica è più calma di quella che ascolti di solito.

Tre mele sono meno di cinque.

سێ سێو لە پێنج سێو کەمترن.

Tre mele sono meno di cinque. È un calcolo facile.

Hûn niha dizanin ka çawa tiştê bikêvin ka ji tiştê din baştir e, demek e ku hûn fêr bibin çawa tiştê bibêjin ka herî baş e! An herî xerab. Hûn dikarin ev bikirin bi çêkirina superlative ya rêzokê. Superlative: Em dixwazin bibêjin tiştê herî zêde an herî kêm e. Em "il/la/i/le + più" (herî zêde) an "il/la/i/le + meno" (herî kêm) di ber rêzokê de bikar tînin. Di gelek doza, hûn dikarin jî superlative çêbikin. Mînakî: "La pizza è la più deliziosa." (Pizza herî xweş e.) Di gelek doza, hûn dikarin jî superlative çêbikin bi qediya rêzokê bi "-issimo/a". Ji ber vê yekê, hûn dikarin jî bibêjin: "La pizza è deliziosissima!" Mînakê din: "La festa ieri sera è stata bellissima." (Şevê pêşî şevê herî bedew bû.) An: "Il mio appartamento è piccolissimo, ma accogliente." (Malê min herî biçûk e, lê gundî e.) Hûn dizanin çi tê, rast... Demek e ku dîsa fêrbûna kêm bikevin!

bellissimo

جوانترین

Questo tramonto è bellissimo.

caro

گران

Questo ristorante è carissimo, ma la cucina è eccellente.

Luca è il ragazzo simpaticissimo.

لوکا کوڕێکی زۆر خۆشەویستە.

Luca è il ragazzo simpaticissimo della scuola, tutti sono amici con lui.

generoso

بەخشندە

La mia amica è la generosissima che conosco.

La torta al cioccolato è deliziosissima.

کێکی شۆکۆلاتە زۆر بەتامە

La torta al cioccolato è deliziosissima, non riesco a smettere di mangiarla.

un edificio

بینایەک

Qual è l'edificio più alto d'Italia?

La mia nonna è la migliore cuoca del mondo.

نەنکی من باشترین چێشتلێنەری دنیایە

La mia nonna è la migliore cuoca del mondo, i suoi spaghetti alla carbonara sono i più gustosi.

salato

سوێر

Questa zuppa è più salata di quella che hai preparato l'ultima volta.

speciale

تایبەت

Il tuo compleanno è il giorno più speciale dell'anno.

Ci sono gli ospiti?

آیا میوانەکان هەن؟

Ci sono gli ospiti? La stanza non è ancora pronta.

Non ci sono i miei genitori.

دایک و باوکم لێرە نین

Puoi venire a casa mia, non ci sono i miei genitori.

Lêkerên modal ên di Italiantalî de nerêkûpêk in, ji ber vê yekê em ê di vê beşê de wan ji hev cuda fêr bibin: "Volere: voglio, vuoi, vuole, vogliamo, volete, vogliono"(xwastin) "Potere: posso, puoi, può, possiamo, potete, possono"(karîn) "Sapere: so, sai, sa, sappiamo, sapete, sanno"(ku bikarin) - hevwate"potere" "Dovere: devo, devi, deve, dobbiamo, dovete, devono"(divê) Dema pratîkê ye!

sapere

زانین

so, sai, sa, sappiamo, sapete, sanno

dovere

neçar bûn

devo, devi, deve, dobbiamo, dovete, devono

giovedì

پێنجشەممە

La riunione è stata fissata per giovedì prossimo.

Ha gli occhi marroni.

Çavên wî qehweyî ne.

Mi piace perché ha gli occhi marroni.

vestirsi

جل لەبەرکردن

Mi vesto ogni mattina alle 7.

potere

twanîn

posso, puoi, può, possiamo, potete, possono

Devi mangiare la verdura.

دەبێت سەوزەوات بخۆیت.

Per avere una dieta sana devi mangiare la verdura.

Puoi darmi una mano?

دەتوانیت یارمەتیم بدەیت؟

Questi libri sono pesanti. Puoi darmi una mano a prenderli a casa?

Voglio un caffè.

من قاوەیەکم دەوێت.

Sono stanco, voglio un caffè.

Vuoi una tazza di tè?

Tu qedehek çay dixwazî?

Vuoi una tazza di tè? No, bevo solo il caffè.

un pezzo di pizza

پارچەیەک پیتزا

Mi dai un pezzo di pizza, ti prego?

Non dobbiamo mangiare troppo zucchero.

نابێت زۆر شەکر بخۆین.

Non dobbiamo mangiare troppo zucchero. Non è sano.

Sanno i loro diritti.

ئەوان مافەکانی خۆیان دەزانن.

Sanno i loro diritti, nessuno può ingannarli.

Non posso vedere.

من نابینم

Muoviti, non posso vedere la TV.

با ئێستا سەیری شتێکی ئاسانتر بکەین - کات گوتن. "Che ore sono? / Che ora è?" دەتوانیت هەردووکیان بەکاربهێنیت بۆ پرسیارکردن لە کەسێک کات چەندە. ئاسانترین کاتژمێرە تەواوەکانن. کاتێک کاتژمێر سێیە، بە سادەیی دەڵێیت "Sono le tre." "Sono le cinque." کاتژمێر 5ی بەیانییە. "Sono le diciotto." کاتژمێر 6ی ئێوارەیە. پێویستە لەم سێ حاڵەتەدا کردارێکی تاک بەکاربهێنیت: "È l’una." کاتژمێر یەکە. "È mezzogiorno." نیوەڕۆیە. "È mezzanotte." نیوەشەوە. بۆ ئەوەی زیاتر ورد بیتەوە لەبارەی خولەکەکانەوە، پێویستە وشەی "e" (و) زیاد بکەیت و پاشان ژمارەی خولەکەکان. "Sono le quattro e cinque." (کاتژمێر چوار و پێنج خولەکە (4:05) نموونەیەکی تر: "Il treno arriva alle venti e quarantacinque." ئەگەر زیاتر لە 30 خولەک بەسەر کاتژمێرە تەواوەکەدا تێپەڕی، وشەی "meno" (کەمتر) بەکاردەهێنیت و ژمارەی ئەو خولەکانەی کە پێویستن بۆ تێپەڕین پێش کاتژمێرە تەواوەکەی داهاتوو (هەر وەک لە زمانی ئینگلیزیدا). "Sono le quattro meno cinque" کاتژمێر پێنج کەم چوارە (3:55)

Che ora è?

کاتژمێر چەندە؟

Che ora è? Sono le diciotto.

di mattina

بەیانیان

Sono le otto e mezzo di mattina.

odiare

رق لێبوون

Odio il mio lavoro.

Mi lavo i denti due volte al giorno.

Ez rojê du caran diranên xwe dişom.

Mi lavo i denti due volte al giorno, voglio che siano bianchi.

un mezzogiorno

نیوەڕۆیەک

Normalmente pranziamo a mezzogiorno.

un zio

مام

Mio zio si chiama Luca.

una doccia

دووشێک

Faccio la doccia ogni mattina prima di andare al lavoro.

andare a letto

چوون بۆ سەر جێگا

Vado a letto alle undici e mezza e leggo un libro per mezz'ora.

decidere

biryar dan

Ho deciso di andare al cinema stasera.

Cosa vuoi per Natale?

تۆ بۆ کریسمس چی دەتەوێت؟

Cosa vuoi per Natale? Niente, quest'anno non voglio nessuni regali.

nel pomeriggio

لە پاشنیوەڕۆدا

Sono le quattro del pomeriggio e Sofia non è ancora tornata a casa da scuola.

Sono le tre meno dieci.

سێ کەم دە خولەکە

Sono le tre meno dieci, la nonna arriverà tra un attimo.

un cugino

ئامۆزایەک

Ho tre cugini e quattro cugine.

di sera

ئێواران

Di sera preferisco guardare un film a casa.

Pirsîn pirsan Di taliyê de, çêkirina pirsan ne hêsa. Bi gelemperî têkildar e ku di dawiya hevokê de tîpên pirsê zêde bikin: "Sei italiano." (Hûn Îtalyan in.) --> "Sei italiano?" (Ma hûn Îtalyan in?) Lêbelê, wek di Îngilîzî de, hene pirsên ku me hewce ye ku pronûna pirsan bikar bînin. Bêje em wan bi taybetî bibînin: "Chi" = kî "Chi è venuto alla festa?" (Kî hat ser pîrozbe?) "Che cosa" an "Cosa" = çi "Che cosa vuoi mangiare?" (Te dixwaze çi bixwî?) "Che cosa" formalîzeyê zêdetir e ji "cosa" "Qual/e" = kîjan "Quale" formên cuda cuda hene li gorî hejmarê ya navê ku ew têgihiştine: "quale" (yek), "quali" (pir) "Quale vino preferisci?" (Kîjan şerab hûn pêşî dibînin?) "Quanto/a" = Çiqas, çiqas "Quanto costa?" (Çiqas tê mezin?) "Come" = çawa "Come ti piace la pizza?" (Çawa pizza te hez dike?) "Dove" = ku "Di dove sei?" (Hûn ji ku yên?) "Perché" = çima "Perché sei così stanca?" (Çima hûn ewle ne?) Hûn li ser daneyên heta Tîrmeh 2023 fêr bûn.

Chi è?

ئەو کێیە؟

Chi è alla porta?

Cosa significa?

واتای چییە؟

Cosa significa questa parola?

significare

واتا گەیاندن

Svelare un artista al pubblico può significare distruggerlo.

Quali libri?

کامی پەرتووک؟

Quali libri hai letto di recente?

di recente / recentamente

لەم دواییانەدا

Recentamente non ho voglia di studiare.

una esperienza

ئەزموونێک

Ogni giorno accumulo nuova esperienza e imparo cose nuove.

Che cosa fai?

Çi dikî?

Che cosa fai nel tempo libero?

Quali sono i tuoi film preferiti?

Fîlmên te yên bijare kîjan in?

Quali sono i tuoi film preferiti? A me, mi piacciono le commedie romantiche.

bussare

لێدان لە دەرگا

Chi sta bussando alla porta?

Come si prepara?

چۆن ئامادە دەکرێت؟

Come si prepara la pasta al pesto?

We qet li ser cînavên xwenîşandanî bihîstiye? Ew tiştên taybetî an jî kesan destnîşan dikin. Di Îtalî de hûn ê bibînin "quello"û "questo". "Quello"ji bo nîşankirina tiştekî/yekî ji me dûrtir tê bikaranîn ( "quel libro"- ew pirtûk) "Questo"ji bo nîşankirina tiştekî/yekî nêzî me tê bikaranîn ( "questo libro"- ev pirtûk) Hem "questo"û "quello"hem jî li şûna gotarê û hem jî dawiya xwe li gorî navdêrê wiha diguherînin: Yekjimar nêr "quel / questo ragazzo"(ew kur / ev kur) "quello /questo studente" "quell' /quest' ingeniere" Yekjimar mê "quella / questa ragazza"(ew keç / ev keç) "quell' / quest' italiana" Pirjimar nêr "quei / questi ragazzi"(ew xort / ev xort) "quegli / questi studenti" "quegli / questi ingenieri" Pirjimar mê "quelle/ queste ragazze"(ew keç / van keçan) "quelle/ queste italiane"

quest'esercizio

ئەم ڕاهێنانە

Quest'esercizio è molto facile.

guardare

تەماشا کردن

Mia madre guarda la TV due ore al giorno.

Chi ha vinto?

کێ بردەوە؟

Chi ha vinto la partita di calcio ieri sera?

venerdì

هەینی

Venerdì sera andiamo al cinema.

Come si fa?

Çawa tê kirin?

Non capisco come si fa.

questa gonna

ev kinc

Questa gonna è troppo piccola, forse quella è più grande.

quegli italiani

ئەو ئیتالیانە

Quegli italiani sono molto simpatici, vero?

riposare

حەوانەوە

Non ho mai tempo per riposare.

Chi è quel signore?

Ew birêz kî ye?

Chi è quel signore? Mi piaciono i suoi occhiali.

Dove studi?

تۆ لە کوێ دەخوێنیت؟

Dove studi? Io studio a Roma.

Quel ragazzo ti sta guardando.

Ew kurê li te dinêre.

Quel ragazzo ti sta guardando, lo conosci?

پێشگرەکان وشەی بچووک بەڵام گرنگن کە یارمەتیمان دەدەن لە تێگەیشتن لە پەیوەندییەکانی نێوان شتەکان، کەسەکان، و شوێنەکان لە ڕستەکاندا. لە زمانی ئیتاڵیدا، پێشگرەکان بە شێوەیەکی هاوشێوەی زمانی ئینگلیزی بەکاردێن، بەڵام لەوانەیە لەگەڵ ئارتیکڵی دیاریکراودا تێکەڵ بکرێن بۆ دروستکردنی "preposizioni articolate" بۆ واتای وردتر. با بە چەند پێشگرێکی بنەڕەتی ئیتاڵی دەست پێ بکەین: "In" واتە لە یان لەلای. بۆ نموونە: "Le chiavi sono in casa." (کلیلەکان لە ماڵەوەن.) "A" واتە بۆ یان لەلای. بۆ نموونە: "Vado a scuola." (من دەچمە قوتابخانە.) "Con" واتە لەگەڵ. بۆ نموونە: "Mangiamo con gli amici." (ئێمە لەگەڵ هاوڕێیان نان دەخۆین.) "Da" واتە لە یان لە ماڵی کەسێک. بۆ نموونە: "Vengo da Roma." (من لە ڕۆماوە دێم). "Vado da Maria." (من دەچمە ماڵی ماریا.) "Di" واتە لە یان هی. بۆ نموونە: "Io sono di Roma." (من خەڵکی ڕۆمام.) "Su" واتە لەسەر یان لەسەروو. بۆ نموونە: "Il libro è sul tavolo." (کتێبەکە لەسەر مێزەکەیە.) "Sotto" واتە ژێر. بۆ نموونە: "Il gatto è sotto il tavolo." (پشیلەکە لەژێر مێزەکەیە.) "Tra/Fra" واتە نێوان یان لەناو. بۆ نموونە: "Tra amici." (لەناو هاوڕێیاندا). "Fra le montagne." (لە نێوان چیاکاندا.) "Per" واتە بۆ یان بەناو. بۆ نموونە: "È per te." (ئەمە بۆ تۆیە.) "Viaggio per l'Italia." (من بەناو ئیتاڵیادا گەشت دەکەم.) ئەمانە تەنها چەند پێشگرێکی بنەڕەتی ئیتاڵین، بەڵام بۆ دروستکردنی ڕستە و دەربڕینی پەیوەندییەکان زۆر گرنگن. کاتێک پێشگری زیاتر و تێکەڵکردنیان لەگەڵ ئارتیکڵەکان فێر دەبیت، توانای قسەکردنت بە ئیتاڵی فراوانتر دەبێت. کەواتە، با کەمێک ڕاهێنان بکەین!

پێشگرەکان وشەی بچووک بەڵام گرنگن کە یارمەتیمان دەدەن لە تێگەیشتن لە پەیوەندییەکانی نێوان شتەکان، کەسەکان، و شوێنەکان لە ڕستەکاندا. لە زمانی ئیتاڵیدا، پێشگرەکان بە شێوەیەکی هاوشێوەی زمانی ئینگلیزی بەکاردێن، بەڵام لەوانەیە لەگەڵ ئارتیکڵی دیاریکراودا تێکەڵ بکرێن بۆ دروستکردنی preposizioni articolate بۆ واتای وردتر.

با بە چەند پێشگرێکی بنەڕەتی ئیتاڵی دەست پێ بکەین:

In واتە لە یان لەلای. بۆ نموونە: Le chiavi sono in casa. (کلیلەکان لە ماڵەوەن.)
A واتە بۆ یان لەلای. بۆ نموونە: Vado a scuola. (من دەچمە قوتابخانە.)
Con واتە لەگەڵ. بۆ نموونە: Mangiamo con gli amici. (ئێمە لەگەڵ هاوڕێیان نان دەخۆین.)
Da واتە لە یان لە ماڵی کەسێک. بۆ نموونە: Vengo da Roma. (من لە ڕۆماوە دێم). Vado da Maria. (من دەچمە ماڵی ماریا.)
Di واتە لە یان هی. بۆ نموونە: Io sono di Roma. (من خەڵکی ڕۆمام.)
Su واتە لەسەر یان لەسەروو. بۆ نموونە: Il libro è sul tavolo. (کتێبەکە لەسەر مێزەکەیە.)
Sotto واتە ژێر. بۆ نموونە: Il gatto è sotto il tavolo. (پشیلەکە لەژێر مێزەکەیە.)
Tra/Fra واتە نێوان یان لەناو. بۆ نموونە: Tra amici. (لەناو هاوڕێیاندا). Fra le montagne. (لە نێوان چیاکاندا.)
Per واتە بۆ یان بەناو. بۆ نموونە: È per te. (ئەمە بۆ تۆیە.) Viaggio per l'Italia. (من بەناو ئیتاڵیادا گەشت دەکەم.)

ئەمانە تەنها چەند پێشگرێکی بنەڕەتی ئیتاڵین، بەڵام بۆ دروستکردنی ڕستە و دەربڕینی پەیوەندییەکان زۆر گرنگن. کاتێک پێشگری زیاتر و تێکەڵکردنیان لەگەڵ ئارتیکڵەکان فێر دەبیت، توانای قسەکردنت بە ئیتاڵی فراوانتر دەبێت.

کەواتە، با کەمێک ڕاهێنان بکەین!

in città

لە شار

Abbito in città piuttosto grande.

spegnere

kojem kirin

Ho appena spento la luce.

quell'albero

ئەو دارە

Quell'albero è molto alto, ma non come il nostro albero di Natale.

con te

لەگەڵ تۆ

Mi piace passare del tempo con te.

un calendario

ڕۆژمێرێک

Utilizzo solo il calendario del telefono.

queste canzoni

ئەم گۆرانیانە

Queste canzoni nuove sono troppo strane, preferisco le canzoni vecchie.

sotto

ژێر

La borsa è sotto il letto.

sul tavolo

لەسەر مێزەکە

Il libro è sul tavolo.

in ufficio

له ئۆفیس

Lavoro in ufficio, sono un assistente.

per

بۆ

Imparo l'italiano per lavoro.

dimenticare

بیرچوون

Ho dimenticato il tuo compleanno.

una speranza

هیوایەک

È importante avere speranza.

tra le montagne

لە نێوان چیاکاندا

Tra le montagne nel nord Italia si trova il mio paese.

una scrivania

میزێکی نووسین

Arrivato in ufficio, mi siedo alla mia scrivania e inizio a lavorare.

un'attività

چالاکییەک

Durante la giornata scolastica, svolgiamo diverse attività didattiche.

a casa

لە ماڵەوە

Vado a casa di Marco.

di Firenze

لە فلۆرێنسەوە

Mia nonna è originaria di Firenze, ma vive a Pisa.

Di dawiyê de, em ê hin rêzikên bingehîn ên bilêvkirinê hîn bibin. Xwezî, zimanê Italiantalî bi gelemperî peyvan wekî ku têne nivîsandin bilêv dike, lêbelê, em hîn jî hewce ne ku hin tiştan li ber çavan bigirin. tîpa C li dû i an e ew wek ʧ tê bilêvkirin ( "ciao") li dû herfên din wek k tê bilêvkirin ( "capire") tîpa G li dû i yan e ew wek ʤ ( "Giorgia") tê bilêvkirin "Giorgia" li dû herfên din wek g tê bilêvkirin ( "gola") tîpa S di navbera du dengdêran de wek z tê gotin ( "casa") di rewşên din de, wekî s tê bilêvkirin ( "semplice") tîpa H nayê bilêvkirin ( "hotel") tîpên GN wek in têne bilêvkirin "gnocchi" nameyên SC li pey i an e wek ʃ ( "scienza") tên bilêvkirin "scienza" li pey herfên din wek sk tên bilêvkirin ( "scappare") Naha gava ku hûn peyva xwe pratîk bikin, qertên xwe bi dengekî bilind bixwînin!

Giorgia Meloni è famosa.

جۆرجیا مێلۆنی بەناوبانگە

Giorgia Meloni è famosa perché è il primo ministro d'Italia.

l'hummus

حوموسەکە

L'hummus è una ricetta tipica del Medio Oriente.

sabato

شەممە

C'è una festa a scuola, sabato prossimo.

il bagno

گەرماو

Dov'è il bagno, per favore?

La felicità è un viaggio.

بەختەوەری گەشتێکە.

La felicità è un viaggio non una meta.

conoscere

nasîn

Conosci Marco? È il mio ragazzo.

Io ho gli sci ma tu hai le scarpe da sci.

من سکێکانم لایە بەڵام تۆ پێڵاوەکانی سکێیت لایە

Non posso sciare. Io ho gli sci ma tu hai le scarpe da sci.

ogni giorno

هەموو ڕۆژێک

Ogni giorno mangio la pizza.

cambiare

گۆڕین

Cambio il mio vestito.

l'agnello

بەرخ

Un agnello è un simbolo di sacrificio.

Mia nonna vive in una casa vecchia.

باپیرەی من لە خانووێكی كۆندا دەژیت.

Mia nonna vive in una casa vecchia, vuole comprare una casa nuova.

Che schifo!

ئەوە قێزەونە!

Che schifo!

l'hobby

ئارەزوو

L'alpinismo è il mio hobby.

Chi è Francesco?

フランチェスコ کێیە؟

Chi è Francesco? Ho un pacchetto per lui.

Oggi è il primo gennaio.

ئەمڕۆ یەکی کانوونی دووەمە

Oggi è il primo gennaio. Buon anno!

imparare

fêrbûn

Devo imparare a cucinare.

il pesce

ماسی

Maria non mangia pesce.

Prendiamo due cornetti vuoti.

Em du krowasên vala digirin.

Non abbiamo ancora fatto la colazione e quindi prendiamo due cornetti vuoti.

Che ne pensi della mia casa?

دەربارەی ماڵەکەی من چی دەڵێی؟

Che ne pensi della mia casa? Ti piace?

Passato prossimo بە مانای 'دوای نزیكەوە'یە و زۆربەی كاتەكان بەكارده‌هێنرێت بۆ قسەكردن له‌سه‌ر رووداوە پێشوویەکان کە تازە ڕوویدا. لە زمانە قسەکراوەکاندا، بەڵام، "passato prossimo" لە زۆربەی دۆخە پێشوویەکاندا بەکارده‌هێنرێت. چۆن پاساتو پرۆسیمۆ دروست بکەین بە فێربەکانی ئاسایی؟ 1) فێری یاریدەدەر "avere" یان "essere" کە لە ئێستادا ڕووناکراوە "io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno" "io sono, tu sei, lui è, noi siamo, voi siete, loro sono" 2) ڕەشەی فێری سەرەکی بە هاوکێشەی ڕابردوو: -ato (فێربەکانی پۆلی یەکەم: "parlato") -uto (فێربەکانی پۆلی دووەم: "caduto") -ito (فێربەکانی پۆلی سێیەم: "dormito") بە نموونە فێری parlare in passato prossimo ببینین: "(Io) Ho parlato" (من قسە کردم) "(Tu) Hai parlato" (تۆ قسە کرد) "(Lui/lei) Ha parlato" (ئەو قسە کرد) "(Noi) Abbiamo parlato" (ئێمە قسە کردین) "(Voi) Avete parlato" (ئێوە قسە کرد) "(Loro) Hanno parlato" (ئەوان قسە کرد) نەخێر: "non" لە پێش فێری یاریدەدەر زیاد بکە ("Io non ho parlato.") بەشێک لە فێربەکان هەڵبژێرە کە فێری یاریدەدەر avere بەکارده‌هێنرێت.

Ho bevuto.

من خواردەوە

Ho bevuto la cocacola.

domenica

یەکشەممە

La domenica è il mio giorno preferito della settimana.

giocare

یاریکردن

Voglio giocare a carte ogni giorno!

Hanno giocato.

ئەوان یارییان کرد

Hanno giocato a calcio tutto il pomeriggio.

cucinare

لێنانی

La mia nonna cucina molto bene.

Abbiamo cucinato.

مە چێشت لێنا.

Per la cena, abbiamo cucinato il risotto ai funghi.

Lei ha mangiato.

Wê xwar.

Lei ha mangiato una bistecca molto grande.

Hai parlato.

Te قسە کرد

Hai parlato con Giulia?

aiutare

alîkarî kirin

Posso aiutarti con i compiti?

una cena

شێوێک

Di sera, torno a casa e preparo la cena per la mia famiglia.

pulire

پاککردنەوە

Puoi pulire la tua camera, per favore?

Avete pulito.

We paqij kir.

Avete pulito la casa ieri? Non posso riconoscerla!

una compagnia

کۆمپانیایەک

Lavorare in questa compagnia mi ha permesso di crescere professionalmente.

Hai ballato tutta la notte.

Te şevê dirêj reqs kir.

So perché sei stanco, hai ballato tutta la notte.

preocuparsi

خەم خواردن

Mi preoccupo sempre per mio figlio quando esce di casa.

Che cosa ha sentito (lui)?

ئەو چی بیست؟

Che cosa ha sentito alla radio? Sembra spaventato!

Non ho studiato l'inglese.

من ئینگلیزیم نەخوێندووە.

Non posso parlare con Steve, non ho studiato l'inglese a scuola.

وەک دەیزانیت، کاتێک "passato prossimo" دروست دەکەیت، دەتوانیت کردارە یارمەتیدەرەکانی "avere" یان "essere" بەکاربهێنیت. زۆربەی کات، "avere" بەکاردێت، کەواتە کام کردارەکان "essere" بەکاردەهێنن؟ 1) کردارەکانی جووڵە بەرەو شوێنێک ("andare, arrivare, entrare, partire, venire"...) 2) کردارەکان کە دۆخێک یان گۆڕانکارییەک لە دۆخێکدا دەردەبڕن ("essere, stare, piacere, passare, morire"...) 3) کردارە ڕەفلێکسیڤەکان ("lavarsi, sentirsi, svegliarsi"...) کاتێک "essere" بەکاردەهێنین، دەبێت سەرنج بدەینە کۆتاییی کردارە سەرەکییەکە. کۆتایییەکە دەبێت بگۆڕێت بەپێی ڕەگەز و ژمارەی بکەرەکە: "Io sono andato al lavoro." (نێرێک قسە دەکات.) "Io sono andata al lavoro." (مێیەک قسە دەکات.) با سەیری هەموو شێوازەکانی کرداری ڕۆیشتن بکەین لە ڕابردووی نزیکدا "(Io) Sono andato/a." "(Tu) Sei andato/a." "(Lui/lei) È andato/a." "(Noi) Siamo andati/e" "(Voi) Siete andati/e." "(Loro) Sono andati/e."