Włoski dla początkującychWłoskie słowa

*Przywitaj się z językiem włoskim!* "Ciao"! Witamy na *kursie języka włoskiego dla zupełnie początkujących*. Kurs ten pozwoli ci na solidne zrozumienie podstaw języka włoskiego i nauczy cię podstawowych zwrotów przydatnych w codziennych rozmowach. Zacznijmy od nauki *powitania!* W przypadku przyjaciół lub rodziny, powiedz "ciao." W przypadku szefa lub nieznanych osób, użyj "buongiorno" lub "buona sera" (popołudnie/wieczór). Na pożegnanie: od niechcenia powiedz "ciao" lub "a dopo" (do zobaczenia później). W sytuacjach formalnych używaj "arrivederci." A teraz przejdźmy do podstawowych słów i zwrotów! :)
ciao
cześć
Ciao, Paola, come va? / Devo andare a casa, Paola, ciao!
buongiorno
Dzień dobry
Buongiorno, signor Buffi. Come sta?
un uomo
mężczyzna
Pier è un uomo.
arrivederci
Do widzenia
Grazie per il tuo tempo, adesso me ne vado, arrivederci!
un negozio
sklep
Ho comprato un regalo in un negozio di giocattoli.
Mi chiamo...
Nazywam się...
Mi chiamo Fernando, come ti chiami?
Sono felice.
Jestem szczęśliwy.
Sono felice di vederti!
grazie
dziękuję
Come stai? Bene, grazie.
*Zaimki osobowe* Zacznijmy od czegoś łatwego i powtórzmy *zaimki* osobowe. Są one dość proste: "IO" (I) "TU" (Ty - liczba pojedyncza) "LEI" (Ona) "LUI" (On) "NOI" (My) "VOI" (Ty - liczba mnoga) "LORO" (Oni) Należy pamiętać, że w większości przypadków nie umieszczamy zaimka w zdaniu. Możemy to zrobić, gdy zaimek jest niezbędny do zrozumienia, kto jest podmiotem lub do podkreślenia podmiotu. "Sono stanca." not "Io sono stanca" (jestem zmęczony) but! "Non è stanco lui, io sono stanca!" (On nie jest zmęczony, ja jestem zmęczony! - nacisk na podmiot) Teraz nadszedł czas, aby upewnić się, że doskonale je rozumiesz.
Lui è italiano.
On jest Włochem.
Il mio amico è italiano.
Io parlo spagnolo.
Mówię po hiszpańsku.
un gatto
kot
Lei ha un gatto nero.
un cinema
kino
Ogni settimana proiettano un film horror al cinema.
un lavoro
praca
Mio padre ha un nuovo lavoro.
Lei mangia.
Ona je.
Lei mangia pasta a pranzo.
voi
wy
Voi avete una macchina?
una sorella
siostra
Mia sorella vive a Firenze.
Loro sono di Roma.
Oni są z Rzymu.
Loro sono di Roma, sono romani.
una biblioteca
biblioteka
Passo molte ore alla settimana nella biblioteca per studiare.
una musica
muzyka
Che musica ti piace?
una sedia
krzesło
Ho comprato una sedia nuova per la scrivania perché quella vecchia era scomoda.
un pane
chleb
Mia sorella non mangia il pane.
*Czasowniki zwrotne* Czasowniki zwrotne w języku włoskim to czasowniki, które odmieniają się z *zaimkiem zwrotnym*, wskazując, że czynność czasownika jest wykonywana przez podmiot na samym sobie. Czasowniki zwrotne są zwykle używane do opisania czynności wykonywanych na sobie. W języku włoskim, czasowniki zwrotne tworzone są poprzez dodanie zaimka zwrotnego na *końcu bezokolicznika*. Zaimki zwrotne to: "mi" (myself) "ti" (yourself) "si" (himself/herself/itself) "ci" (ourselves) "vi" (youselves) "si" (siebie) Na przykład: "chiamarsi" (nazywać siebie - po imieniu) Podczas odmieniania czasownika zwrotnego, zaimek zwrotny jest umieszczany przed czasownikiem, a czasownik jest odmieniany tak, aby pasował do podmiotu. Na przykład: "Mi chiamo Luca" (Nazywam się Luca). "Come si chiama?" (Jak ma na imię?) Ta sama zasada ma zastosowanie w przypadku przeczenia. Na przykład, użyjmy słowa "lavorarsi" (to wash oneself): "Io non mi lavo" (Nie myję się). "Noi non ci laviamo" (Nie myjemy się).
Come ti chiami?
Jak się nazywasz?
Come ti chiami? Mi chiamo Alberto.
un amico
przyjaciel
Il mio amico migliore è Paolo.
Lei si chiama Francesca.
Ona ma na imię Francesca.
Lei si chiama Francesca, è la mia amica.
un giorno
jeden dzień
Il primo giorno della settimana è lunedì.
blu
niebieski
Lui ha una giacca blu.
Come vi chiamate?
Jak się nazywacie?
Come vi chiamate? Siete Ludovica e Chiara?
un vino
wino
Mi piace il vino bianco.
una figlia
córka
Mia figlia e sua amica sono fuori con il nostro cane.
Lei si chiama...
Ona ma na imię...
Mia nonna abita a Venezia Lei si chiama Alice.
la Germania
Niemcy
Mio nonno è di Germania, vive a Berlino.
*Rozmowa!* Myślę, że nadszedł czas, aby nauczyć się kilku *podstawowych słów i zwrotów*, które mogą być przydatne w każdej rozmowie! Wiesz już, jak witać się z ludźmi, ale co dalej? Nauczmy się kilku zwrotów dla formalnego i nieformalnego otoczenia. Na przykład: A: Hej Luca, jak się masz? "Ciao Luca, come stai?" B: W porządku, dzięki. A ty? "Sto bene, grazie, e tu?" A: Tak sobie, dzięki. "Così così, grazie." A: Dzień dobry panu, jak się pan miewa? "Buongiorno signore, come sta?" B: Bardzo dobrze, dziękuję. A ty? "Sto molto bene, grazie, e Lei?" A: Nieźle, dziękuję bardzo.
Come stai?
Jak się masz?
Ciao Luca, come stai?
Sto bene, grazie.
Bardzo dobrze, dziękuję.
per favore
proszę
Vorrei due chili di farina, per favore.
Di dove sei?
Skąd jesteś?
Di dove sei? Sono italiano. E tu?
Piacere!
Miło mi!
A: Sono Marta. B: Piacere Marta! A: Piacere mio!
Sei molto gentile.
Jesteś bardzo miły.
Grazie per l'aiuto, sei molto gentile.
Prego. / Di nulla. / Di niente. / Figurati
Proszę bardzo. / Nie ma za co. / Nie ma sprawy. / Daj spokój.
- Grazie! - Prego./Di nulla.
Salve!
Cześć!
Salve, signorina, ci conosciamo?
Buona sera!
Dobry wieczór!
Buona sera, dottore Leopardi!
Vivo a Praga.
Mieszkam w Pradze.
Sono ceco, vivo a Praga.
Sto male.
Jestem chory. / Źle się czuję
Come stai? Sto male.
Non c'è male.
Nieźle.
Come stai? Non c'è male.
A dopo! / A presto!
Na razie! Do później!
Marta, devo scappare, a dopo!
così così
Tak sobię
Come stai? Così così.
Come sta?
Jak się Pan ma?
Buongiorno signore, come sta?
*Używanie zwrotów grzecznościowych* Ponieważ mówimy o czasownikach, istnieją dwa możliwe sposoby zwracania się do ludzi po włosku. Albo zwykła, *nieformalna forma*, albo *forma* grzecznościowa. Jeśli jesteś z kimś po imieniu, po prostu użyj czasownika w drugiej osobie liczby pojedynczej "tu", jak w "tu sei intelligente", ale jeśli chcesz okazać szczególny szacunek osobie, z którą rozmawiasz lub jeśli nie znasz jej jeszcze dobrze, powinieneś zwrócić się do niej w trzeciej osobie liczby pojedynczej "Lei", jak w "Lei è intelligente". Używamy "Lei" (ona) nawet jeśli mówimy do mężczyzny! Aby odróżnić zaimek *ona* od *grzecznościowego ty*, ten drugi zapisujemy *wielką literą L*. Zobaczmy przykład: *Buongiorno signor Rossi, (Lei) va all'ufficio oggi?* Dzień dobry Panie Rossi, idzie Pan dzisiaj do biura? ale *Ciao Marco, (tu) vai al cinema oggi?* Cześć Marco, idziesz dzisiaj do kina? *Ciao Marco, Lucia (=lei) va al cinema oggi?* Cześć Marco, czy Lucia idzie dziś do kina?
Signor Pancini, Lei è un bravissimo attore.
Panie Pancini, jest pan bardzo dobrym aktorem.
Signor Pancini, Lei è un bravissimo attore. Posso avere il Suo autografo?
una brasiliana
Brazylijka
Lei è di Rio de Janeiro, è brasiliana.
rosso
czerwony
Ho un cappoto rosso.
una birra
piwo
A lei non piace la birra, beve solo il vino.
Professore, Lei è tanto intelligente.
Profesorze, jest Pan taki inteligentny.
Professore, Lei è tanto intelligente, vorrei essere come Lei.
un cavallo
koń
La mia amica ha un cavallo nero. Si chiama Orfeo.
un ospedale
szpital
Mia nonna è stata ricoverata in ospedale per una settimana.
un mare
morze
Le persone che vivono al mare sono felici.
un fratello
brat
Mio fratello studia all'Università di Roma.
Signorina, Lei è una ballerina?
Panno, czy jest Pani tancerką?
Signorina, Lei è una ballerina? Penso di conoscerla dal teatro.
*Czasowniki -to be i -to have* Przejdźmy dalej i nauczmy się dwóch najważniejszych czasowników: "essere" *(*być *)* i "avere" *(mieć)*. Oba te czasowniki są *nieregularne*, więc ich koniugacja różni się nieco od większości czasowników. Przydadzą się one później podczas tworzenia czasów przeszłych i przyszłych. "ESSERE" (być) "io sono" (jestem) "tu sei" (you are) "lui/lei è" (on/ona jest) "noi siamo" (jesteśmy) "voi siete" (ty jesteś) "loro sono" (oni są) Czasownik *to be* ma wiele zastosowań, na przykład, gdy chcesz powiedzieć komuś swoje imię, możesz powiedzieć "mi chiamo Anna" lub po prostu "sono Anna". Zauważ, że w języku włoskim zazwyczaj pomijamy zaimki osobowe ("io, tu, lui, lei...") w zdaniu, ponieważ forma czasownika już określa osobę. "AVERE" (mieć) "io ho" (mam) "tu hai" (masz) "lui/lei ha" (on/ona ma) "noi abbiamo" (mamy) "voi avete" (masz) "loro hanno" (oni mają) Podczas wymawiania czasownika "avere" należy uważać, aby nie wymawiać litery *h*, ponieważ pozostaje ona *niema*.
Tu hai una pizza.
Masz pizzę.
Hai una pizza. Posso avere un pezzo?
Noi siamo cechi.
Jesteśmy czesi
Siamo cechi. Viviamo a Praga.
Io sono Martino.
Jestem Martino.
Non mi chiamo Domenico, io sono Martino.
uno zucchero
cukier
Bevo solo il caffè senza zucchero.
Hanno una motocicletta nuova.
Mają nowy motocykl.
La nuova motocicletta è bellissima!
Siete italiani?
Czy wy jesteście Włochami?
Siete italiani? Sì, siamo di Roma.
Io ho un coniglio.
Mam królika.
Ho un coniglio, si chiama Paco.
Noi abbiamo una mela.
Mamy jabłko.
Che cosa avete nel frigo? Abbiamo una mela.
Il Regno Unito
Zjednoczone Królestwo
Londra è la capitale del Regno Unito.
Loro sono russi.
Oni są Rosjanami.
Non parlano italiano. Loro sono russi.
un giardino
ogród
Abbiamo una piscina in giardino, nella quale nuotiamo ogni estate.
Voi avete un cane?
Czy macie psa?
Avete un cane? No, abbiamo un gatto.
Lei è simpatica.
Ona jest sympatyczna.
Conosci Marta? Lei è simpatica.
*Różnica między czasownikami stare i essere* W języku włoskim czasowniki "stare" i "essere" mogą wydawać się nieco podobne dla początkujących, ale mają różne zastosowania. "Essere" jest odpowiednikiem angielskiego czasownika "to be" i jest używany do "express identity, origin, or characteristics". Na przykład: "Io sono felice" (jestem szczęśliwy), gdzie "sono" jest formą essere w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Z drugiej strony, "stare" jest często używany do przekazania "temporary state or condition". Na przykład: "Io sto mangiando" oznacza "I am eating,", gdzie "sto" jest pierwszą osobą liczby pojedynczej stare. Tak więc, podczas gdy "essere" koncentruje się na podstawowych cechach i tożsamości, "stare" dotyczy bardziej bieżących stanów lub działań. "STARE" "io sto" (Jestem) "tu stai" (jesteś) "lui/lei sta" (on/ona jest) "noi stiamo" (jesteśmy) "voi state" (ty jesteś) "loro stanno" (oni są)
Sto bene.
Mam się dobrze.
Non sono malato piú, sto bene.
un formaggio
ser
Amo la pizza con tanto formaggio.
un uccello
ptak
Questo ucello è molto bello.
Stiamo giocando a pallavolo.
Gramy w siatkówkę.
Non vado ancora a casa, stiamo giocando a pallavolo.
un anno
rok
Quest’anno è stato impegnativo ma bellissimo.
una canzone
piosenka
La mia canzone preferita è Montagne verdi di Marcella Bella.
la verdura
warzywo
Qual è la tua verdura preferita? La mia è carota.
una finestra
okno
Apro sempre la finestra al mattino.
Loro sono francesi.
Oni są Francuzami.
Loro sono francesi, sono di Parigi.
una parola
słowo
La parola "ciao" significa saluto.
Lei è una studentessa.
Ona jest studentką.
Mia sorella non lavora, è una studentessa.
*Rzeczowniki i ich końcówki* Teraz, gdy znasz już włoskie czasowniki, nadszedł czas, aby porozmawiać o *rzeczownikach*! Rzeczowniki w języku włoskim mogą być rodzaju *męskiego* lub *żeńskiego*. Każdy rodzaj ma określoną końcówkę w liczbie *pojedynczej* i *mnogiej*. W większości przypadków końcówką w liczbie pojedynczej dla rzeczowników rodzaju męskiego jest *-o* ("ragazzo") lub *-e* ("studente"), podczas gdy dla rzeczowników rodzaju żeńskiego jest to *-a* ("ragazza"). Wkrótce jednak odkryjesz, że ma to wiele wyjątków. Kiedy uczysz się nowych włoskich słów, pomocne jest poznanie płci rzeczownika wraz z jego znaczeniem. ;)
una ragazza
dziewczyna
Vedo una bella ragazza!
un ragazzo
chłopiec
Luigi è un ragazzo intelligente.
Mia nonna ha una casa vecchia.
Moja babcia ma stary dom.
Mia nonna ha una casa vecchia, ma molto bella.
una scuola
szkoła
Nella mia città c'è una scuola elementare.
una città
miasto
Milano e Torino sono due grandi città.
un paese
kraj
C'è un paese dove si mangiano i gatti?
Ho una palla.
Mam piłkę.
Ho una palla da calcio, ma non ci gioco molto.
una spiaggia
plaża
Le spiagge italiane sono bellissime, ma soprattutto piene di turisti.
un'amica
przyjaciółka
Chi è? Lei è Maria, un'amica mia.
Signore Bellini è molto alto.
Pan Bellini jest bardzo wysoki.
Signore Bellini è molto alto, è alto quasi due metri!
una signora
pewna pani
Chi è? Lei è una signora molto elegante.
*Liczba mnoga rzeczowników* Kiedy chcemy użyć rzeczownika w liczbie *mnogiej*, musimy zmienić jego końcówkę w następujący sposób: *O* --> I ("un ragazzo" --> "due ragazzi") *E* --> I ("uno studente" --> "due studenti") *A --* > E ("una ragazza" --> "due ragazze") Istnieją pewne rzeczowniki, które nie zmieniają się w swoich formach liczby mnogiej, rzeczowniki te zwykle kończą się akcentowaną samogłoską *à, è, ò, ù* lub *spółgłoską* sg: "un caffè" --> pl: "due caffè" sg: "un film" --> pl: "due film" Gotowy do ćwiczenia?
due uomini
dwóch mężczyzn
Vedi questi due uomini?
due amici
dwóch przyjaciół
Marco e Martino sono i miei due amici!
Abbiamo tre gatti.
Mamy trzy koty.
Abbiamo tre gatti. Si chiamano Biscotto, Mau e Fiocco.
la Svizzera
Szwajcaria
Il cioccolato svizzero è famoso in tutto il mondo.
tutti gli insegnanti
wszyscy nauczyciele
Tutti gli insegnanti della nostra scuola sono molto intelligenti.
le mie nonne
moje babcie
Entrambe le mie nonne vivono in Italia.
Tutte le mie amiche vivono in Cechia.
Wszystkie moje przyjaciółki mieszkają w Czechach.
quattro formaggi
cztery sery
Adoro la pizza ai quattro formaggi.
*Czasowniki regularne* Cieszysz się, że znów rozmawiamy o czasownikach? Mam nadzieję, że tak! :) Tym razem nauczymy się *czasu teraźniejszego czasowników regularnych*. W języku włoskim czasowniki można podzielić na trzy klasy, które mają nieco inne koniugacje, ale nic trudnego. Pierwsza klasa obejmuje czasowniki zakończone na *-ARE*, takie jak PARLARE (mówić). "io parlo" "tu parli" "lui/lei parla" "noi parliamo" "voi parlate" "loro parlano" Zastanawiasz się, jak powiedzieć te czasowniki w formie *przeczącej*? Jest to niezwykle proste, wystarczy dodać "non" przed czasownikiem. Na przykład: "io non parlo russo." (nie mówię po rosyjsku) Wygląda na to, że jesteś gotowy nauczyć się kilku przydatnych czasowników regularnych, więc do dzieła!
parlare
mówić
Io parlo ceco e italiano ma non parlo inglese.
mangiare
jeść
Mangiamo una pizza Margherita.
lavare
myć
Lui lava le sue mani prima di mangiare.
il Portogallo
Portugalia
Il Portogallo è un paese bellissimo.
dare
dać
Do un regalo a Maria.
cinque anni
pięć lat
Studio a Roma da cinque anni.
pensare
myśleć
Sempre pensa al cibo.
guardare
oglądać
Non guardiamo la TV.
ascoltare
słuchać
Ascoltate la musica italiana?
Ascoltiamo la musica ogni giorno.
Słuchamy muzyki każdego dnia.
Siamo appassionati di musica, la ascoltiamo ogni giorno.
Parla russo.
Mówi po rosyjsku.
Paola parla russo ma non parla inglese.
Penso a mia madre.
Myślę o mojej matce.
Penso a mia madre, perché è malata.
un uomo
mężczyzna
Corrado è un uomo.
Gli italiani non mangiano la pizza con l'ananas.
Włosi nie jedzą pizzy z ananasem.
Gli italiani non mangiano la pizza con l'ananas. È una follia!
*Przedimki nieokreślone* Kolejną ważną rzeczą, którą omówimy w tym kursie, są ARTYKUŁY. Zaczniemy od przedimków *nieokreślonych*. Są one używane z *nieokreślonymi rzeczami/osobami* lub *z rzeczami/osobami, o których wspominamy po raz pierwszy*. Przedimki nieokreślone to "un" lub "una" (w zależności od tego, czy rzeczownik jest rodzaju żeńskiego czy męskiego), i tak, są to te same słowa, których użyłbyś dla liczby "one". Pomoże Ci to zapamiętać, że przedimek nieokreślony w języku włoskim *nie ma formy liczby mnogiej!* Zobaczmy, jak przedimek nieokreślony jest używany z rzeczownikami rodzaju *żeńskiego*: "una ragazza" (dla rzeczowników rodzaju żeńskiego zaczynających się na spółgłoskę) "un'isola" (dla rzeczowników rodzaju żeńskiego zaczynających się od samogłoski) Zobaczmy, jak przedimek nieokreślony jest używany z rzeczownikami rodzaju *męskiego*: "un ragazzo" "un uomo" (dla rzeczowników rodzaju męskiego zaczynających się od spółgłoski lub samogłoski) "uno zaino" (dla rzeczowników rodzaju męskiego zaczynających się od *z, gn, ps, x, y* lub *s*, po których następuje inna *spółgłoska*) Przyjrzyjmy się teraz niektórym rzeczownikom pospolitym z przedimkiem nieokreślonym.
una penna
długopis
Mi puoi dare una penna?
la Spagna
Hiszpania
Ho visitato la Spagna l'anno scorso.
una donna
kobieta
Laura è una donna.
un tavolo azzurro
niebieski stół
Vogliamo un tavolo azzurro come il mare.
un cane grande
duży pies
Io ho un cane grande.
una macchina
samochód
Martino ha comprato una macchina nuova.
una stazione
stacja
Prendo sempre il treno alla stazione centrale per andare in città.
una casa vecchia
stary dom
Viviamo in una casa vecchia.
un'isola
wyspa
Siamo in vacanza su un'isola tropicale.
uno zaino pesante
ciężki plecak
Ha uno zaino molto pesante.
una lingua
język
L'italiano è una lingua facile da imparare.
una chitarra
gitara
Mio padre suona molto bene la chitarra.
*Czasowniki drugiej klasy* Pamiętasz koniugację czasowników z pierwszej klasy? To było łatwe, prawda? Tak samo jest z koniugacją czasowników drugiej klasy: Druga klasa obejmuje czasowniki kończące się na *-ERE*, np. VEDERE (widzieć) "io vedo" "tu vedi" "lui/lei vede" "noi vediamo" "voi vedete" "loro vedono" Czas na ćwiczenia!
vedere
widzieć
Io vedo una villa grande.
vivere
żyć
Vivono a Firenze.
credere
wierzyć
Lei crede a Dio, è cristiana.
un aeroporto
lotnisko
Prendo sempre un taxi per andare all'aeroporto quando viaggio.
scrivere
pisać
Scrivi una lettera molto lunga.
prendere
brać
Prendo un cappuccino, per favore.
un parcheggio
parking
Cerchiamo sempre un parcheggio libero prima di entrare nel centro commerciale.
conoscere
znać
Non conosciamo Lucia, tu la conosci?
piacere
lubić
Mi piacciono i ragazzi italiani.
Viviamo a Roma.
Mieszkamy w Rzymie.
Viviamo a Roma per dieci anni!
Conoscete i verbi italiani?
Czy znacie włoskie czasowniki?
Conoscete i verbi italiani? Sì, certo, sono facili!
Vedi il coniglio?
Widzisz królika?
Vedi il coniglio? Non lo posso trovare.
Scrive un libro.
On pisze książkę.
Lui è un scrittore, scrive un libro.
*Presente semplice* Teraz, gdy znasz już podstawowe zwroty i pierwsze czasowniki, możemy zacząć tworzyć pierwsze zdania! Zrobimy to używając *czasu teraźniejszego prostego - presente sem* plice po włosku. Czas teraźniejszy prosty w języku włoskim jest używany do mówienia o *czynnościach, które zdarzają się regularnie, czynnościach nawykowych lub ogólnych prawdach*. Dla większości czasowników można utworzyć czas teraźniejszy poprzez *usunięcie końcówki bezokolicznika (-are, -ere, -ire)* i dodanie odpowiedniej końcówki czasu teraźniejszego. Na przykład: "Mangiare (to eat)" staje się "Io mangio" (Jem), "Tu mangi" (Jesz), "Lui/lei mangia" (On/ona je).
Lei canta.
Ona śpiewa.
Lei canta la mia canzona preferita.
un nonno
dziadek
Mio nonno e mia nonna vivono in Spagna.
un latte
mleko
Non mi piace il caffe con il latte, mi piace bere il caffe nero.
Loro mangiano.
Oni jedzą.
Loro pranzano, mangiano la pizza e gli spaghetti.
una mano
jedna ręka
Ho una palla nella mano.
Mio padre lavora.
Mój ojciec pracuje.
Mi padre lavora tutti i giorni dal lunedì al venerdì.
un pomodoro
pomidor
L'insalata caprese è un piatto tipico della cucina italiana, composto da mozzarella, pomodoro e basilico.
una settimana
jeden tydzień
Ogni settimana torno a casa dall'università.
Io vedo.
Widzę.
Vedo un uccello blu, lo vedi anche tu?
una chiesa
kościół
Ogni domenica mattina vado in chiesa a pregare.
una madre
matka
Mia madre ha trenta anni.
*Przedimki określone* Po zapoznaniu się z przedimkami nieokreślonymi nadszedł czas, aby przyjrzeć się *przedimkom*określonym. Kiedy ich używamy? Używamy ich w odniesieniu do osób lub rzeczy, które są w jakiś sposób *określone* lub o których wspomnieliśmy już *wcześniej*. Możemy ogólnie powiedzieć, że są one używane znacznie częściej niż przedimki nieokreślone. W przeciwieństwie do przedimków nieokreślonych, przedimki określone *mają formy liczby mnogiej*, więc będziemy musieli nauczyć się obu: Rzeczowniki rodzaju*żeńskiego* w liczbie pojedynczej i mnogiej: sg: "la ragazza" (rzeczowniki zaczynające się od spółgłoski) pl: "le ragazze" (rzeczowniki zaczynające się od spółgłoski) sg: "l'isola" (nouns starting with a vowel) pl: "le isole" (nouns starting with a vowel) *Masculine* nouns in singular and plural: sg: "il ragazzo" (nouns starting with a consonant) pl: "i ragazzi" (nouns starting with a consonant) sg: "l'uomo" (rzeczowniki zaczynające się od samogłoski) pl: "gli uomini" (rzeczowniki zaczynające się od samogłoski) sg: "lo zaino" (rzeczowniki zaczynające się od *z,gn,ps,x,y* lub *s*, po których następuje inna *spółgłoska*) pl: "gli zaini" (rzeczowniki zaczynające się od z *,gn,*ps,x,y, lub *s* po którym następuje inna *spółgłoska*)
la bella donna
piękna kobieta
Mi piace la bella donna nel vestito verde.
l'uomo forte
silny mężczyzna
Mi piace l'uomo forte nella maglietta rossa.
un teatro
teatr
Mia figlia recita in una commedia al teatro della scuola.
il cane nero
czarny pies
Questo è il tuo cane? No, il mio è il cane nero.
un dolce
słodycz
Il mio dolce preferito è tiramisù.
la macchina veloce
szybki samochód
Voglio la macchina veloce che ho visto ieri.
il centro commerciale
centrum handlowe
Facciamo spesso shopping al centro commerciale nel fine settimana.
la casa vecchia
stary dom
Vogliamo vendere la casa vecchia e comprare una nuova.
l'isola deserta
bezludna wyspa
Vede l'isola deserta all'orizzonte.
lo zaino grande
duży plecak
Sembra molto pesante, lo zaino grande.
la lingua difficile
trudny język
Il cinese è la lingua più difficile nel mondo.
le belle donne
piękne kobiety
In Italia, le donne sono belle.
le macchine veloci
szybkie samochody
Attraversare la strada è pericoloso per le macchine veloci.
*Czasowniki trzeciej klasy* Trzecia klasa obejmuje czasowniki zakończone na *-IRE*, takie jak "DORMIRE" (spać) "io dormo" "tu dormi" "lui/lei dorme" "noi dormiamo" "voi dormite" "loro dormono" ALE! Wiele czasowników kończących się na *-IRE* ma nieco inną koniugację, tak jak czasownik "CAPIRE" (rozumieć) "io capisco" "tu capisci" "lui/lei capisce" "noi capiamo" "voi capite" "loro capiscono"
finire
skończyć
Finiamo il corso con i verbi.
sentire
czuć / słyszeć
Si sentono male. / Sentono la musica.
gli zaini grandi
duże plecaki
Gli studenti hanno gli zaini grandi.
dormire
spać
Dormo 8 ore ogni giorno.
preferire
woleć
Non mi piace la birra, preferisco il vino.
mentire
kłamać
Il ladro mente di non aver rubato l'anello.
i cani neri
czarne psy
Non mi piacciono i cani bianchi, mi piacciono i cani neri.
soffrire
cierpieć
Mio padre ha mal di stomaco, soffre molto.
una montagna
góra
La montagna è coperta di neve.
Sentono molto bene.
Bardzo dobrze słyszą.
Sentono la musica? Sì, la sentono molto bene.
Non capisce l'italiano.
On nie rozumie włoskiego.
Devo tradurre tutto, perché lui non capisce l'italiano.
la Croazia
Chorwacja
La Croazia è abbastanza vicina all’Italia.
Dormiamo nella stanza grande.
Śpimy w dużym pokoju.
Dove dormite? Dormiamo nella stanza grande.
una banca
bank
Vado in banca per prelevare del denaro prima di partire in vacanza.
Finisco il corso con successo.
Kończę kurs z sukcesem.
Finisco il corso con successo. Era facile.
*Pytanie i odpowiedź negatywna* Teraz, gdy już wiesz, jak utworzyć pełne zdanie w czasie teraźniejszym prostym, szkoda byłoby nie wiedzieć, jak zadawać pytania lub jak utworzyć zdanie przeczące. Przyjrzyjmy się więc temu. "Question" W języku włoskim można tworzyć *pytania tak/nie*, po prostu dodając znak zapytania, a czasem także dodając znaczniki pytań, takie jak "vero?" lub "giusto?" na końcu zdania. Przykład: "Mangi la pizza." (Jesz pizzę.) → "Mangi la pizza?" (Czy jesz pizzę?) "Negative" Aby utworzyć zdanie przeczące, dodaj "non" przed czasownikiem. Przykład: "Io mangio la pizza." (I eat pizza.) → "Io non mangio la pizza." (I don't eat pizza.) W przeciwieństwie do języka angielskiego, włoski często używa podwójnych przeczeń dla podkreślenia. Dodaj "non" przed czasownikiem i "niente" po czasowniku, aby uzyskać silniejsze zaprzeczenie. Przykład: "Non vedo niente." (Nic nie widzę.)
Non parlo italiano.
Nie mówię po włosku.
Non parlo italiano, ma parlo francese e inglese.
verde
zielony
Quale colore ti piace di piú? Verde o blu?
una frutta
owoc
La frutta è fresca e sana.
una gamba
noga
Mi fa male la gamba.
Mia sorella non vive a casa nostra.
Moja siostra nie mieszka w naszym domu.
Mia sorella non vive a casa nostra, vive a Bologna con il suo ragazzo.
l'acqua
woda
Bevo solo acqua, è sana.
Non lo so.
Nie wiem.
Di dov'è Monica? Non lo so.
il Belgio
Belgia
Hai visitato il Belgio?
un corpo
ciało
Devi prenderti cura del tuo corpo.
un cantante
śpiewak
Mio fratello è un grande cantante.
una caffeteria
kafeteria
Mi piace prendere un caffè al bar vicino al lavoro ogni mattina.
Mangi i pomodori?
Jesz pomidory?
Mangi i pomodori? Perché io non li mangio.
*Mi piace - lubię* Podczas rozmowy bardzo przydatna może być umiejętność mówienia o tym, co się lubi. I to właśnie oznacza "mi piace" po włosku. "Mi piace" w języku włoskim oznacza "I like it" lub "It pleases me." Jest to przyjazny zwrot wyrażający uznanie dla czegoś, co lubisz. Na przykład: "Questo gelato mi piace!" (Lubię te lody!) lub "mi piace questa musica" ("I like this music"). Istnieje oczywiście forma liczby mnogiej. Na przykład: "Questi gelati mi piacciono!" ("I like these gelatos!") Możesz dostosować "mi piace", aby wyrazić, kto coś lubi: "A te ti piace" ("You like it") "A lui/lei gli/le piace" ("He/she likes it") "A noi ci piace" ("We like it") "A voi vi piace" ("You (plural) like it") "A loro gli piace" "They like it."
un gelato
lody
Posso avere un gelato al cioccolato, per favore?
Mi piace giocare a pallavolo.
Lubię grać w siatkówkę.
Non mi piace il calcio, ma mi piace giocare a pallavolo.
giallo
żółty
Il giallo è un colore molto felice.
una testa
głowa
Il mio amico ha mal di testa.
un museo
muzeum
Durante le vacanze, visitiamo sempre i musei per imparare cose nuove.
un sole
słońce
Il sole italiano può essere molto caldo.
un carne
mięso
La mia amica Ludovica non mangia la carne, è vegetariana.
A lei le piace...
Ona lubi...
A lei le piace cantare, è una cantante molto brava.
la Francia
Francja
Lei viene dalla Francia, è francese.
una patata
ziemniak
Gli italiani non mangiano molte patate.
A loro gli piace andare a teatro.
Oni lubią chodzić do teatru.
A loro gli piace andare a teatro, stasera andranno all'opera.
un'università
uniwersytet
Vuoi studiare all'università?
*Nieformalny imperatyw* Już prawie koniec kursu! *Dobra robota!* Jak powiedzieć komuś, co ma zrobić po włosku? Używając trybu rozkazującego. Więc nauczmy się go teraz. *Imperatyw*, który służy właśnie do tego - *wydawania poleceń* i *próśb*, ale także do *udzielania wskazówek*. W tej lekcji będziemy jednak uczyć się tylko *nieformalnej formy* trybu rozkazującego - tej używanej podczas rozmowy z przyjaciółmi lub osobami, które znamy. *Jak ją tworzyć?* Dotyczy to czasowników regularnych: Czasowniki kończące się na *-ARE* ("parlare") "(tu) parla!" (speak!) "(voi) parlate!" (pl. mówić!) "(tu) non parlare!" (don't speak!) "(voi) non parlate!" (pl. nie mów!) Czasowniki kończące się na *-ERE, -IRE* ("vedere / dormire") "(tu) rispondi! / tu dormi!" (answer! / sleep!) "(voi) rispondete! / voi dormite!" (pl. odpowiadać! / spać!) "(tu) non rispondere! / tu non dormire!" (nie odpowiadaj! / nie śpij!) "(voi) non rispondete! / voi non dormite!" (pl. nie odpowiadaj! / nie śpij!)
Parla!
Mów!
Parla! Non ho tanto tempo.
una famiglia
rodzina
La mia famiglia è molto grande, ho tre sorelle e due fratelli.
una stella
gwiazda
Adoro guardare il cielo pieno di stelle.
una classe
klasa
Non mi piace questa classe, è noiosa.
Non correre!
Nie biegnij!
Non correre! Questa è una scuola, non un parco giochi.
un panino
kanapka
Mia madre prepara i migliori panini con formaggio e salame.
l'Austria
Austria
Vienna è la capitale dell'Austria.
un lavandino
zlew
Lavo i piatti nel lavandino.
un occhio
oko
Il gatto ha un occhio verde e uno blu.
uno sport
sport
Quale sport è il tuo preferito?
una mela
jabłko
Mi piace la torta di mele di mia nonna.
Leggi ad alta voce!
Czytaj na głos!
Leggi ad alta voce! Non capisco una parola.
una piscina
basen
Preferisci nuotare al mare o in piscina?
una bicicletta
rower
Mio fratello va a scuola in bicicletta tutti i giorni.
*Imperatyw - czasowniki nieregularne* Zakończymy ten kurs, ucząc się ostatniego elementu układanki imperatywu. W poprzedniej części dowiedzieliśmy się, jak utworzyć imperatyw. Ale oprócz czasowników regularnych, istnieją również pewne wyjątki. Zobaczmy więc kilka *nieregularnych*: "Avere" (to have) "Tu abbi!" "Voi abbiate!" "Essere" (to be) "Tu sii!" "Voi siate!" "Fare" (robić/robić) "Tu fa'/fai!" "Voi fate!" "Dare" (dać) "Tu da'/dai!" "Voi date!" "Dire" (powiedzieć) "Tu di'!" "Voi dite!" "Andare" (to go) "Tu va'/vai!" "Voi andate!" "Venire" (przyjść) "Tu vieni!" "Voi venite!" Świetnie! Może teraz trochę poćwiczymy? :)
Ma dai!
Daj spokój!
Ma dai! Non sono stupido.
un figlio
syn
Mia sorella ha un figlio, si chiama Gianluca.
i soldi
pieniądze
La mia famiglia ha molti soldi, siamo ricchi.
Dimmi!
Powiedz mi!
Dimmi! O è un segreto?
un bambino
dziecko
Mio fratello Francesco è solo un bambino, ha tre anni.
un tè
herbata
Cosa preferisci? Un tè o un caffè?
una stanza
pokój
Vivo in una stanza con mia sorella.
arancione
pomarańczowy
L'arancione è il mio colore preferito.
Abbi un po' di pazienza!
Miej trochę cierpliwości!
Abbi un po' di pazienza!
un villaggio
wioska
Mia nonna vive in un villaggio del sud Italia.
la Slovenia
Słowenia
Trieste non è in Slovenia.
un fiore
kwiat
Il fiore preferito di mia madre è la rosa bianca.
un computer
komputer
Il mio computer è vecchio e lento.
Dallo a me!
Daj mi to!
Dallo a me! Non è tuo.
una piazza
plac
La piazza principale della città è sempre affollata di turisti.