Czas przeszłyfrancuskie słowa
by DuoCards
*Kiedy i jak stosować PASSÉ COMPOSÉ*
Zanurzmy się we francuskim czasie przeszłym zwanym *PASSÉ COMPOSÉ*. Ten czas jest używany, aby mówić o *czymś, co wydarzyło się w przeszłości, jest teraz zakończone* i jak sama nazwa wskazuje, *forma jest kompozycją dwóch czasowników*. Zobacz ten przykład:
"Il as trouvé ses lunettes." - He found his glasses.
Na początku, widząc dwa czasowniki razem, może być mylące. Ale nie przejmuj się. *Passé composé* zawsze używa albo czasownika *ETRE* albo *AVOIR*, plus czasownik, który niesie znaczenie, które mówca chce przekazać. W powyższym przykładzie, widzimy *AS*, tj. czas *teraźniejszy* czasownika *avoir* i *trouvé*, tj. *imiesłów bierny czasownika przekazującego znaczenie znalezienia czegoś*.
*Ogólna struktura PASSÉ COMPOSÉ jest następująca:*
podmiot + *avoir/être* w czasie teraźniejszym + *imiesłów*bierny
*Jak utworzyć imiesłów bierny?*
*Dla czasowników z końcówką -ER w ich formie bezokolicznikowej, jest to bardzo proste:*
*Usuń -er na końcu i zastąp je -é,* tak jak widzieliśmy w powyższym przykładzie, gdzie "trouver" stało się "trouvé".
Pierre a trouvé ses lunettes.
Pierre znalazł swoje okulary.
J'ai cherché...
Szukam...
Tu as mangé...
Zjadłeś...
Nous avons étudié...
Studiowaliśmy...
Ils ont joué StarCraft.
Oni grali w StarCrafta.
Vous avez cherché du bon vin hier.
Szukaliście dobrego wina wczoraj.

Tu as parlé à ta prof.
Rozmawiałeś ze swoją nauczycielką.
Nous avons regardé Avatar il y a deux jours.
Obejrzeliśmy Avatara dwa dni temu.

Il a mangé une trés bonne pizza.
Zjadł bardzo dobrą pizzę.
Vous avez étudié deux langues étrangères à l'université.
Studiowałeś dwa języki obce na uniwersytecie.

Manon a adoré son travail.
Manon uwielbiała swoją pracę.
Ils ont marché dans la forêt.
Szli przez las.
(féminin) La pratique japonaise de la «marche en forêt » comme thérapie améliore votre santé.
*17 czasowników do użycia z ETRE*
Być może zadajesz sobie pytanie Skąd mam wiedzieć *, czy użyć AVOIR czy ET* RE z czasownikiem, którego znaczenie chcę wyrazić?
Odpowiedź na to pytanie jest prosta, ale mało popularna - trzeba pamiętać. Istnieje *lista 17 czasowników, które są zawsze, zawsze używane z czasownikiem ETRE*. Są to na ogół czasowniki oznaczające ruch lub jego brak, a także czasowniki oznaczające początek i koniec życia. Większość czasowników, które nie są częścią tej listy są używane z czasownikiem AVOIR.
Widzieliśmy już niektóre z czasowników, *które są używane tylko z ETRE* w poprzednich zdaniach. Zobacz pełną listę poniżej:
"ARRIVER" ie. *to arrive*
"PARTIR" tj. *opuścić*
"SORTIR" *wyjść/wyjść*
"ALLER" ie. *iść*
"MONTER" tj. iść do *góry*
"PASSER PAR" ie. *przejść przez/przez*
"ENTRER" ie. *wejść*
"RENTRER" *powrócić*
"TOMBER" ie. *upaść*
"NAÎTRE" ie. *urodzić się*
"VENIR" ie. *przyjść*
"DEVENIR" *stać się*
"REVENIR" *powrócić*
"RETOURNER" *powrócić*
"DESCENDRE" *zejść*
"RESTER" *zostać*
"MOURIR" *umrzeć*
Julien est allé au travail.
Julien poszedł do pracy.
Tu est arrivé à l'école avec ton père.
Przyjechałeś do szkoły z ojcem.

Je suis né en février.
Urodziłem się w lutym.
Sophie est entrée dans le magasin.
Sophie weszła do sklepu.

Nous sommes sortis du supermarché.
Wyszliśmy z supermarketu.
Pierre est venu à la réunion.
Pierre przyszedł na spotkanie.
Pierre est venu à la réunion hier soir.
Mon fils est devenu docteur.
Mój syn został lekarzem.

Charles est resté chez sa copine.
Charles został u swojej dziewczyny.
Mon grand-père est mort.
Mój dziadek umarł.
Je suis revenue de France en 2022.
Wróciłam z Francji w 2022 roku.
Je suis revenue de vacances en juillet.
On est monté le volcan.
Weszliśmy na wulkan.
Nick est retourné en France deux fois.
Nick wrócił do Francji dwa razy.
Son grand-père est tombé de l'escalier.
Jego dziadek spadł ze schodów.
*Imiesłów bierny czasowników zakończonych na -ir*
Jak zapewne zauważyłeś w poprzedniej części, końcówki imiesłowów biernych nie zawsze wyglądają tak samo. Forma zawsze zależy od tego, do jakiej grupy należy dany czasownik. Po więcej szczegółów na temat grup czasowników przejdź do kursu o czasie teraźniejszym, gdzie znajdziesz szczegółowe informacje na ich temat. Poniżej znajduje się krótkie przypomnienie:
*1. grupa: czasowniki zakończone na -er (z pewnymi wyjątkami)
2. grupa: czasowniki kończące się na -ir
3 grupa: czasowniki kończące się na -re*
Ponieważ omówiliśmy już czasowniki z 1. grupy w pierwszej części teoretycznej tego kursu, zbadajmy teraz *końcówki 2*. grupy czasowników.
*Dla niektórych (nie wszystkich!) czasowników kończących się na -IR, usuwamy -r na końcu:*
*finir* (skończyć) staje się *fini*
*dormir* (spać) staje się *dormi*
*partir* (zostawić) staje się *parti*
*choisir* (wybierać) staje się *choisi*
*sortir* (wychodzić) staje się *sorti*
Laure a fini son travail.
Laure skończyła swoją pracę.
Ils ont choisi...
Oni wybrali...

Je suis sorti...
Wyszedłem...
Nous sommes partis...
Wyszliśmy...
Nous avons dormi toute la nuit.
Spaliśmy całą noc.

Nous sommes sortis du restaurant.
Wyszliśmy z restauracji.
Johnny est parti de la fête.
Johnny wyszedł z imprezy.
Vous avez bien choisi.
Dokonaliście dobrego wyboru.
George a fini de manger.
George skończył jeść.
*Imiesłów bierny czasowników zakończonych na -re*
Końcówki 3. grupy czasowników również mają określony wzór. Końcówka dla nich jest następująca:
*Dla niektórych (nie wszystkich!) czasowników kończących się na -RE, zastępujemy -re przez -u:*
*descendre* (schodzić w dół) staje się *descendu*
*attendre* (czekać) staje się *attendu*
*entendre* (słyszeć) staje się *entendu*
*perdre* (tracić) staje się *perdu*
*vendre* (sprzedawać) staje się *vendu*
Vous êtes descendu...
Zszedłeś...

Elle a vendu...
Ona sprzedała...

Nous avons entendu...
Usłyszeliśmy...
Ils ont perdu...
Oni przegrali...
Son chien l'attendu devant le magasin.
Jego pies czekał na niego przed sklepem.
Jérôme est descendu de l'escalier.
Jérôme zszedł ze schodów.
Stéphane a perdu ses clés.
Stéphane zgubił swoje klucze.
Nous avons vendu notre appartement.
Sprzedaliśmy nasze mieszkanie.
Il l'a bien entendu
On to dobrze usłyszał.
*Imiesłowy bierne czasowników bez kategorii*
*Są też inne czasowniki, które nie mieszczą się w żadnej kategorii* i, niestety, będziesz musiał po prostu (no tak...) zapamiętać formę ich *imiesłowów* biernych.
Niektóre z czasowników, które nie należą do żadnej kategorii są następujące:
"être" (to be) - "été"
"avoir" (to have) - "eu"
"faire" (to do) - "fait"
"prendre" (to take) - "pris"
"voir" (to see) - "vu"
"vouloir" (to want) - "voulu"
"pouvoir" (can) - "pu"
"devoir" (have to) - "dû"
"ouvrir" (to open) - "ouvert"
"recevoir" (to receive) - "reçu"
"savoir" (to know) - "su"
"venir" (to come) - "venu"
"naître" (to born) - "né"
"mourir" (to die) - "mort"
"connaître" (to know) - "connu"
"lire" (to read) -. "lu"
J'ai été...
Byłem...
Nous avons eu...
Mieliśmy...

J'ai pu...
Mogłem...
Amandine a été en Italie pour ses vacances.
Amandine pojechała do Włoch na swoje wakacje.
Martin a eu un chat.
Martin miał kota.

Charles a dû répondre vite.
Charles musiał szybko odpowiedzieć.

Ils ont pu rester chez eux.
Mogli zostać w domu.
Elle a fait un sandwich pour son petit-déjeuner.
Zrobiła kanapkę na śniadanie.
Simon a ouvert son paquet de chips.
Simon otworzył swoją paczkę chipsów.
J'ai voulu voyager seule.
Chciałam podróżować sama.

Ma femme a connu un grand succès au travail.
Moja żona odniosła duży sukces w pracy.

Mon père a su parler russe.
Mój ojciec potrafił mówić po rosyjsku.

Yasmine a pris du chocolat chaud.
Yasmine wypiła gorącą czekoladę.
Laurette a reçu ses nouvelles chaussures.
Laurette otrzymała swoje nowe buty.
J'ai vu le nouveau Avatar avant hier.
Widziałem nowego Avatara przedwczoraj.
Jean-Claude a lu son livre.
Jean-Claude przeczytał swoją książkę.
*Uzgodnienie płci i liczby*
*Nie zapomnij upewnić się, że imiesłów bierny zgadza się z płcią. Jest to szczególnie ważne dla liczby mnogiej i płci żeńskiej.* Więc nie daj się zmylić widząc wiele Es na końcu francuskich imiesłowów biernych.
Zobacz następujące przykłady:
tomber - "Elle est tombée." (Ona upadła.)
partir - "Jeanette est partie." (Jeanette wyszła.)
descendre - "Mes enfants sont descendus de l'escalier." (Moje dzieci zeszły ze schodów.)
*Ale uważaj! To porozumienie podmiot-czasownik dotyczy tylko czasowników połączonych z ETRE. Oznacza to, że nie utworzysz porozumienia czasowników użytych z AVOIR:*.
dormir - "Elle a dormi." (Ona spała.)
entendre - "Ils ont entendu une voix." (Oni usłyszeli głos.)
Jeanette est partie.
Jeanette odeszła.
Je suis arrivée...
Przyjechałam.
Nous sommes tombés...
Upadliśmy.
Elles sont rentrées...
One wróciły...
Julie est rentrée chez soi.
Julie wróciła do domu.
Les jumeaux sont nés le même jour.
Bliźnięta urodziły się tego samego dnia.

Nadine est passé par sa boutique préférée.
Nadine przeszła obok swojego ulubionego sklepu.

Ils sont arrivés au cinéma.
Oni przyjechali do kina.

Mes enfants sont descendus de l'escalier.
Moje dzieci zeszły ze schodów.

Elle est partie en vacances.
Ona pojechała na wakacje.
Lucie est arrivée en retard.
Lucie przyszła późno.
Pamela est tombée.
Pamela upadła.

Nadine et Claire sont montées l'escalier.
Nadine i Claire weszły po schodach.
*Negatywna forma PASSÉ COMPOSÉ*
Jakby sprawy nie były wystarczająco skomplikowane, należy nauczyć się tworzyć *zdania przeczące z użyciem PASSÉ COMPOSÉ*.
Struktura wygląda następująco:
*podmiot + NE + AVOIR/ETRE + PAS + czasownik przekazujący znaczenie*
*Po prostu dla czasownika AVOIR:*
Je n'ai pas + imiesłów bierny
Tu n'as pas + imiesłów bierny
Elle/Il/On n'a pas + imiesłów bierny
Nous avons pas + imiesłów bierny
Vous avez pas + imiesłów bierny
Ils/Elles ont pas + imiesłów bierny
*Po prostu dla czasownika ETRE:*
Je ne suis pas + imiesłów bierny
Tu n'es pas + imiesłów bierny
Il/Elle/On n'est pas + imiesłów bierny
Nous ne somme pas + imiesłów bierny
Vous n'êtes pas + imiesłów bierny
Elles/Ils ne sont pas + imiesłów bierny

Je ne suis pas...
Nie jestem...
Nous n'avons pas ...
Nie mamy ...
Elle n'a pas voyagé seule.
Ona nie podróżowała sama.

Rick et Morty ne sont pas partis en vacances.
Rick i Morty nie pojechali na wakacje.
Ses enfants ne sont pas restés chez elle.
Jej dzieci nie zostały u niej.

Ils ne sont pas arrivés à temps.
Nie dotarli na czas.
Nous ne sommes pas venus à la fête.
Nie przyszliśmy na imprezę.

Vous n'êtes pas mort.
Nie jesteś martwy.
Tu n'as pas encore mangé.
Jeszcze nie jadłeś.
Je n'ai pas reçu mon ticket.
Nie otrzymałem mojego biletu.
*Czas przeszły złożony z czasownikami zwrotnymi*
Inna specyficzna grupa czasowników jest zawsze używana z czasownikiem TO BE. Są to czasowniki zwrotne, tj. zawsze używane z zaimkiem zwrotnym. Pamiętaj, aby dopasować końcówkę do rodzaju i liczby podmiotu.
Elle s'est lavée.
Ona się umyła.
Je me suis lavé les mains.
Umyłem ręce.
Elle s'est promenée dans la forêt.
Ona poszła na spacer do lasu.

Nous nous sommes réveillés tard.
Obudziliśmy się późno.

Elle s'est coiffée.
Uczesała się.

Ils se sont habillés vite.
Szybko się ubrali.

Elles se sont habillées lentement.
One się ubierały powoli.
Vous vous êtes brossés les dents.
Umyliście zęby.

Tu t'es trompé
Pomyliłeś się