Өткен шақ туралы айтуАғылшын сөздері

*Өткен қарапайым шақ* *Өткен қарапайым шақтан бастайық.* Біз оны *осы уақытқа дейінгі уақыт кезеңінде болған аяқталған әрекеттер туралы айту үшін пайдаланамыз.* Біз тұрақты және тұрақсыз етістіктерді ажыратамыз, оларды кейінірек қарастырамыз. *Өткен қарапайым етістіктер: "-ed"көптеген етістіктерге қосыңыз:* "to talk"- "talked" "to finish"- "finished" "to listen"- "listened" "to relax"- "relaxed" "to knock"- "knocked" "to walk"- "walked"
I finished the school project.
Мен мектеп жобасын аяқтадым.
to listen
тыңдау
We listened to some music.
he relaxed
ол демалды
He relaxed during his vacation.
He listened to my advice and relaxed.
Ол менің кеңесіме құлақ асып, демалып алды.
We talked about our favorite movies.
Біз сүйікті фильмдеріміз туралы сөйлестік.
to knock
қағу
Who knocked at the door?
he knocked
ол қақты
He knocked at the door.
to walk in
кіру
She walked in.
He walked in.
Ол ішке кірді.
He knocked on the door and walked in.
Ол есікті қағып, ішке кірді.
*Соңғы әріпті екі еселеңіз* *Қысқа етістік* *дауыссыз-дауысты-дауыссыз дыбыспен* аяқталса, соңғы әріпті қосарлап, содан кейін -ed қосыңыз. "to stop"- "stopped" "to shop"- "shopped" Дегенмен, егер етістік *w, x* немесе *y әрпімен аяқталса, соңғы әріпті екі есе көбейтпеңіз.* "to play"- "played" "to show"- "showed"
to stop
тоқтату
The bus driver stopped suddenly.
we stopped
біз тоқтадық
We stopped playing soccer when it started to rain.
in the middle
ортасында
She placed the vase in the middle of the table.
the desert
шөл
The desert is very dry and salty.
We stopped in the middle of the desert.
Біз шөлдің ортасында тоқтадық.
to play
ойнау
The violinist played beautifully.
She played guitar.
Ол гитарада ойнады.
She played guitar at the concert.
to shop
сауда жасау
They shopped a lot.
to show
көрсету
He showed me the way.
*Ұзынырақ сөздер* Ұзын сөздерде етістіктің соңғы буыны дауыссыз-дауысты-дауыссыз дыбысқа аяқталса және сол буын екпінге ие болса, соңғы дауыссыз дыбысты қосарлап, сосын ed қосыңыз. "to prefer"- "preferred" "to travel"- "traveled"(американдық ағылшын) немесе "travelled"(британдық ағылшын) Дегенмен, *бірінші буын екпін түсірсе, соңғы әріпті екі есе көбейтпеңіз.* "to enter"- "entered"
They entered.
Олар кірді.
They entered the house.
to prefer
артық көру
I prefer alternative medicine.
to travel
саяхаттау
We traveled a lot as children.
alone
жалғыз
He was alone that evening.
I traveled alone.
Мен жалғыз саяхаттадым.
I traveled to the USA alone.
preferred option
таңдаулы нұсқа
Travelling by train would always be my preferred option.
last summer
өткен жазда
We met last summer.
He traveled by boat last summer.
Өткен жазда ол кемемен саяхаттады.
*Аяқтаулар өзгереді* Етістік e әрпімен аяқталса, жай ғана *-d қосыңыз.* "to create"- "created" "to live"- "lived" Етістік дауыссыз + у дыбысына аяқталса, *у-ны i-ге өзгертіп, -ed қосыңыз.* "to try"- "tried" "to worry"- "worried" "to carry"- "carried"
to create
жасау
He created an environment in which students can learn.
he created
ол жасады
He created his own website.
The company created a new app for learning languages.
Компания тіл үйренуге арналған жаңа қосымша жасап шығарды.
to live
өмір сүру
We lived abroad for six years.
We lived together.
Біз бірге тұрдық.
We lived together for many years.
to worry
уайымдау
She is worried about her interview, even though she did fine.
she worried
ол уайымдады
My mum worried about me last week because I was ill.
to carry
тасу
Let me carry your bags for you.
I carried the bag.
Мен сөмкені көтеріп жүрдім.
*Өрнектер – өткен қарапайым* Өткен қарапайым шақпен байланысты белгілі бір өрнектер бар: "yesterday" "last week/month/year/..." "ago"уақытша қашықтықты білдіреді және әрқашан уақытша анықтаудан кейін тұрады. мысалы. "one month ago""two weeks ago""a long time ago""the other day"
I cooked a vegan meal last weekend.
Өткен демалыста мен вегандық тағам пісірдім.
last weekend
өткен демалыс күндері
I went hiking with my friends last weekend.
I studied a lot last night.
Кеше түнде мен көп оқыдым.
I played
Мен ойнадым
l played tennis alone.
I played a difficult game yesterday.
Кеше мен қиын ойын ойнадым.
to borrow
қарызға алу
Can I borrow your car?
two years ago
екі жыл бұрын
We moved in two years ago.
He borrowed money from his parents two years ago.
Ол екі жыл бұрын ата-анасынан ақша алған.
to try
көру
She tried to contact her father.
to call
қоңырау шалу
I called you ten times!
I tried to call him three hours ago.
Мен оған үш сағат бұрын хабарласуға тырыстым.
*-d әрпіне аяқталатын етістіктер* -d әрпімен аяқталатын кейбір етістіктер -d *әрпін* *-t* деп өзгертеді. "to build"- "built" "to send"- "sent" "to bend"- "bent" "to spend"- "spent" Мысалы: "We built this house a long time ago."
to build
салу
Who built this house?
We built a house.
Біз үй салдық.
to send
жіберу
I sent an email.
I sent you a message.
Мен сізге хабарлама жібердім.
to bend
ию
The tree branches bend in the wind.
to bend over
еңкею
I bent over and picked up the coin.
The tree bent in the strong wind.
Қатты желден ағаш майысып қалды.
to spend
жұмсау
She spent a lot of money.
I spent all night studying.
Мен түні бойы сабақ оқыдым.
We spent a lot of money.
Біз көп ақша жұмсадық.
We spent a lot of money on the holidays.
*Past Simple - болу немесе бару* Тұрақсыз етістіктерде есте сақтау қажет *үш нақты пішін* бар. Ағылшын тіліндегі тұрақты етістіктердің көпшілігі өткен шақ пен жіктік жалғаулары үшін *-ed* аяқталуын қолданса, тұрақты емес етістіктердің *әрқайсысының өзіндік ерекше шақ формалары мен өткен шақ формалары бар.* Үш пішіні: 1. *Негізгі форма* (сөздікте кездесетін етістік) 2. *Өткен қарапайым пішін* (сіз осы курста үйреніп жатқан түрі) 3. *Өткен шақ формасы* (оны қалай қолдану керектігін кейінірек үйренеміз) Барлық үш форманы бір уақытта үйрену маңызды және әлдеқайда оңай. Ең маңыздыларынан бастайық: "to be"- "was/were"- "been" "to go"- "went"- "gone"
to be
болу
He was sad yesterday. We were happy yesterday.
I was there.
Мен сонда болдым.
I was at the party yesterday.
scared
қорыққан
She was scared to walk alone in the dark.
He was scared.
Ол қорықты.
He was scared when he heard the loud noise.
a feeling
сезім
I have a feeling that today will be a great day.
He was scared of his feelings.
Ол өз сезімдерінен қорықты.
to go
бару
We went to the cinema last night.
he went
ол барды
He went for a walk.
last Monday
өткен дүйсенбіде
Last Monday we had an exam.
He went to Prague last Monday.
Өткен дүйсенбіде ол Прагаға барды.
*Көбірек тұрақсыз етістіктер* Енді кейбір басқа тұрақсыз етістіктерді және олардың өткен формаларын қарастырайық. "to have"- "had"- "had" "to eat"- "ate"- "eaten" "to come"- "came"- "come" "to think"- "thought"- "thought" "to give"- "gave"- "given" "to forget"- "forgot"- "forgotten"
to have
болу
I had no idea.
we had
бізде болды
We had a great time last weekend.
We had a great time.
Біз керемет уақыт өткіздік.
to eat
тамақтану
I ate a while ago.
She ate an apple for breakfast.
Ол таңғы асқа алма жеді.
to come
келу
I came home very late last night.
to think
ойлау
I never thought I could do it.
I thought so.
Солай ойлағанмын.
I thought of you today.
Бүгін сені ойладым.
I thought of you today during my lunch break and smiled.
to give
беру
She gave him a book for his birthday.
The teacher gave us homework yesterday.
Кеше мұғалім бізге үй тапсырмасын берді.
to forget
ұмыту
She forgot about it.
I forgot my keys.
Кілтімді ұмытып кетіппін.
to make
жасау
I made it myself.
I made a mistake.
Мен қателік жасадым.
We made it to the end!
Біз соңына дейін жеттік!
*Өткен шақ – сұрақ* "did""do"Сөйлемнің басына көмекші етістік (-ның өткен шақ) жалғануы арқылы өткен шақтағы сұрау жасалады. Бұл көмекші етістік барлық грамматикалық функцияларды өзіне алады, сондықтан семантикалық етістік қазірдің өзінде осы шақта болады. "did"+ тақырып + етістік (сіз инфинитив "TO") + сөйлемнің қалған бөлігі* "Did you like the concert?" Тағы бірнеше ретсіз етістіктерді қарастырайық: "to know"- "knew"- "known" "to pay"- "paid"- "paid" "to sleep"- "slept"- "slept" "to keep"- "kept"- "kept" "to mean"- "meant"- "meant"
Did you know that?
Сен соны білдің бе?
Did you know that the Eiffel Tower can be 15 cm taller in the summer?
I knew it.
Мен солай деп білгем.
I knew it was true.
to pay
төлеу
Did you pay the bills last month?
He paid for me.
Ол мен үшін төледі.
He paid for me at the restaurant.
to sleep
ұйықтау
Did you sleep well?
He slept for ten hours last night.
Ол кеше түнде он сағат ұйықтады.
Did he study?
Ол оқыды ма?
Did he study before the exam?
to keep
сақтау
Did you keep my secret?
Did she go there?
Ол жаққа барды ма?
to mean
білдіру
Did they mean it?
I meant it.
Мен шынымен айттым.
When I complimented your work, I meant it.
*Өткен шақ - терістеу* Болымсыздықты өткен шақта білдіргіміз келгенде, сөз тіркесін "did not"тақырыптан кейін қолданамыз, ал семантикалық етістік (іс-әрекетті немесе оқиғаны көрсететін етістік) негізгі түрінде қалады. *субъект + "did not"+ етістік (инфинитив) + сөйлемнің қалған бөлігі* "He did not do it." "We did not go there." *"didn't"-ның қысқаша түрі екенін ескеріңіз "did not".* Тағы бірнеше ретсіз етістіктерді қарастырайық: "to feel"- "felt"- "felt" "to tell"- "told"- "told" "to wear"- "wore"- "worn"
I did not work yesterday.
Кеше мен жұмыс істеген жоқпын.
He didn't do it.
Ол оны істеген жоқ.
He didn't do his homework.
We did not go there.
Біз ол жаққа барған жоқпыз.
to feel
сезіну
I feel tired after the long day.
I did not feel it.
Мен оны сезбедім.
I did not feel pain.
to tell
айту
I told her you were coming.
She didn't tell me.
Ол маған айтқан жоқ.
She didn't tell me the truth.
the truth
шындық
You should tell the truth.
to wear
кию
I didn't wear a school uniform.
I did not sleep well.
Мен жақсы ұйықтамадым.
*Дәл сол пішін* Кейде өткен шақ формасы инфинитивтік формамен бірдей болады. Шатасып кетпес үшін мына етістіктерге назар аударайық! "to let"- "let"- "let" "to set"- "set"- "set" "to put"- "put"- "put" "to cut"- "cut"- "cut" "to cost"- "cost"- "cost" Бұл етістіктердің қолданылуына қарай әртүрлі мағынаға ие болатынына назар аударыңыз. Біз олардың кейбірін үйренеміз.
to let
қалдыру
She let her friend use her phone.
Let it be.
Жайына қалдыр.
She was upset about the argument, but I told her to let it be.
He let his dog sleep on the bed.
Ол итіне төсекте ұйықтауға рұқсат берді.
to set
орналастыру
He set the ladder against the wall.
to set the table
дастарқан жаю
Can you help me set the table for dinner?
to set an example
үлгі болу
The teacher always tries to set an example for her students.
She set the table for dinner.
Ол кешкі асқа дастарқан жайды.
to put
қою
He put his arms around her and held her tight.
I put the milk back in the fridge.
Мен сүтті тоңазытқышқа қайта салдым.
to cut
кесу
I cut myself while shaving.
I cut my hair yesterday.
Кеше шашымды қидырдым.
Cut it out!
Қойсаңшы!
to cost
тұру
This book costs ten dollars.
I bought a new phone, and it cost a lot of money.
Мен жаңа телефон сатып алдым, ол өте қымбатқа түсті.
*Осы курсты аяқтаймыз!* Бұл курсты сөздік қорыңызды кеңейтуге көмектесетін *жиі қолданылатын тұрақты емес етістіктермен* аяқтайық. "to choose"- "chose"- "chosen" "to write"- "wrote"- "written" "to take"- "took"- "taken" "to see"- "saw"- "seen" "to buy"- "bought"- "bought"
to choose
таңдау
He chose a seat facing the door.
They chose a movie to watch together.
Олар бірге көретін фильм таңдады.
to write
жазу
I wrote my name on the paper.
She wrote a letter to her friend.
Ол құрбысына хат жазды.
to take
созылу
It took us more than an hour to get there.
I took care of it.
Мен бұны реттедім.
It took me an hour to finish my homework.
Үй тапсырмасын орындап бітіруіме бір сағат кетті.
to take a shower
душқа түсу
I took a shower and went to work.
to buy
сатып алу
She bought a dress for the party.
I bought a new laptop.
Мен жаңа ноутбук сатып алдым.
to see
көру
Jack saw Peter last weekend.
I saw you.
Мен сені көрдім.
I saw you at the park yesterday.
Choose wisely.
Дұрыс таңдау жасаңыз.
Choose wisely your next course.
To start learning, sign up for free.