Дар бораи гузашта суҳбат карданКалимаҳои англисӣ
by DuoCards
*Замони гузаштаи оддӣ*
Биёед бо *замони гузаштаи оддӣ оғоз кунем.* Мо онро барои сӯҳбат дар бораи *амалҳои анҷомдодашуда истифода мебарем, ки дар як давраи қаблӣ рух дода буданд.*
Мо феълҳои муқаррарӣ ва номунтазамро фарқ мекунем, ки баъдтар баррасӣ хоҳем кард.
*Феълҳои муқаррарӣ дар гузашта оддӣ: "-ed"ба аксари феълҳо илова кунед:*
"to talk"- "talked"
"to finish"- "finished"
"to listen"- "listened"
"to relax"- "relaxed"
"to knock"- "knocked"
"to walk"- "walked"

I finished the school project.
Ман лоиҳаи мактабиро ба анҷом расондам.
to listen
гӯш кардан
We listened to some music.

he relaxed
ӯ дам гирифт
He relaxed during his vacation.

He listened to my advice and relaxed.
Ӯ ба маслиҳати ман гӯш дод ва истироҳат кард.

We talked about our favorite movies.
Мо дар бораи филмҳои дӯстдоштаамон гап задем.
to knock
дар кӯфтан
Who knocked at the door?
he knocked
ӯ дарро кӯфт
He knocked at the door.
to walk in
даромадан
She walked in.
He walked in.
Ӯ даромад.
He knocked on the door and walked in.
Ӯ дарро кӯфт ва даромада омад.
*Ҳарфи охиринро дучанд кунед*
Агар *феъли кӯтоҳ* бо *ҳамсадо-садо-садо* ба охир расад, ҳарфи охиринро дучанд кунед ва сипас -ed илова кунед.
"to stop"- "stopped"
"to shop"- "shopped"
Аммо, агар феъл бо *w, x* ё *y анҷом шавад, ҳарфи охиринро дучанд накунед.*
"to play"- "played"
"to show"- "showed"
to stop
боздоштан
The bus driver stopped suddenly.
we stopped
мо истодем
We stopped playing soccer when it started to rain.
in the middle
дар миён
She placed the vase in the middle of the table.
the desert
биёбон
The desert is very dry and salty.
We stopped in the middle of the desert.
Мо дар миёнаи биёбон таваққуф кардем.
to play
бозӣ кардан
The violinist played beautifully.
She played guitar.
Ӯ гитара навохт.
She played guitar at the concert.
to shop
харид кардан
They shopped a lot.
to show
нишон додан
He showed me the way.
*Калимаҳои дарозтар*
Ба ибораи дарозтар, агар ҳиҷои охири феъл бо ҳамсадо-садо-садо ба охир расад ва он ҳиҷо таъкид шавад, ҳамсадоҳои охиринро дучанд кунед ва баъд ed илова кунед.
"to prefer"- "preferred"
"to travel"- "traveled"(Англиси амрикоӣ) ё "travelled"(Англиси Бритониё)
Аммо, агар *ҳиҷои аввал таъкид шуда бошад, ҳарфи охиринро дучанд накунед.*
"to enter"- "entered"
They entered.
Онҳо даромаданд.
They entered the house.
to prefer
афзалият додан
I prefer alternative medicine.
to travel
сафар кардан
We traveled a lot as children.
alone
танҳо
He was alone that evening.
I traveled alone.
Ман танҳо сафар кардам.
I traveled to the USA alone.

preferred option
варианти афзалиятнок
Travelling by train would always be my preferred option.
last summer
тобистони гузашта
We met last summer.
He traveled by boat last summer.
Тобистони гузашта ӯ бо киштӣ сафар кард.
*Охиринҳо тағир меёбанд*
Агар феъл бо e тамом шавад, танҳо *-d илова кунед.*
"to create"- "created"
"to live"- "lived"
Агар феъл бо хамсадо + й тамом шавад, *йро ба i иваз кунед ва -едро илова кунед.*
"to try"- "tried"
"to worry"- "worried"
"to carry"- "carried"
to create
эҷод кардан
He created an environment in which students can learn.
he created
ӯ офарид
He created his own website.

The company created a new app for learning languages.
Ширкат як барномаи нави омӯзиши забонҳоро сохт.
to live
зистан
We lived abroad for six years.
We lived together.
Мо бо ҳам зиндагӣ мекардем.
We lived together for many years.
to worry
ташвиш кашидан
She is worried about her interview, even though she did fine.
she worried
вай нигарон буд
My mum worried about me last week because I was ill.
to carry
бардоштан
Let me carry your bags for you.
I carried the bag.
Ман сумкаро бардоштам.
*Ифодаҳо - оддӣ гузашта*
Ибораҳои муайяне мавҷуданд, ки бо замони гузаштаи оддӣ алоқаманданд:
"yesterday"
"last week/month/year/..."
"ago"фосилаи вақтиро ифода мекунад ва ҳамеша пас аз муайянкунии муваққатӣ меистад.
масалан. "one month ago""two weeks ago""a long time ago""the other day"

I cooked a vegan meal last weekend.
Ман охири ҳафтаи гузашта хӯроки гиёҳхорӣ пухтам.
last weekend
охири ҳафтаи гузашта
I went hiking with my friends last weekend.
I studied a lot last night.
Ман дишаб бисёр дарс хондам.
I played
Ман бозидам
l played tennis alone.
I played a difficult game yesterday.
Дирӯз ман як бозии душворро бозӣ кардам.
to borrow
қарз гирифтан
Can I borrow your car?
two years ago
ду сол пеш
We moved in two years ago.
He borrowed money from his parents two years ago.
Ӯ ду сол пеш аз волидонаш пул қарз гирифта буд.
to try
кӯшиш кардан
She tried to contact her father.
to call
занг задан
I called you ten times!
I tried to call him three hours ago.
Ман се соат пеш кӯшиш кардам, ки ба ӯ занг занам.
*Феълхое, ки бо -д тамом мешаванд*
Баъзе феълҳое, ки бо -d анҷом мешаванд, *-d* -ро ба *-t* иваз мекунанд.
"to build"- "built"
"to send"- "sent"
"to bend"- "bent"
"to spend"- "spent"
Мисол: "We built this house a long time ago."
to build
сохтан
Who built this house?
We built a house.
Мо хона сохтем.
to send
фиристодан
I sent an email.
I sent you a message.
Ман ба шумо паём фиристодам.
to bend
хам кардан
The tree branches bend in the wind.
to bend over
خم шудан
I bent over and picked up the coin.
The tree bent in the strong wind.
Дарахт дар шамоли сахт хам шуд.
to spend
сарф кардан
She spent a lot of money.
I spent all night studying.
Ман тамоми шабро ба таҳсил гузаронидам.
We spent a lot of money.
Мо пули бисёр харҷ кардем.
We spent a lot of money on the holidays.
*гузашта оддӣ - будан ё рафтан*
Феълҳои номунтазам *се шакли мушаххас* доранд, ки шумо бояд онҳоро дар хотир нигоҳ доред. Дар ҳоле, ки аксари феълҳои муқаррарии инглисӣ пасванди *-ed-ро* барои шаклҳои замони гузашта ва ҳисса истифода мебаранд, феълҳои номунтазам *ҳар кадоми онҳо шаклҳои замонии беназири худ ва пасвандҳои гузашта доранд.*
Се шакл инҳоянд:
1. *Шакли асосӣ* (феъле, ки шумо дар луғат пайдо мекунед)
2. *Шакли оддии гузашта* (шабаке, ки шумо дар ин курс меомӯзед)
3. *Шакли замони гузашта* (мо тарзи истифодаи онро баъдтар меомӯзем)
Дар як вақт омӯхтани ҳар се шакл муҳим ва хеле осонтар аст. Биёед бо муҳимтаринҳо оғоз кунем:
"to be""was/were"-- "been"
"to go"- "went"- "gone"
to be
будан
He was sad yesterday.
We were happy yesterday.
I was there.
Ман дар он ҷо будам.
I was at the party yesterday.
scared
тарсида
She was scared to walk alone in the dark.
He was scared.
Ӯ тарсида буд.
He was scared when he heard the loud noise.
a feeling
эҳсос
I have a feeling that today will be a great day.
He was scared of his feelings.
Ӯ аз эҳсосоти худ метарсид.
to go
рафтан
We went to the cinema last night.
he went
ӯ рафт
He went for a walk.
last Monday
душанбеи гузашта
Last Monday we had an exam.
He went to Prague last Monday.
Душанбеи гузашта ӯ ба Прага рафт.
*Бештар феълҳои номунтазам*
Акнун биёед ба баъзе дигар феълҳои номунтазам ва шаклҳои гузаштаи онҳо назар андозем.
"to have""had"-- "had"
"to eat""ate"-- "eaten"
"to come""came"-- "come"
"to think""thought"-- "thought"
"to give""gave"-- "given"
"to forget"- "forgot"- "forgotten"
to have
доштан
I had no idea.
we had
мо доштем
We had a great time last weekend.
We had a great time.
Мо вақти худро хеле хуш гузарондем.
to eat
хӯрдан
I ate a while ago.
She ate an apple for breakfast.
Ӯ барои наҳорӣ себ хӯрд.
to come
омадан
I came home very late last night.
to think
андешидан
I never thought I could do it.
I thought so.
Ман ҳамин тавр фикр мекардам.

I thought of you today.
Имрӯз дар бораи ту фикр кардам.
I thought of you today during my lunch break and smiled.
to give
додан
She gave him a book for his birthday.

The teacher gave us homework yesterday.
Дирӯз муаллим ба мо супориши хонагӣ дод.
to forget
фаромӯш кардан
She forgot about it.
I forgot my keys.
Ман калидҳоямро фаромӯш кардам.
to make
кардан
I made it myself.
I made a mistake.
Ман хато кардам.
We made it to the end!
Мо ба охираш расидем!
*Замони гузашта - савол*
Савол дар замони гузашта бо илова кардани феъли ёридиханда "did"(замони гузаштаи "do") ба аввали чумла сохта мешавад. Ин феъли ёрирасон тамоми вазифаҳои грамматикиро ба ӯҳда мегирад, бинобар ин феъли маъноӣ аллакай дар замони ҳозира хоҳад буд.
"did"+ мавзӯъ + феъл (инфинитиви бе "TO") + боқимондаи ҷумла *
"Did you like the concert?"
Биёед якчанд феълҳои номунтазамро дида бароем:
"to know""knew"-- "known"
"to pay""paid"-- "paid"
"to sleep""slept"-- "slept"
"to keep""kept"-- "kept"
"to mean"- "meant"- "meant"
Did you know that?
Оё ту инро медонистӣ?
Did you know that the Eiffel Tower can be 15 cm taller in the summer?
I knew it.
Ман инро медонистам.
I knew it was true.
to pay
пардохт кардан
Did you pay the bills last month?

He paid for me.
Ӯ барои ман пардохт кард.
He paid for me at the restaurant.
to sleep
хоб рафтан
Did you sleep well?

He slept for ten hours last night.
Ӯ шаби гузашта даҳ соат хобид.
Did he study?
Оё ӯ таҳсил кард?
Did he study before the exam?
to keep
нигоҳ доштан
Did you keep my secret?
Did she go there?
Оё ӯ ба он ҷо рафт?
to mean
маъно доштан
Did they mean it?
I meant it.
Ман ҷиддӣ будам.
When I complimented your work, I meant it.
*Замони гузашта - инкор*
Вакте ки мо мехохем инкорро дар замони гузашта баён кунем, "did not"пас аз предмет ибораро истифода мебарем ва феъли маъной (феъле, ки амал ё ходисаро нишон медихад) дар шакли асосии худ мемонад.
*Субъект + "did not"+ феъл (инфинитив) + боқимондаи ҷумла*
"He did not do it."
"We did not go there."
*Аҳамият диҳед, ки "didn't"ин шакли кӯтоҳи "did not".*
Биёед якчанд феълҳои номунтазамро дида бароем:
"to feel""felt"-- "felt"
"to tell""told"-- "told"
"to wear"- "wore"- "worn"

I did not work yesterday.
Дирӯз ман кор накардам.

He didn't do it.
Ӯ ин корро накард.
He didn't do his homework.

We did not go there.
Мо ба он ҷо нарафтем.
to feel
эҳсос кардан
I feel tired after the long day.

I did not feel it.
Ман онро ҳис накардам.
I did not feel pain.
to tell
гуфтан
I told her you were coming.

She didn't tell me.
Ӯ ба ман нагуфт.
She didn't tell me the truth.
the truth
ҳақиқат
You should tell the truth.
to wear
пушидан
I didn't wear a school uniform.
I did not sleep well.
Ман хуб хоб накардам.
*Ҳамон шакл*
Баъзан шакли замони гузашта бо шакли инфинитивӣ якхела аст. Биёед ба ин феълҳо назар андозем, то ошуфта нашавед!
"to let""let"-- "let"
"to set""set"-- "set"
"to put""put"-- "put"
"to cut""cut"-- "cut"
"to cost""cost"-- "cost"
Аҳамият диҳед, ки ин феълҳо вобаста ба тарзи истифодаашон метавонанд маъноҳои гуногун дошта бошанд. Мо баъзеи онҳоро меомӯзем.
to let
мондан
She let her friend use her phone.
Let it be.
Бигзор ҳамин тавр бошад.
She was upset about the argument, but I told her to let it be.
He let his dog sleep on the bed.
Ӯ иҷозат дод, ки сагаш дар кат хобад.
to set
ҷойгир кардан
He set the ladder against the wall.
to set the table
дастархон партофтан
Can you help me set the table for dinner?
to set an example
намуна шудан
The teacher always tries to set an example for her students.

She set the table for dinner.
Ӯ дастархонро барои хӯроки шом омода кард.
to put
гузоштан
He put his arms around her and held her tight.

I put the milk back in the fridge.
Ман ширро ба яхдон баргардондам.
to cut
бурридан
I cut myself while shaving.
I cut my hair yesterday.
Дирӯз ман мӯямро кӯтоҳ кардам.
Cut it out!
Бас кун!
to cost
арзиш доштан
This book costs ten dollars.

I bought a new phone, and it cost a lot of money.
Ман телефони нав харидам ва он пули зиёде арзиш дошт.
*Биёед ин курсро ба итмом расонем!*
Биёед ин курсро бо баъзе *феълҳои маъмулан истифодашаванда* ҷамъбаст кунем, ки ба шумо дар васеъ кардани луғати шумо кӯмак мекунанд.
"to choose""chose"-- "chosen"
"to write""wrote"-- "written"
"to take""took"-- "taken"
"to see""saw"-- "seen"
"to buy"- "bought"- "bought"
to choose
интихоб кардан
He chose a seat facing the door.

They chose a movie to watch together.
Онҳо филмеро интихоб карданд, ки якҷоя тамошо кунанд.
to write
навиштан
I wrote my name on the paper.

She wrote a letter to her friend.
Ӯ ба дугонааш мактуб навишт.
to take
гирифтан
It took us more than an hour to get there.
I took care of it.
Ман онро ҳал кардам.

It took me an hour to finish my homework.
Барои тамом кардани вазифаи хонагиам як соат вақт сарф кардам.
to take a shower
душ гирифтан
I took a shower and went to work.
to buy
харидан
She bought a dress for the party.

I bought a new laptop.
Ман ноутбуки нав харидам.
to see
дидан
Jack saw Peter last weekend.
I saw you.
Ман туро дидам.
I saw you at the park yesterday.

Choose wisely.
Оқилона интихоб кунед.
Choose wisely your next course.