Што започна и сè уште трае?англиски зборови
by DuoCards
*Минат партицип*
Добредојдовте на курсот каде што ќе зборуваме за работи што започнале во минатото и продолжуваат во сегашноста! Како загревање, ќе разгледаме некои *неправилни глаголи* што можеби веќе ги знаете. Тие обично се прикажани во *листа од три форми: инфинитив, минато просто време и партицип.*
Да ги разгледаме овие примери:
"to see"- "saw"- "seen"
"to meet"- "met"- "met"
"to say"- "said"- "said"
to meet
се сретне
I have met him before.

I have met...
Сретнав...
I have met this guy before.

We have met before.
Ние сме се сретнале порано.
I thought I recognized you; we have met before at the conference.
before
пред
I always brush my teeth before going to bed.
They have not met before.
Тие не се имаат запознаено претходно.
the influence
влијанието
Don't let him influence you!

Travel has influenced my life.
Патувањето влијаеше врз мојот живот.
I have said...
Јас реков...
I have said a few words.
I have said this many times before.
Ова го имам кажано многу пати претходно.
I have seen
Видов
I have seen him before.
I have seen him before.
Веќе го имам видено.
She has not seen him before.
Таа не го има видено претходно.
*Дали го видовте Мемо денес?*
Сегашниот свршен ред се формира од *сегашното време на глаголот "HAVE"и* минатото партицип на глаголот *.
* Го користиме сегашниот свршен облик: *
1. За нешто што* започнало во минатото и продолжува во сегашноста *:
"She has lived in Liverpool all her life."
2. 2кога зборуваме за* нашето досегашно искуство *:
"I have seen that movie before."
3. За нешто што* се случило во минатото, но е важно во сегашноста*:
"I can't get in the house. I have lost my keys."
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to know"- "knew"- "known"
"to lose"- "lost"- "lost"
Have you seen him?
Дали го виде?
he has seen
тој има видено
He has seen the movie.
He has seen many things.
Тој има видено многу нешта.
I have lived
Јас сум живеел
I have lived in Paris my whole life.
I have lived here all my life.
Цел живот живеам овде.
to lose
изгуби
I've lost the game.
we have lost
ние изгубивме
We have lost the keys.
the appetite
апетитот
I have lost my appetite.
my whole life
целиот мој живот
My whole life I've been trying to deal with it.
I've known him my whole life.
Го познавам цел живот.
*Сегашно перфектно време за прашања*
Кога се поставува прашање во сегашно свршено време, *прво доаѓа помошниот глагол* , потоа подметот, а потоа минатото учество од главниот глагол.
"Have you eaten dinner yet?"
"Has the party started?"
Можете исто така да правите отворени прашања со сегашното совршенство:
"Where have you been?"
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to hear"- "heard"- "heard"
"to do"- "did"- "done"
Has it started?
Дали почна?
Has the movie started?
Have we met?
Дали сме се запознале?
Have we met before?
to hear
слуша
Can you hear me well?
Have you heard of it?
Дали сте слушнале за тоа?
Have you heard of it before?
to fail a class
падна на испит
How many times have you failed a class?
Have you visited France?
Дали ја имате посетено Франција?
foreign countries
странски земји
What foreign countries have you visited?
What have you done?
Што направи?
What have you done to me?
*Сегашното совршено време за негативни*
За да го користите сегашното совршено време во негативно, едноставно додајте го негативниот збор (како не или никогаш) *по помошниот глагол, но пред минато партицип.*
"I have not slept well since exams started."
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to sleep"- "slept"- "slept"
"to speak"- "spoke"- "spoken"
to sleep well
спие добро
I have not slept well since exams started.

I have not slept all night.
Цела ноќ не спиев.
He has never seen it.
Никогаш го нема видено.
My friend has never seen the ocean.

I haven't seen him today.
Денес не го видов.
to speak
зборува
He hasn't spoken to me yet.
She has spoken to the teacher about the problem.
Разговараше со наставникот за проблемот.

I have not done it.
Јас не го направив тоа.
I have not done it because I was busy with other things.
to reply
одговори
She has not replied to my message yet.
We have never been there.
Никогаш не сме биле таму.
We have never been to Australia.
to reach
достигне
The jury has not reached a verdict yet.
to receive an update
да се прими ажурирање
We haven’t received any updates on our project.
*Никогаш!*
Често го користиме прилогот "ever"за да зборуваме за *искуството до денес* :
"It was the worst day I have ever had."
а ние користиме "never"за *негативна форма* :
"I have never met his wife."
I have never seen you before.
Никогаш претходно не сум ве видел.
Have you ever heard of it?
Дали некогаш сте слушнале за тоа?
a song
песна
I love this song!
I have heard that song before.
Ја имам слушнато таа песна претходно.

Have you been here before?
Дали сте биле овде претходно?
You have never been here before.
Никогаш претходно не си бил тука.
to say
да се каже
What did he say about the party?
We have never said that.
Ние никогаш не сме го кажале тоа.
never ever
никогаш повеќе
I promise to never ever do it again.
*"Have been and have gone"*
Користиме "have/has been"кога некој *отишол на некаде и се вратил* :
О: "Where have you been?"
Б: "I have just been out to the supermarket."
Но, кога некој *не се вратил* , користиме "have/has gone":
О: "Where's Maria? I haven't seen her for weeks."
Б: "She's gone to Paris for a week. She'll be back tomorrow."
*Известување:*
"I have"= "I've"
"She has"= "she's"
Минато време и партицип од глаголите "to be"и "to go":
"to be"- "was"/ "were"- "been"
"to go"- "went"- "gone"
Where have you been?
Каде беше?
I've been...
Бев...
I've been to Germany before.

I've been to the grocery.
Бев во продавница.
I’ve been to the grocery, and I bought some fresh fruits.
I've been here before.
Веќе сум бил овде.
As I entered the museum, I remembered, "I've been here before."
she has been
таа беше
She has been to Germany before.
Has she been to Australia before?
Дали таа била претходно во Австралија?
he has gone
отиден е
He has gone to work.
He has gone to school.
Отиде на училиште.
They've gone too far.
Отидоа предалеку.
*"Already"или "yet"?*
"Already"се користи со сегашно свршено време *значи* „пред сега“ *. Го користиме за да нагласиме дека* нешто се случило пред нешто друго *или порано од очекуваното.
"The train has left already!"
"Yet"се користи со сегашно свршено време* значи *во кое било време до сега* . Го користиме за да нагласиме дека очекуваме нешто да се случи наскоро. Сепак (во овој контекст) се користи само во *негативни реченици и прашални прашања.*
"I haven't finished it yet. I'll do it after dinner."
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to leave"- "left"- "left"
"to win"- "won"- "won"
"to sell"- "sold"- "sold"

He has already left.
Тој веќе си замина.
He hasn't left yet.
Уште не си заминал.
to win
победи
We haven't won yet.

They have won the game today.
Денес ја добија играта.
We've met already.
Ние веќе се имаме запознаено.
We haven't met yet.
Сè уште не сме се запознале.
Have you met Ted?
Дали се запозна со Тед?
to sell
продава
Have you sold your car already?
to finish
заврши
Have you finished your homework yet?
I've already been here.
Веќе бев овде.
I’ve already been here, so I know the way to the park.

We have sold our old car.
Ја продадовме нашата стара кола.
*Сегашно свршено продолжено*
Сегашно свршено продолжено време се формира со "have/has been"и , "-ing"формата на глаголот.
Нормално го користиме ова време за да нагласиме дека *нешто сè уште продолжува во сегашноста* :
"It's been raining for hours."
"I've been working all day."
Известување:
"it has"= "it's"
"I have"= "I've"
I've been studying for hours.
Учев со часови.
all day
цел ден
It's been raining all day.
My father has been working all day.
Татко ми работи цел ден.
to talk
зборува
Are you talking to me?
You've been talking too much.
Премногу зборуваш.
lately
во последно време
She hasn't been looking too well lately.
I haven't been feeling well lately.
Не се чувствувам добро во последно време.
recently
неодамна
She has recently started a new job.
She has been helping us recently.
Таа ни помага во последно време.
Have you been seeing her?
Дали се гледаш со неа?

She has been seeing him for weeks now.
Таа се гледа со него веќе со недели.
*Како да се користи сегашно свршено продолжено време?*
Го користиме "Present Perfect Continuous tense"за да зборуваме за дејство што започнало во минатото и престанало неодамна. Обично има резултат сега.
"I'm tired because I've been running."
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to understand"- "understood"- "understood"
"to run"- "ran"- "run"
"to think"- "thought"- "thought"
It's been raining.
Врнеше.
wet
мокро
My clothes are wet from water.
the grass
тревата
Dogs wallowed on the grass.
The grass is wet because it's been raining.
Тревата е мокра затоа што врнеше.
Have you been listening?
Дали слушаше?
Have you been listening to the lesson?
to understand
разбира
You don't understand because you haven't been listening.

They have understood the rules of the game.
Тие ги разбраа правилата на играта.
a face
лице
She has such a nice face.
to run
трча
The dogs run across the road.
He has run three marathons in his life.
Има истрчано три маратони во својот живот.
Her face is red because she's been running.
Лицето ѝ е црвено зашто трчала.
to think
размислува
I have thought about this recently.

I've been thinking about you.
Мислев на тебе.
I've been thinking about you since our last conversation.
*"For"и"since"*
Често ги користиме FOR и SINCE со свршени времиња:
Го користиме зборот за да зборуваме за одреден временски период:
"for three hours"
"for two months"
Користиме since за да зборуваме за точка во минатото:
"since yesterday"
"since 9 o'clock"
I have been studying for three hours.
Учам веќе три часа.
since March
од март
I've been seeing him since March.
She has been visiting us since March.
Таа нè посетува од март.
since then
оттогаш
I moved to a new city last year, and since then, I have made many new friends.
I have been watching TV since 7pm.
Гледам телевизија од 19 часот.
for a long time
долго време
She's been living in New York for a long time now.
He has been playing football for a long time.
Тој долго време игра фудбал.
since I left school
откако го напуштив училиштето
I have been unemployed since I left school.
I've been living in Berlin since I left school.
Живеам во Берлин откако завршив училиште.
since yesterday
од вчера
I have been tired since yesterday.
It's been raining since yesterday.
Врне од вчера.
*Сегашен свршен прост или продолжен?*
Ги користиме и *сегашниот свршен прост ( "have"или "has"+ минат партицип)* и "present perfect continuous""have""has""been""-ing"формата (или + +) *за да зборуваме за минати дејства или состојби кои сè уште се* поврзани со сегашноста.*
Сегашниот свршен едноставен време обично се фокусира на резултатот од активноста.
"You've cleaned the bathroom! It looks lovely!"
Сегашното совршено продолжено време обично се фокусира на самата активност.
"I've been gardening. It's so nice out there."
Неправилни глаголи што ќе ги научите во овој дел:
"to write"- "wrote"- "written"
"to read"- "read"- "read"
"to have"- "had"- "had"
"to grow"- "grew"- "grown"
I've been writing e-mails.
Пишував мејлови.
I've been writing emails the whole day.
to write an email
да се напише е-маил
I've written you an email.
I have written my homework, so now I can play outside.
Ја напишав домашната задача, па сега можам да си играм надвор.
Has it been raining?
Дали врнеше?
The grass looks wet. Has it been raining?
to read a book
да се прочита книга
She's read ten books this summer.
lovely
прекрасен
The children have cleaned the kitchen. It looks lovely!

I have had
Имав
I have had a great time at the party.

We have had this car for five years.
Оваа кола ја имаме веќе пет години.

I've had three coffees already today!
Денес веќе испив три кафиња!
to grow
растат
My cousin has grown so much since I saw her two years ago.
you have grown
си пораснал
You have grown so much since I last saw you!

You have grown so much since I last saw you!
Толку си пораснала откако те видов последен пат!
I've been waiting for you.
Те чекав.
They've been waiting for hours.
*Кога не треба да се користи сегашно совршено време*
Не го користете сегашното свршено време со одредено време. Сепак, ова може да биде збунувачко, бидејќи *можете да го користите сегашното свршено време со широк временски период.*
Сегашно свршено време е *неточно само ако се користи со едно одредено време.* Употребата на сегашно свршено време со општ временски опсег е сосема прифатлива.
"I went for a walk on Tuesday."
"I have gone for a walk every Tuesday this year."
when I was a child
кога бев дете
I visited my grandparents a lot when I was a child.
one year ago
пред една година
We met one year ago.
many times
многу пати
I have seen the movie many times.
for hours
со часови
They've been waiting for hours.
several times
неколку пати
We have been there several times.

when I lived in France
кога живеев во Франција
I learned French when I lived in France.
at that moment
во тој момент
At that moment I was sure about it.