Wederkerende werkwoorden

In het Engels herken je de wederkerende werkwoorden aan de wederkerende voornaamwoorden, zoals myself, yourself, himself, herself, itself, themselves en ourselves.

Duits maakt onderscheid tussen de accusatief en datief. Laten we eerst eens kijken naar de wederkerende voornaamwoorden in de accusatief.

Als voorbeeld nemen we het woord voelen - sich fühlen:
ich fühle mich
du fühlst dich
er/sie/es fühlt sich

Laten we nu de wederkerende voornaamwoorden voor meervoud leren:

wir fühlen uns
ihr fühlt euch
sie/Sie fühlen sich

Wanneer je de enkelvoudige 1e en 2e persoon (ich und du) gebruikt, moet je bepalen of je de accusatieve of datieve vorm van het wederkerend voornaamwoord nodig hebt.

ich
accusatief = mich
datief = mir

du
accusatief = dich
datief = dir

Bij alle andere persoonlijke voornaamwoorden hoef je niet na te denken, omdat de vorm van het wederkerend voornaamwoord niet verandert!

Sommige werkwoorden kunnen zowel met de accusatieve als de datieve vorm van het wederkerend voornaamwoord worden gebruikt.

Als de wederkerende zin een direct object heeft naast je voornaamwoord, zal je wederkerend voornaamwoord in de dativus staan.

Echter, als het wederkerend voornaamwoord het enige object in je zin is, zal het de accusativus aannemen.

Ich wasche mich. (Ik was mezelf.)
Ich wasche mir die Hände. (Ik was mijn handen.)

In sommige gevallen kan het toevoegen van een wederkerend voornaamwoord aan een werkwoord de betekenis van je zin volledig veranderen. Kijk naar dit voorbeeld:

Het werkwoord verlassen betekent vertrekken, bijvoorbeeld Ich verlasse den Verein. betekent dat ik de club verlaat. Maar als je het wederkerend voornaamwoord toevoegt, verandert de betekenis. Du kannst dich auf mich verlassen. betekent Je kunt op me rekenen.

Veel uitdrukkingen in het Duits vereisen het gebruik van wederkerende voornaamwoorden, zelfs als je ze in het Engels niet zou gebruiken.

Bijvoorbeeld: sich verlieben - verliefd worden

Reflexieve constructies worden soms gebruikt als vervanging voor het passief. Met name de uitdrukking sich lassen [(het) laat zich doen, d.w.z. (het) kan gedaan worden] komt in deze context vaak voor:

Das Glas lässt sich leicht öffnen. - Het glas kan gemakkelijk worden geopend.

Een ander gebruik van sich lassen is om uit te drukken dat men iets voor zichzelf laat doen:

Ich lasse mir die Haare schneiden. - Ik laat mijn haar knippen.

Wat is het verschil tussen sitzen en setzen, stehen en stellen, liegen en legen?

Richtingwerkwoorden (regelmatig en transitief): stellen, legen, setzen
We gebruiken deze werkwoorden met het Duitse Wohin?, zoals in dit voorbeeld:
Wohin stellst du die Lampe? - Ich stelle sie auf den Tisch. (accusatief)

Plaatswerkwoorden (onregelmatig en onovergankelijk): stehen, sitzen, liegen
We gebruiken deze werkwoorden met het Duitse Wo?, zoals in dit voorbeeld:
Wo steht die Lampe? - Sie steht auf dem Tisch. (datief)

De directionele werkwoorden kunnen ook gebruikt worden als wederkerende werkwoorden!

Er zijn natuurlijk veel wederkerende werkwoorden in het Duits, dus laten we er nog een paar leren. Deze worden vaak gebruikt en je wilt ze misschien kennen.