Sen herkesi sev

Barış öğle yemeğini bitirmişti. Meyve tabağından bir elma ile bir mandalina aldı, balkona çıktı. O gün okulda çok bunalmıştı. Öğretmen, iki derste sürekli özet yazdırmış, teneffüse çıkarmamıştı. Bir yandan elmayı kemiriyor, bir yandan çevreye bakıyordu. Oturdukları yapı on altı katlı, yetmiş daireliydi. Onlar on ikinci katta oturuyorlardı. Balkona çıkınca kendini uçuyormuş gibi hissederdi. Çevresinde ne varsa oyuncak gibi görünürdü. Bu ilginç görünüme dalarak elmasını bitirdi, koçanını aşağıya attı, mandalinasını soymaya başladı.

Birden, ikinci katın on numaralı dairesinin balkonundan garip bağırışlar gelmeye başladı. Evin hanımı Serpil Hanım, başını yukarı kaldırmış, var gücüyle bağırıyordu:

— Evinizde çöp kabı yok mu? Görgüsüz insanlar! Apartmanda oturmayı bilmiyorsanız gidin dağ başında bir kulübede oturun, bıktım sizin çöpünüzden!..

Barış kendini savunmak istiyordu ama ne diyeceğini bilemiyordu. Çünkü biraz önce aşağı attığı elma koçanı Serpil Hanım’ın elindeydi; mandalina kabukları da sokakta duruyordu. Tek isteği, annesinin olayı duymamasıydı. Yavaşça geri çekildi, odaya girip balkon kapısını kapattı. Bir süre durup asansör sesine kulak verdi.

Arka odada ütü yapmakta olan annesi, işini bitirip onun yanına geldiğinde Barış, olayın etkisinden sıyrılmış, özene bezene Türkiye haritası yapmaya koyulmuştu. Annesi, “Kolay gelsin.” diyerek karşısına oturdu. O sırada Barış, Ege kıyılarını çiziyordu. Bir an eli kaydı; kalemin ucuyla üç burnu birleştirip tek bir çıkıntı durumuna getirdi.

Annesi telaşla atıldı:

— Dikkat et oğlum! Kalemin ucuyla yok ettiğin o üç burun, yüzyıllardır uğruna kan dökülüp can verilerek yurt edinilmiş topraklardır. Haritadaki tek noktalık toprağın bile değeri büyüktür. Bunu gözden kaçırmamalısın.

Barış hemen o yeri sildi. Gerçeğe uygun biçimde yeniden çizmeye başladı. Bir yandan da gülümsüyordu. Burunları çizince kalemi bıraktı:

— Bak anne, sana hoşuna gidecek bir şey anlatacağım. Harita üzerinde konuşurken öğretmen de senin gibi, ülkemizin doğusundan hep “topraklarımız” diye söz eder. Geçen gün Sevr Antlaşması’ndan bahsediyordu. “İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar, Yunanlılar ülkemizin doğu, batı ve güneyindeki toprakları aldılar. Bize sadece Ankara ve çevresinde bir avuç toprak bıraktılar.” dedi. Sınıfımıza yeni gelen bir arkadaş var. Çekine çekine parmak kaldırıp, “Öğretmenim, düşmanlar onca toprağımızı ülkelerine neyle taşıdılar acaba?” diye sormasın mı!

Annesi, üzüntüyle içini çekerek Barış’ın sözünü kesti:

— Atatürk’ün önderliğinde ulusça el ele vermeseydik, bu işin üstesinden gelemezdik. El birliği olmak da kolay değil hani! Ancak birbirini seven insanlar el birliği yapabilir. Şu apartmanda yetmiş aile yaşıyor; yaklaşık üç dört yüz kişi eder. Kışla savaşmak için yakıt alınacak, ama bir türlü el birliği edip yakıt parasını toplayamadık. Çünkü koca binada kimse kimseyi tanımıyor. Kapılarda, asansörlerde karşılaşınca şöyle bir baştan savma selam veriyoruz birbirimize. Kimileri bunu da yapmıyor. O nedenle hep birbirimizi eleştirip duruyoruz. Duyduğuma göre, katlar arasında olmadık şeylerden kavgalar çıkıyormuş...

— Öğretmenim de böyle söylüyor: “Eğer insanlara insan sevgisi öğretilebilseydi, uluslar birbirleriyle savaşmaz, tersine tüm güçlerini birleştirerek doğanın yıkıcı güçlerine, açlığa ve hastalıklara karşı kendilerini savunma yolları ararlardı. O zaman belki de yeryüzünde, bugünkü gibi kimi insanlar fazlasıyla beslenirken, kimileri açlıktan ölme durumuna gelmezlerdi.” diyor.

Barış, bir an durup annesinin yüzüne baktı. Kendisini ilgiyle dinlediğini görünce sordu:

— Böyle bir şey olabilir mi anne? Yeryüzünde birbirlerinin dillerini, törelerini, adetlerini bilmeyen, yani birbirlerini hiç tanımayan insanlar var. Bunlar birbirlerini nasıl sevebilirler? Bu yolla savaşların önüne nasıl geçilebilir? Pek aklım ermedi.

Annesi hiç düşünmeden yanıtladı:

— Bir ulus içindeki insanlar birbirlerini sevmeyi öğrenmişlerse, onlar komşu ulusların insanlarını da “insan” oldukları için seveceklerdir. O komşular da kendi komşularını sevince doğal olarak yeryüzü, birbirini seven insanlarla dolacaktır. Sen bana, babana, öğretmenine, arkadaşlarına, akrabalarına kızsan; silahla saldırıp bizleri yok etmeye, evlerimizi yakıp yıkmaya kalkışabilir misin?

Barış telaşla atıldı:

— Böyle bir şeyi kesinlikle yapamam.

— Neden? dedi annesi.

— Çünkü sizleri seviyorum...

— İşte, dedi annesi. Anlatmak istediğim de bu.

Barış bir an on numaradaki komşu kadını düşündü. “O hanımın beni sevebileceğini hiç sanmıyorum ya!..” diye mırıldandı.

Annesi odadan çıkıyorken geri döndü:

— Yoksa bu dediğime hâlâ aklın ermedi mi?

— Eh... diye boynunu büktü Barış. Aklıma takılan bazı şeyler var da...

Böylece kış geldi geçti. Okullar kapandı. Barış dördüncü sınıf öğrencisi oldu. Babası iş yerinden yıllık iznini aldı. Hep birlikte gemiyle Kıbrıs’a geziye çıktılar. Barış, gezi sırasında sevinçten kabına sığmaz olmuştu. Pek çok arkadaş edinmişti. Onlarla geziyor, oyunlar oynuyordu. Bazen de bir köşeye toplanıp aralarında söyleşiyorlardı.

Bir gün, yemek sonrasında herkes kamaralarına çekilip dinleniyordu. Barış arkadaşlarını aradı, bulamadı. Tek başına dolaşmaya koyuldu. Alt katlara indi, salonları gezdi.

Burundaki güverteye geldiğinde, üç yaşlarındaki bir çocuğun üst güverteye çıkan demir merdivenleri tırmanmaya çalıştığını gördü. Hemen telaşla koştu, onu kucağına aldı. Çocuğun üst güverteye çıktığında kurtarma sandallarının bulunduğu yerlerden ya da başka aralıklardan denize düşebileceğini, hatta demir merdivenden bile yuvarlanabileceğini düşünmüştü.

Çocuk önce direndi ama kurtulamadı. Barış ona sımsıkı sarılmıştı. Doğruca gidip gemi kâtibini buldu. Çocuk, adının Cem olduğunu söyleyince kâtip, mikrofondan durumu yolculara duyurdu. Kısa sürede çevreleri yolcularla doldu. Cem’in annesi, çocuğunu ağlayarak bağrına bastı, sonra olayı anlattı:

— Oğlumu öğle uykusuna yatırmıştım. Ona Kırmızı Başlıklı Kız’ın öyküsünü anlatıyordum. Birden uyuyakalmışım. Babası daha önce uyuduğundan, Cem’in kamaradan çıkışını duyan olmadı.

Çok korktum. Bu iyiliksever çocuk oğlumu bulmasaydı, kim bilir başına neler gelecekti yavrumun!..

Cem’in annesiyle babası, Barış’ın annesi ve babasıyla tanıştılar. Kısa sürede dost oldular. Yolculuk boyunca birbirlerinden ayrılmadılar.

Vapur İstanbul’a yaklaşırken aynı masada oturmuş, akşam yemeklerini yiyorlardı. Barış’ın babası, Cem’in babasına:

— Dostluğumuzu İstanbul’da da sürdürelim. Birbirimize adreslerimizi verelim. Siz nerede oturuyorsunuz? diye sordu.

— Ben de aynı soruyu soracaktım, dedi Cem’in babası. Sizleri çok sevdik, biz de dostluğumuzu sürdürmek istiyoruz.

Bunları söylerken cebinden kartını çıkardı. Aynı anda Barış’ın babası da kartını Cem’in babasına uzattı. Birden suskunluk oldu. Erkekler ellerindeki kartlara bakakaldılar.

— Oo! Meğer aynı apartmanda oturuyormuşuz da haberimiz yokmuş, dedi Barış’ın babası.

Gerçekten, Cemler, Barışların oturduğu sitenin on numaralı dairesinde oturuyorlardı. Cem’in annesi, geçen sonbaharda Barış’ın balkondan attığı elma koçanı yüzünden bağırıp çağırarak ortalığı ayağa kaldıran Serpil Hanım’dı.

Hep birlikte eve vardılar. Yakın akrabalar gibi birbirlerine sarılıp sık sık görüşmek üzere sözleşerek vedalaştılar. Asansöre bindiklerinde Barış:

— Anne, dedi. Hani bir gün bana, “İnsanlar birbirlerini tanıyıp severlerse, yeryüzünde savaşlar sona erer.” demiştin ya, söylediklerine aklım ermeye başladı artık.

— Çok iyi, dedi annesi. Bu inanç seni ve çevrendekileri mutlu edecek.