Buddhist Terminology

Interactive flashcards for learning vocabulary

Vietnamesehardby KonchokLekshaeDawa
Flashcards: 2295 / 5

Save words from this page and practise them with flashcards in DuoCards. How does it work?

công đức
merit (the kind of merit that leads to enlightenment, it is described as being like merit combined with wisdom) (Tib: བསོད་ནམས་ / Skt puṇya/ 福德)
Phước đức là những việc làm lành thiện được làm ở bên ngoài hình tướng như bố thí, cúng dường, từ thiện, giúp ích cho mọi người…- Công đức là sự xoay nhìn lại nội tâm, dùng trí sáng suốt, thấu rõ sự thật, dứt trừ mê lầm phiền não.
Đức phật
Buddha
Phật tử
Buddhist
Nhà sư
Monk
Ni cô
Nun
thiền
meditation
tụng
chant
tụng kinh
recite sutras
chùa
Temple
học trò
student
nhập thất
meditation retreat
Tôi sẽ nhập thất
I will go into meditation retreat
vị bồ tát
bodhisattva
cúng dường
make offerings
Quan Âm
Guan Yin
bàn thờ
altar (small, on some kind of table, etc)
tượng Phật
statue of the buddha/ of boddhisattvas
(các) đồ cúng
offerings
Người ta thường lau chùi bàn thờ sạch sẽ và đặt đồ cúng ở đây vào những ngày Tết .
chánh niệm
mindfulness (sammā-sati, ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་)
Chánh niệm (sati; Satipatthana; Sampajañña): "sự duy trì", quan sát đến các pháp (dhammas) mà có lợi ích cho con đường Phật giáo.
phật giáo
Buddhism
đền
temple
Di lặc Bồ Tát
Maitreya Bodhisattva
Chân ngôn
Mantra
ngồi thiền
to meditate (sit in meditation, literally)
Phật giáo Nam truyền
Southern Buddhism (Theravada)
Phật giáo Bắc truyền
Northern Buddhism (Mahayana)
Phật giáo Mật tông
Tantric Buddhism (Vajrayana)
tràng hạt
mala / rosary
Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát (Văn-thù)
Manjushri Bodhisattva
lục căn
Āyatana/sense spheres/ སྐྱེ་མཆེད་
tĩnh tâm thiền định
meditation retreat
nghi lễ
ritual
Nghi lễ (chữ Hán:儀禮) là một trong thập tam kinh của Nho giáo, nội dung ghi chép các loại lễ nghi trước thời Tần, trong đó chủ yếu ghi chép lễ nghi của sĩ đại phu
si mê
igonrance/ delusion (zh. 癡, sa., pi. moha, bo. gti mug གཏི་མུག་)
Vô minh
Stupidity (zh. 無明, sa. अविद्या avidyā, pi. avijjā, bo. ma rig-pa མ་རིག་པ་)
tham lam
greed (rāga/lobha/འདོད་ཆགས་)
sân hận
hatred (skt: dveṣa/pali:dosa/ tb: ཞེ་སྡང་)
tam độc
the three poisons (Sanskrit: triviṣa; Tibetan: དུག་གསུམ་)
Phiền não
tiếng Phạn: klésa, tiếng Pali: kilesa Tibetan ཉོན་མོངས། zh: 煩惱
tiếng phạn
Sanskrit
Giải thoát
liberation zh. 解脫, sa. mokṣa, vimokṣa, mukti, vimukti, pi. vimutti, ja. gedatsu
Tính Không
Empitness (zh. 空, 空 性, sa. śūnya, tính từ, sa. śūnyatā, danh từ, bo. stong pa nyid སྟོང་པ་ཉིད་)
giác ngộ
enlightenment (覺悟, bodhi, བྱང་ཆུབ་)
Giác ngộ (zh. 覺悟, sa., pi. bodhi), danh từ được dịch nghĩa từ chữ bodhi (bồ-đề) của Phạn ngữ, chỉ trạng thái tỉnh thức, lúc con người bỗng nhiên trực nhận tính Không (sa. śūnyatā), bản thân nó là Không cũng như toàn thể vũ trụ cũng là Không.
lễ lạy
prostrate
hộ pháp
Dharma Protectors
thành tựu pháp
Sādhanā (Sanskrit: साधना; Tibetan: སྒྲུབ་ཐབས་, THL: druptap; Chinese: 修行; pinyin: xiūxíng
cầu nguyện
pray
Bồ-đề tâm
Bodhicitta (zh. 菩提心, sa. bodhicitta, bo. byang chub kyi sems བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་)
Theo cách định nghĩa của Phật giáo Tây Tạng thì Bồ-đề tâm có hai dạng, tương đối và tuyệt đối. Bồ-đề tâm tương đối lại được chia làm hai cấp bậc:.... Bồ-đề tâm tuyệt đối chính là sự chứng ngộ được tính Không của mọi hiện tượng.
sự ban phước
blessing
Đó sẽ là một sự ban phước dành cho tôi. Chúa đã thực sự ban phước cho cậu
Giáo Pháp
Dharma
những lời dạy của Đức Phật (Giáo Pháp)
Tăng Đoàn
Sangha
và cộng đồng những người xuất gia thực hành theo lời dạy của Đức Phật (Tăng Đoàn).
Tam bảo
The Three Jewels
Giới luật này phần chính là việc Quy y Tam bảo (Nương tựa Ba ngôi báu cao quý)
Quy y
Refuge
Con xin dâng cúng đường cho Tam Bảo, nơi quy y tối thượng. Giới luật này phần chính là việc Quy y Tam bảo
đạo Phật
Buddhism
Dì theo đạo Phật? Thuật ngữ này cũng được dùng trong đạo Phật, trường phái Advaita Vedanta và phong trào Bhakti.
kinh luân
prayer wheel
Lễ khánh thành và đón nhận kỷ lục Guinness Thế Giới của Đại Kinh luân “Drigung Kagyu Rinchen Khorchen Khorwe Go Gek." "Kinh Luân | Mani Luân | Nguồn Gốc và Ý Nghĩa Hành Trì trong Phật Giáo Kim Cương Thừa"
Pháp Luân
Dharma Wheel zh. 法輪, sa. dharmacakra, pi. dhammacakka tib ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
Trong đạo Phật, pháp luân tượng trưng cho giáo pháp của đức Phật, gồm Tứ diệu đế, Bát chính đạo, Trung đạo. Pháp luân thường được vẽ như một bánh xe tám nhánh, tượng trưng cho Bát chính đạo (xem Tám báu vật). Bánh xe pháp luân còn được gọi là bánh xe
quán đỉnh
empowerment (zh. guàndĭng 灌[潅]頂, sa. abhiṣeka, ja. kanchō, bo. dbang དབང་),
Quán đỉnh (zh. guàndĭng 灌[潅]頂, sa. abhiṣeka, ja. kanchō, bo. dbang དབང་), nghĩa đen là rưới nước lên đầu, là một nghi thức tôn giáo trong những buổi lễ long trọng. Trong Kim cương thừa, danh từ quán đỉnh được dùng chỉ những nghi lễ, trong đó vị Đạo s
vô thường
impermanence (zh. 無常; sa. anitya; pi. anicca)
Vô thường (zh. 無常; sa. anitya; pi. anicca) nghĩa là "không chắc chắn", "thay đổi", "không trường tồn". Vô thường là một trong ba tính chất (Tam pháp ấn, sa. trilakṣaṇa, bao gồm Ấn Vô thường, Ấn Khổ và Ấn Vô ngã) của tất cả các sự vật.
luân hồi
samsara (輪迴, saṃsāra, འཁོར་བ)
Luân hồi, nguyên nghĩa Phạn ngữ là "lang thang, trôi nổi" theo ngữ căn sam-√sṛ, có khi được gọi là Hữu luân (zh. 有輪), vòng sinh tử, hoặc giản đơn là Sinh tử (zh. 生死)
nghiệp
karma (zh. yè 業, sa. karma, pi. kamma, ja. gō)
Nghiệp trong Phật giáo là thuật ngữ được dịch từ chữ karma tiếng Phạn. Karma được dịch ý là Nghiệp và cũng được phiên âm là Yết-ma, và đặc biệt có sự phân biệt giữa cách dùng (xem Yết-ma 羯磨).
giới
precepts (zh. 戒, sa. शील śīla, pi. sīla)
Giới(戒) là gì? Là giới luật mà tăng, ni cũng như người tu tại gia phải tuân thủ.
mật giới
tantric precpets (literally vows of mantra)
tam muội da giới
samaya precepts (Tibetan: དམ་ཚིག, Wylie: dam tshig, Japanese and Chinese: 三昧耶戒, J: sanmaya-kai, C: Sān mè yē jiè)
Giới Nguyện
Precepts (bo སྡོམ་པ། skt. saṃvara)
Do đó, vì mang sắc tướng vi tế, nên những giới nguyện này sẽ tiếp tục trong dòng tâm thức của mình, để đi đến những kiếp tương lai.
chùa
temple / pagoda
Cháu cứ nghĩ nó có nguồn gốc từ chùa Phật. Cô ấy rất thích cái chùa cát tôi làm.
lòng từ
love (in Buddhist context) བྱམས་པ། Sanskrit: maitrī Pali: mettā
Cơ sở cho lòng từ thanh tịnh là, “Đây là một chúng sanh muốn được hạnh phúc, không muốn khổ, và có quyền được hạnh phúc. Dựa trên điều đó mà tôi sẽ phát tâm từ bi với họ.”
lòng bi mẫn (lòng bi)
compassion སྙིང་རྗེ། Sanskrit: karuṇa
Lòng bi mẫn là như vậy. Lòng bi là mong muốn tha nhân thoát khổ và nhân tạo khổ.
lòng từ ái
loving-kindness (benevolance) བརྩེ་བ། sanskrit (Kṛpā, dayā, sometimes others)
Nếu như có thể phát lòng từ ái và quan tâm đối với một người mà trước đây, mình đã ghét bỏ và xem là thù địch, thì ta thật sự đang phát triển một công cụ rất mạnh mẽ trong tâm thức.
tâm xả
equanimity བཏང་སྙོམས། Sanskrit: upekṣā Pali: upekkhā
Tâm xả là một tâm trạng thoát khỏi lòng tham ái, ác cảm và thờ ơ. rong Phật giáo Nguyên thủy thì đó là tâm xả đối với kết quả của tâm từ, tâm bi và tâm tùy hỷ của mình. Chúng ta mong muốn họ được hạnh phúc và thoát khổ, nhưng cũng có tâm xả đối với n
tâm xả ly
renunciation ངེས་འབྱུང་ sanskrit niryāṇa
Tâm xả ly là quyết tâm thoát khỏi không chỉ một vài dạng khổ, mà còn thoát khỏi nhân tạo khổ nữa.
hỷ
(sympathetic) joy (དགའ་བ་ 喜 Sanskrit मुदिता Pali मुदिता muditā)
Cơ sở 4 tầng thiền: sơ thiền (ly dục ly ác pháp sinh hỷ lạc, có tầm, có tứ), nhị thiền (diệt tầm, diệt tứ, định sinh hỷ lạc, nội tĩnh, nhất tâm), tam thiền (ly hỷ, trú xả), tứ thiền (xả lạc, xả khổ, xả niệm thanh tịnh) cùng với những phương pháp hỗ..
tứ vô lượng tâm
Four Immeasurable Minds ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ pali: cattāri brahmavihārā skrt: brahmavihārā 四無量心
Cả Tiểu thừa và Đại thừa đều dạy pháp tu Tứ vô lượng tâm của từ, bi, hỷ, xả. Cả hai đều định nghĩa lòng từ là ước mong tha nhân có được hạnh phúc và nhân hạnh phúc, và lòng bi là ước muốn cho họ thoát khổ và nhân tạo khổ.
vô lượng
immeasuarble
Tào đại nhân thật là công đức vô lượng. Phần còn sót lại của con tàu và hàng ngàn đồ đạc có giá trị vô lượng như là một viên nang thời gian của thời kỳ Tudor.
đầu thai
reincarnation
Kendra với tôi thì là người điên đầu thai. Đầu thai (tái hóa thân, tái hiện thân, chuyển kiếp, hay gần đây còn được gọi là chuyển sinh) theo luân hồi là một niềm tin được tìm thấy trong các triết lý tôn giáo lớn của Ấn Độ, bao gồm Yoga, Phật giáo, đạ
tái sinh
rebirth / to be reborn
Phật giáo chấp nhận thuyết luân hồi, quá trình của việc tái sinh; tuy nhiên, trong Phật Giáo Nguyên Thủy, Tạng Vi Diệu Pháp của Tam Tạng Pali, Tâm Thức là đối tượng được tái sinh. Anh có tin vào tái sinh không?
chúng sanh
sentient beings (སེམས་ཅན། Sanskrit: sattva Pali: satta)
Như vậy, hữu tình chúng sanh là những chúng sanh có tâm thức; trong khi vô tình chúng sanh tự sinh tồn bằng chính cơ thể của mình và những gì lấy được từ ánh nắng mặt trời, đất và không khí.
thọ mệnh
longevity (jīvita in Sanskrit)
Kinh Tán Bạch Độ Mẫu nói rằng: “Pháp tu trì Bạch Độ Mẫu, hay tăng trưởng Thọ Mệnh với Phước Tuệ, chặt đứt gốc rễ sinh tử luân hồi, miễn trừ tất cả Ma Chướng, ôn dịch, bệnh khổ… Phàm có người nào mong cầu không gì không như nguyện”.
Phật Dược Sư
Medicine Buddha (Sanskrit: bhaiṣajyaguru Chinese: 藥師佛; Tibetan: སངས་རྒྱས་སྨན་བླ།)
Hành trì Đức Phật Dược sư, (Sangye Menla ở Tây Tạng) không chỉ là một phương thuốc mạnh mẽ để chữa bệnh và tăng sức mạnh chữa lành bệnh cho bản thân và người khác, mà còn giúp chiến thắng khổ đau bên trong, cả sự hận thù và ngu
dòng phái
lineage
Kagyu là dòng phái Khẩu truyền (đôi khi được gọi là nhĩ truyền) do chư đạo sư truyền lại trực tiếp cho đệ tử chứ không qua văn tự. Dòng Kagyu gồm nhiều tông phái và các vị tổ khác nhau. Gồm có Baram Kagyu, Drikung Kagyu, Drukpa Kagyu, Karma Kagyu...
trường phái
school/ lineage of study
Drikung Kagyu hay Drigung Kagyu (Wylie: 'bri-kung bka'-brgyud) là một trong tám "nhánh" Phật giáo Mật Tông Tây Tạng lớn nhất của trường phái Kagyu
thị giả
attendant (of the buddha)
Các đệ tử quan trọng của ông là Thập đại đệ tử, trong đó có A-nan-đà (thị giả của Phật), Xá-lợi-phất (trí huệ đệ nhất), Mục-kiền-liên (thần thông đệ nhất), Ma-ha-ca-diếp (hạnh đầu đà đệ nhất), A-na-luật (thiên nhãn đệ nhất) và Phú-lâu-na.
Tì-kheo
Bhikshu
Tì-kheo hay Tỳ-kheo (chữ Nho: 比丘) là danh từ phiên âm từ chữ bhikkhu trong tiếng Pali và chữ bhikṣu trong tiếng Phạn, có nghĩa là "người khất thực" (khất sĩ 乞士, khất sĩ nam 乞士男). Ta còn thấy cách đọc trại khác là Tỉ-kheo, Tỉ-khâu. Cách phiên âm Hán-V
Tì-kheo-ni
Bhikshuni
Tỉ-khâu-ni hay là Tỳ Kheo ni (zh. 比丘尼, sa. bhikṣuṇī, pi. bhikkhunī, bo. sde slong ma དགེ་སློང་མ་) là nữ giới xuất gia, là nữ tu Phật giáo. Trong dân gian, một phụ nữ xuất gia thì còn được gọi là ni cô hay là ni sư.
dòng truyền thừa
lineage
Cuốn sách này là tập hợp các lời trích dẫn sâu sắc, các lời nói khích lệ và các lời khuyên chân thành của Tôn sư Garchen Rinpoche - một vị Lạt ma Tây Tạng của dòng truyền thừa Drikung Kagyu....
Kim cương thừa
Vajrayana (zh. 金剛乘, sa. vajrayāna)
Kim cương thừa (zh. 金剛乘, sa. vajrayāna) là một trường phái Phật giáo xuất hiện trong khoảng thế kỉ thứ 5, 6 tại Bắc Ấn Độ. Kim cương thừa bắt nguồn từ Đại thừa (sa. mahāyāna) và được truyền qua Tây Tạng, Trung Quốc, Nhật Bản
ứng thân
nirmāṇakāya, སྤྲུལ་སྐུ། , zh. 應身,
Ứng thân cũng được gọi là Ứng hoá thân hoặc Hoá thân, là thân Phật và Bồ Tát hiện diện trên Trái Đất
nhập niết bàn
to enter into nirvana
Trong tất cả các truyền thống Phật giáo Nguyên thủy, kỷ nguyên của lịch nghĩa là năm 0 là ngày mà Đức Phật nhập Niết Bàn.
Niết bàn
Nirvana (zh. 涅槃, sa. nirvāṇa, Pāli nibbāna. Tibetan མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། )
Niết-bàn , trong Phật giáo và Ấn Độ giáo, là mục đích chính và cuối cùng của các nhà tu hành. Tuy nhiên, Phật giáo lại nhìn nhận niết bàn là trạng thái diệt tận được tham ái, sân hận và si mê để đạt đến trạng thái bình lặng tuyệt đối.
nhân quả
Cause and Effect
Lý do này bắt nguồn từ quan hệ nhân quả của Phật giáo. Chúng ta có thể lý luận dựa trên luật nhân quả.
báo thân
saṃbhogakāya / 報身 / enjoyment body of the Buddha
Báo thân là thân do thiện nghiệp và sự giác ngộ của các Bồ Tát mà hoá hiện cho thấy—cũng vì vậy mà có lúc được gọi là Thụ dụng thân, là thân hưởng thụ được qua những thiện nghiệp đã tạo.
Pháp thân
Dharmakaya / 法身 / Dharma body of the Buddha
Pháp thân cũng chính là Pháp (sa. dharma), là quy luật vận hành trong vũ trụ, là giáo pháp do đức Phật truyền dạy. Phật xuất hiện trên Trái Đất, với nhân trạng, với mục đích cứu độ con người.
Tam thân
The three bodies of the Buddha ( 三身, त्रिकाय trikāya)
tam thân là ba loại thân của một vị Phật. Quan điểm này xuất phát từ tư tưởng cho rằng Phật—như một nhân vật đã xuất hiện trên thế gian để hoằng hoá, tiếp độ chúng sinh—chính là biểu hiện của cái Tuyệt đ
sa-di
novice monk (sāmaṇera श्रामणेर )
Một người muốn xuất gia đi tu thì đầu tiên phải thọ giới Sa-di (samanera) hoặc Sa-di ni (samaneri), rồi sau một thời gian mới thọ cụ túc giới (upasampāda), phát nguyện tuân theo Giới bổn để trở thành Tỳ-kheo (bhikkhu) hoặc Tỳ-kheo ni (bhikkhuni).
Sa-di ni
Novice nun (Sanskrit: śrāmaṇerī or śrāmaṇerikā, Pali sāmaṇerī)
Một người muốn xuất gia đi tu thì đầu tiên phải thọ giới Sa-di (samanera) hoặc Sa-di ni (samaneri), rồi sau một thời gian mới thọ cụ túc giới (upasampāda), phát nguyện tuân theo Giới bổn để trở thành Tỳ-kheo (bhikkhu) hoặc Tỳ-kheo ni (bhikkhuni).
thiền chỉ
samatha meditation (止; ཞི་གནས་) (meditation focused on concentration)
Thiền chỉ (samantha) và Thiền quán (vipassana) là hai nội dung lớn trong vấn đề “phát triển của tâm” được đề cập trong Kinh tạng Nikāya.
thiền quán
vipassana meditation Sanskrit: विपश्यना vipaśyanā Pali:विपस्सना (vipassanā) Tibetan ལྷག་མཐོང་ Chinese: 觀
Thiền chỉ và Thiền quán được so sánh với các cặp sứ giả nhanh nhất, người đã mang thông điệp của sự thật, đó là, Niết-bàn cảnh giới của Phật, tức là các khoa về chánh niệm là người gác cửa sáu giác quan, và Bát Chánh đạo là con đường dẫn đến niết bàn
đi chung quanh
circumambulate (to walk around something)
Đi chung quanh các thành phố của một buổi chiều ngày Sa- bát thơ mộng.
niệm thần chú
mindfulness of mantras / recitation of mantras
Có khi, trong lúc niệm Chân ngôn hành giả phải tập trung lên mặt chữ của Chân ngôn này hay tập trung lắng nghe âm thanh của nó.
Đại thừa (Phật giáo)
Mahayana (tiếng Phạn: महायानmahāyāna; chữ Hán: 大乘),
Đại thừa phiên âm Hán-Việt là Ma-ha-diễn-na (摩訶衍那) hay Ma-ha-diễn (摩訶衍), tức là "cỗ xe lớn" hay còn gọi là Đại Thặng tức là "bánh xe lớn" là một trong hai trường phái lớn của đạo Phật, phổ biến tại các nước...
Cực lạc
Sukhavati (zh. 極樂, sa. sukhāvatī, ja. gokuraku,bo. bde ba can བདེ་བ་ཅན་)
Cực lạc còn được gọi là An lạc quốc nơi thanh tịnh nhất (zh. 安樂國), là tên của Tây phương Tịnh độ, nơi Đức Phật A-di-đà tiếp dẫn.
hồi hướng (công đức)
dedicate (merit) (Sanskrit: pariṇāmanā, 迴向, བསྔོ་བ་)
Hồi hướng công đức là ý niệm do Phật giáo Đại thừa triển khai, được trình bày rất đa dạng nên có thể khiến người ta hiểu theo nhiều cách
thầy tu
monk
Sau nhiều năm giảm sút, số các thầy tu thường trú hiện đã tăng lên hơn 2.000.
tịnh độ
pure land (淨土, buddhakṣetra (equivalent concept in Sanskrit))
Được nhắc nhở nhiều nhất là Tịnh độ mang tên Cực Lạc (sa. sukhāvatī) của Phật A-di-đà (sa. amitābha) ở phương Tây.
bát-nhã
Prajñā (Sanskrit: Prajñā, Pali: paññā, Chinese: 般若)
Bát-nhã là một khái niệm trung tâm của Phật giáo Đại thừa, có nghĩa là trí tuệ (huệ) nhưng không phải do suy luận hay kiến thức đem lại, mà là thứ trí huệ của sự hiểu biết một cách toàn triệt (bất cứ thứ gì cũng nằm trong nó, ví dụ: "các định luật...
trí
Jnana (skt)
Trí nghĩa sự hiểu biết về vạn hữu
tuệ
wisdom (Prajna)
Trí và tuệ thường có chung nghĩa; tuy nhiên thông đạt sự tướng hữu vi thì gọi là “trí"
thần chú
Rddhi-mantra (skt)—Dharani /spell (in common use)
Tôi sẽ thử viết một câu thần chú để cô ta tự hát
kiếp sau
next life /future life/ another life / after life
Trong kiếp sau, chúng ta hãy làm chim. Tôi ước gì chúng ta lại gặp nhau vào kiếp sau, Frank. Quan điểm của Phật Giáo về Kiếp Sau là gì?
tỉnh giác
alertness/ awarness (skrt: saṃprajanya Tib: ཤེས་བཞིན་ C. zhengzhi P. sampajañña)
Người có Tỉnh Giác thì xa lìa mọi ngu si, ngã si, ngã kiến, ngã mạn , ngã ái, tham, sân, phóng dật, Vô minh. Người có Tỉnh Giác thì không nương tựa chấp trước vào bất cứ thứ gì trên đời này (kinh Nikaya).
cư sĩ
lay people (Buddhist)
Sáu cây Đại thụ đầu tiên được lựa chọn tự do khi thích sống và thực hành như những tu sĩ chính thức hay cư sĩ.
cận sự nam
male lay Buddhist (who follows the five vows) (zh. 近事男, sa., pi. upāsaka)
Phần lớn, từ Cư sĩ được hiểu dưới nghĩa thứ hai và đồng nghĩa với Cận sự nam (zh. 近事男, sa., pi. upāsaka), Cận sự nữ (zh. 近事女, sa., pi. upāsikā)
cận sự nữ
femal lay Buddhist who follows the five vows ( (zh. 近事女, sa., pi. upāsikā)
Phần lớn, từ Cư sĩ được hiểu dưới nghĩa thứ hai và đồng nghĩa với Cận sự nam (zh. 近事男, sa., pi. upāsaka), Cận sự nữ (zh. 近事女, sa., pi. upāsikā). Cư sĩ là một danh từ chỉ người theo đạo Phật nhưng vẫn giữ đời sống thế gian, đã quy y Tam bảo và giữ....
chướng ngại
obscuration (Tib. སྒྲིབ་པ་ Skt. nivaraṇa nīvaraṇa; āvaraṇa)
Pháp-chướng-ngại (Nīvaraṇa) là pháp làm chướng ngại, ngăn cản các thiện-pháp như bốthí, giữ-giới, hành-thiền, v.v… nhất là bậc thiền sắc-giới thiện-tâm không thể phát sinh được.
phiền não chướng
afflictive obscurations (煩惱障) (Sanskrit: Khezàvaraịa)
Cho nên Phiền não chướng là động lực chính làm chướng ngại Niết bàn, còn Sở tri chướng chỉ đóng vai trò phụ trợ, chứ không đủ năng lực làm trở ngại Niết bàn.
sở tri chướng
cognative obscurations
Như vậy, các ngài hiểu rằng “Sở tri chướng” là cái chướng ngại do những cái hiểu biết có sẵn trong tâm trí của chúng ta tạo ra. Chướng ngại thế nào? thì các ngài giải thích hoặc ở tầm cao siêu là cái thấy biết sẵn đã lấp đầy tâm chúng ta khiến cho...
sám hối
confession/ purification ( བཤགས་པ་/ Sanskrit - deṡanā)
kinh sách
scriptures
Theo các kinh sách, Kanthaka đã nhảy sang bờ bên kia sông.
lễ Phật Đản
Vesak (the Buddha's Birthday celebration)
Đại lễ Phật đản, thường được biết đến ở Nepal là "Phật Jayanti" (sinh nhật Đức Phật) được tổ chức rộng..... Ngoài âm nhạc, Việt Tú còn là đạo diễn cho các sự kiện văn hóa khác như Đại lễ Phật đản thế giới tại Việt Nam 2008,....
tam vô tướng
three spheres (as in generosity free of the spheres)
Bồ đề Đạo Tràng
Bodh Gaya
Bodh Gaya hay Bodhgaya, tiếng Việt là Bồ Đề Đạo Tràng, còn được gọi là Giác Thành (chữ Hán: 覺城), là một thành phố ở quận Gaya, Bihar, Ấn Độ. Đây là địa điểm nổi tiếng do là nơi Đức Phật đã giác ngộ dưới cây bồ đề. Đối với Phật giáo, Bodh Gaya là.....
phù đồ
stupa
Tục ngữ Việt Nam có câu: "Dù xây chín bậc phù đồ, không bằng làm phúc cứu cho một người" nhằm đề cao giá trị nhân văn giúp đỡ người khác một cách trực tiếp thì tốt hơn là xây dựng những gì mang tính hình thức theo tôn giáo.
Phổ Hiền
Samantabhadra (zh. pǔxián 普賢, ja. fugen, bo. kun tu bzang po ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་)
Phổ Hiền là vị Bồ tát Đẳng giác có năng lực hiện thân khắp mười phương pháp giới, tùy mong cầu của chúng sanh mà hiện thân hóa độ.
hạnh nguyện
aspiration prayer(སྨོན་ལམ་ in Tibetan, Praṇidhāna in Sanskrit, 行願 in Chinese)
“Hạnh Nguyện Phổ Hiền” (Phổ Hiền Hạnh Nguyện) vốn không phải là một phẩm kinh riêng biệt, mà chỉ là phần chót (quyển 40) của bộ kinh Tứ Thập Hoa Nghiêm, gồm 40 quyển.
kiếp
life / incarnation/ kalpa / eon / aeon བསྐལ་པ་
Kiếp, dịch âm kiếp-ba từ chữ Phạn Kalpa. Danh từ Kalpa không phải do Phật giáo sáng tạo, mà là tên gọi chung một đơn vị thời gian....Trong kiếp sau, chúng ta hãy làm chim. Giống như kí ức từ kiếp trước vậy? Cô thuộc về tôi cho đến muôn ngàn kiếp sau.
đại kiếp
mahakalpa / བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་
Một đại kiếp là 1.334.000.000 năm, một kiếp là 336.000.000 năm, một tiểu kiếp là 16.800.000 năm
a la hán
arhat / དགྲ་བཅོམ་པ་ / zh. 阿羅漢;
A-la-hán trong dân gian thường gọi là các vị La hán, dịch là "người xứng đáng" hoặc là "người hoàn hảo". Theo Phật giáo Nguyên thủy (Theravada) thì vị A-la-hán đã đạt tới Niết-bàn, thoát khỏi hoàn toàn Luân hồi.
vô sắc giới
formless realm /arūpa dhātu/ གཟུགས་མེད་ཁམས་
Trên Sắc giới là Vô sắc giới, cõi cao nhất trong Tam giới. Được mệnh danh là Vô sắc, vì nơi đây không có sắc uẩn chỉ có thọ, tưởng, hành, thức bốn ấm mà thôi.
ngã mạn
conceit / pride/ egoistic pride (我慢) Phạm: Àtma-màịa / asmimāna/ ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་
Ngã mạn là một thuật ngữ được sử dụng trong đạo phật. Ngã mạn là luôn coi trọng bản ngã của mình lên trên hết, mọi người không bằng mình, mình là trung tâm của vũ trụ, tốt đẹp hơn người.
kiêu mạn
arrogance (exaggerating pride) Ch: 憍慢 Phạm,Pàli:Adhi-màna, Tib:ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་
Vì không tôn trọng Phật Pháp, cho nên không kính trọng Pháp sư, cho nên giữ lại Phật Pháp thâm sâu và làm chướng ngại cho những kẻ vui sướng tu hành, cho nên có lòng kiêu mạn và khinh thường hạ thấp người khác.
mạn (Phật Giáo)
pride (ང་རྒྱལ་) (skt: māna) (ch:慢)
Kiêu khác với mạn; kiêu có liên hệ với những cái mình đang có tạm thời, còn mạn có liên hệ tới những gì mình không có mà tưởng rằng mình có.
ngã (Phật Giáo)
self / soul / sa. ātman 我, , pi. attā tib བདག་
Ngã tức là cái "ta" được thiết thuyết với một thể tính trường tồn, không bị ảnh hưởng của tụ tán.
vô hồn
No soul/ self (anātman)
Theo học thuyết về anatta (Pāli; tiếng Phạn: anātman) - "vô ngã" hoặc "vô hồn" - những từ "tôi" hay "của tôi" không đề cập đến bất kỳ điều gì cố định. Chúng đơn giản là các thuật ngữ thuận tiện cho phép chúng ta đề cập đến một thực thể luôn thay đổi.
vô ngã
no-self (Pāli; tiếng Phạn: anātman)
Theo học thuyết về anatta - "vô ngã" hoặc "vô hồn" - những từ "tôi" hay "của tôi" không đề cập đến bất kỳ điều gì cố định. Chúng đơn giản là các thuật ngữ thuận tiện cho phép chúng ta đề cập đến một thực thể luôn thay đổi.
giới luật
precept
Khi Phadet thuyết phục Chaiyabun uống rượu trong bữa tiệc của một sinh viên, Chaiyabun từ chối, trích dẫn việc tuân thủ năm giới luật Phật giáo.
trình tự đường tu giác ngộ
the gradual path to enlightenment (ལམ་རིམ་)
Tiểu thừa
Hinayana
Các thuật ngữ Tiểu thừa (Hinayana, Cỗ Xe Nhỏ Hơn hay Khiêm Nhường) và Đại thừa (Cỗ Xe Lớn Hơn hay Bao La) bắt nguồn từ Kinh Bát Nhã Ba La Mật Đa (Prajnaparamita, The Perfection of Wisdom Sutras). Đây là một cặp từ ngữ có tính cách khá xúc phạm, nâng
Thượng tọa bộ
Therevada
Phật giáo Thượng tọa bộ, hay Phật giáo Theravada, là một trong 3 truyền thống lớn của Phật giáo hiện đại. Khởi nguồn từ Ấn Độ, Phật giáo Thượng tọa bộ được hình thành và phát triển đầu tiên ở Sri Lanka, sau đó được truyền bá rộng rãi tại nhiều quốc..
kinh hành
walking meditation
Kinh hành hay thiền hành là một pháp tu quan trọng, được ứng dụng rộng rãi, phổ cập cho hàng đệ tử Phật.
thiền hành
walking meditation
Thiền hành là thực tập Thiền trong khi bách bộ. Thiền hành có thể đem lại cho ta sự an lạc ngay trong giờ phút ta thực tập.
huấn từ
teaching (general Dharma advice, similar to བཀའ་སློབ་ in Tibetan)
Lời huấn từ của hòa thượng tôn sư
hoan hỉ với
rejoicing with
Mọi người cần hoan hỉ với công đức của nhà tài trợ, nếu hoan hỉ với công đức của một người cũng có thể nhận được công đức tương đương với nhà tài trợ. Thiện nghiệp thứ bảy là tuỳ hỉ công đức hay hoan hỉ với phước sự của người khác
khai kinh
opening prayers
NGHI THỨC KHAI KINH (Trước khi vào tụng các kinh, chúng ta tụng nghi thức khai kinh nầy trước. Sau đó mới vào thẳng trong chánh văn của các kinh. Đây là nghi thức phổ thông nhứt. Trừ trường hợp đặc biệt, một số kinh có nghi thức khai kinh riêng...)
ấn
mudra (also press/ Indo-)
Đầu Cột sư tử Mathura là minh chứng rằng họ đã chuyển sang đức tin Phật giáo, cũng như miêu tả sự hình thành ấn của các vị thần trên đồng tiền của họ.
thánh địa
sanctuary / holy place (like the 4 holy places of the Buddha)
Bốn thánh địa quan trọng nhất với khách tìm về đất Phật
quán tưởng
contemplation / visualization (in meditation)
Mười pháp quán tưởng trình bày trong tập sách này dựa theo lời dạy của Đức Phật cho Trưởng lão Girimānanda đang lâm trọng bệnh, được ghi lại trong bài kinh số 60, chương Mười Pháp của Tăng chi bộ, tạng Pāli.
tụng chú
chanting mantras
Cách Tụng Chú Đại Bi Tại Nhà Đúng Pháp
khất thực
(to beg for) alms
Thầy tu khất thực, Đi khất thực, (Nói người tu hành xin ăn)
bể giới
(to) break vows (as in monastic vows)
(áo) cà sa
kasaya (robes of a fully ordained monk or nun)
Cà-sa (phiên âm latinh từ tiếng Phạn: Kaṣāya, chữ Hán: 袈裟), là một loại áo dài mặc ngoài của giới tăng lữ Phật giáo, được may bằng các mảnh vải ghép lại, có hình chữ nhật dài để quấn quanh người.
y áo
(monk's or nun's) robes
xuất gia
ordained (leave the family life) 出家; C: chūjiā; J: shukke; S: pravraiyā; P: pabbajjā, tib. རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་
Xuất gia đi tu là nguyện suốt đời sống với giáo lý đạo Phật, mang trái tim từ bi sưởi ấm cho chúng sanh.
Kim Cương Tát Đỏa
Vajrasattva
Kim Cang Tát Đỏa Bồ Tát là một vị đại Bồ Tát chính thống được Phật Giáo Đại Thừa công nhận. Tuy nhiên, Ngài được biết nhiều hơn trong Kim Cương Thừa. Ở Việt Nam, chưa có nhiều đệ tử biết đến Ngài.
Kinh Bổn sinh / Bản sinh kinh
The Jataka Tales (of the Buddha's past lives)
Bản sinh kinh (zh. 本生經, sa., pi. jātaka (जातक)) là phần dài nhất của Tiểu bộ kinh (pi. khuddaka-nikāya), gồm 547 bài. Kinh này kể lại sự tích, các tiền kiếp của Phật Thích-ca, nói về các đệ tử và những người chống đối Phật trong các tiền kiếp đó....
luận sư
commentator (composer of shastras)
luận
shastra
Luận tạng
Abhidharma Pitaka
A-tì-đạt-ma
Abhidharma
Vi Diệu Pháp (zh. 阿毗達磨, sa. abhidharma, pi. abhidhamma, bo. chos mngon pa), là những giáo lý cao siêu, vi diệu, vì nó vượt (abhi) trên các Pháp (dhamma), giải thích Trí tuệ.
Mật điển
Tantra (as in text or practice)
Mật điển là một đề tài thường bị hiểu lầm ở phương Tây, nhưng trên thực tế thì nó không có gì là đặc biệt bí ẩn. Mật tông sử dụng một công cụ mạnh mẽ mà tất cả chúng ta đều có thể sử dụng, đó là trí tưởng tượng của mình.
ruộng phước
field of accumulation (ཚོགས་ཞིང་, Phạn ngữ: Punyakshetra, 資糧田)
Nó thường thường được gọi là ruộng phước, nhưng có một ý nghĩa trong đó: Đó là một cánh đồng mà mình càng ngày càng gieo trồng nhiều hạt giống công đức trong đó hơn, để chúng sẽ phát triển.
Tam tạng
The Three Baskets (of the Buddha's teachings) (skt: Tripiṭaka /ch: 三藏 /tib: སྡེ་སྣོད་གསུམ་ /pali: Tipiṭaka)
Tam tạng là thuật ngữ truyền thống để chỉ tổng tập kinh điển Phật giáo.[1][2][3][4] Tùy theo mỗi truyền thống Phật giáo sẽ tồn tại những bộ Tam tạng tương ứng như Tam tạng Pali được duy trì bởi truyền thống Theravāda ở Sri Lanka và Đông Nam Á...
tỉnh thức
(spiritual) awakening (Jagarati (p)—Jagrati (skt) གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ (tib))
Nói một cách đơn giản, tỉnh thức đánh dấu sự khởi đầu của bạn trên con đường tâm linh. Giác ngộ danh từ được dịch nghĩa từ chữ bodhi của Phạn ngữ, chỉ trạng thái tỉnh thức trong Phật giáo.
Đại thành tựu giả
Mahasiddha (zh. 大成就, sa. mahāsiddha)
Đại thành tựu, hoặc là Đại thành tựu giả, cũng dịch âm là Ma-ha-tất-đạt (zh. 摩訶悉達), là danh hiệu chỉ những vị tu khổ hạnh, đã đạt cốt tuỷ của giáo pháp Đát-đặc-la của Phật giáo (Vô thượng du-già) một cách siêu việt.
Bát chính đạo
Eightfold path ( Pali: ariya aṭṭhaṅgika magga; Sanskrit: āryāṣṭāṅgamārga Ch: 八正道; Tib: འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ)
Bát chánh đạo là một bản tóm tắt ở thời kì ban đầu về con đường của các phương pháp thực hành trong Phật giáo để dẫn đến sự giải thoát khỏi vòng luân hồi - vòng lặp tái sinh đầy đau khổ - bằng việc đạt đến niết bàn.
Chánh kiến
Right view (ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ)
Chánh kiến: hành động của chúng ta đều mang lại kết quả, cái chết không phải là kết thúc, hành động và niềm tin của chúng ta đều mang lại kết quả sau cái chết.
Chánh tư duy
Right resolve (thought) ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ
Chánh tư duy: sự từ bỏ đời sống gia đình và sự chấp nhận cuộc sống bậc xuất gia để thành tựu con đường; ý tưởng này hướng đến sự xuất ly một cách bình yên, trong một môi trường không ái dục, không sân hận (đối với lòng từ bi), tránh xa khỏi sự hãm hạ
Chánh ngữ
Right speech ཡང་དག་པའི་ངག
Chánh ngữ: không nói dối, không nói thô lỗ, không nói cho một người về cái mà người khác nói về họ để gây ra sự bất hòa, sự cãi vã hoặc làm hại đến mối quan hệ của họ
Chánh nghiệp
Right action ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ
Chánh nghiệp: không sát hại hoặc làm tổn thương, không lấy của không cho, không tà dâm, không tham đắm vật chất.
Chánh mạng
Right livelihood ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ
Chánh mạng: không buôn bán vũ khí, con người, thịt, rượu và thuốc độc.
Chánh tinh tấn
Right effort ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ
Chánh tinh tấn: ngăn chặn sự sinh khởi và tăng trưởng các bất thiện pháp, và làm sinh khởi và tăng trưởng các thiện pháp, thất giác chi (bojjhagā). Nó bao gồm indriya-samvara, "canh giữ các giác quan", kiểm soát các giác quan.
Chánh định
Right concentration ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
Chánh định (passaddhi; ekaggata; sampasadana): sự thực hành 4 tầng thiền (dhyāna), mà nó bao gồm định (samadhi) đúng nghĩa trong tầng thứ 2, và củng cố cho sự phát triển của thất giác chi (bojjhagā), dẫn đến sự xả (upekkha) và sự tỉnh giác.
phương tiện thiện xảo
skillful means (upaya) (方便) (ཐབས་)
Phương tiện thiện xảo là phương tiện tốt lành và tinh xảo mà chư Phật và chư Bồ Tát tùy căn tánh của các loại chúng sanh mà 'quyền cơ nghi' hay quyền biến hóa độ họ từ phàm lên Thánh (từ si mê thành giác ngộ).
ban quán đảnh
bestow empowerment
duyên khởi
dependent origination (pali: paṭiccasamuppāda phân: pratītyasamutpāda Ch: 緣起 Tib:རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་)
Paṭiccasamuppāda thường được dịch là khởi nguồn có tính phụ thuộc, hoặc còn gọi là duyên khởi cũng được gọi là nhân duyên sinh hay nhân duyên, và vì bao gồm 12 thành phần nên cũng có tên khác là thập nhị nhân duyên và vì bao gồm 12 thành phần nên cũ
bổn tôn
yidam deity (skt. iṣṭa-devatā, samādānatva, samādānatva; Tib. ཡི་དམ་)
Trong “ba cội nguồn” của Kim Cương thừa – Lạt ma, Bổn tôn (yidam) và Hộ Pháp (vị Bảo Trợ) – thì Lạt ma là cội nguồn quan trọng nhất; Bổn tôn và Hộ Pháp là những hiển lộ của Lạt ma. Tâm của Lạt ma là Dharmakaya (Pháp Thân), tánh Không của Pháp giới...
Hiển Giáo
The Buddhist teachings given by "showing" (example, think of zen masters who "show" the teachings rather than tell them)
HIỂN GIÁO: Giáo lý hiển hiện tỏ rõ, thông qua ngôn từ, kinh sách. Từ trái nghĩa là Mật giáo. Đã là Mật giáo thì không thể trao truyền qua ngôn từ, sách vở được mà là lấy tâm truyền cho tâm, giữa thầy và trò, giữa Phật, Bồ Tát và Thánh chúng.
hòa thượng
Upādhyāya / preceptor (zh. 和尚[上], sa. upādhyāya, pi. upajjhāya, ja. ōshō, bo. mkhan po མཁན་པོ་)
Hòa thượng là bậ tôn sư thân cận dìu dắt các Sa-di hoặc Tỳ-kheo, vì vậy cũng được gọi là Thân giáo sư hoặc Lực sinh. Trong thời gian đầu của Phật giáo tại Ấn Độ, người ta phân biệt hai vị thầy của một người mới...
thượng tọa
elder/ sthaviras / thero / 上座 (in Sri Lanka a monk with 10 years of bhikkhu ordination )
Thượng tọa là một danh hiệu chỉ các vị Tăng sĩ Phật giáo, là một người đã thọ Tỳ kheo giới, nên còn gọi là chung là Tỳ kheo.
kiếp trước
previous life / past life
Liệu chúng ta có quen nhau từ kiếp trước không thế?
Tứ đại thiên vương
The four heavenly kings (zh. 四大天王, hq. 사왕천/사천왕, nb. 四天王)
Tứ đại thiên vương được xem như là người canh giữ thế giới, thường được thờ trong các chùa.
Đa Văn thiên vương (Bắc phương Thiên vương)
Vaiśravaṇa (多聞天王 / 多闻天王 / རྣམ་ཐོས་སྲས་)
Đa Văn thiên vương là vị thần đứng đầu trong bốn vị thần quan trọng mang danh hiệu Tứ Đại Thiên Vương trong tôn giáo truyền thống Đạo Giáo và Phật giáo.
Như Lai
Tathagata (zh. 如來, sa., pi. तथागत, bo. དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། )
Như Lai là một danh hiệu của Phật được dịch từ tathāgata của tiếng Phạn. Chiết tự của tathāgata là tathā + āgata, và có thể được hiểu là "Người đã đến như thế" hoặc "Người đã đến từ cõi chân như".
thấp sinh
moisture birth (in Buddhist contexts)
Thấp sinh, chỉ cho trùng trong thịt thúi, trong cầu tiêu, trong thây chết…4. Đây chỉ cho các sinh vật dựa vào chỗ ẩm thấp mới thụ hình được. Kinh Thập nhị nhân duyên gọi loại thấp sinh này là hàn nhiệt hòa hợp sinh. Nghĩa là, loài nào cần phải có....
hóa sinh [theo thuật ngữ Phật giáo là "tứ sinh"]
miraculous birth
Hóa sinh, như chư thiên, đại địa ngục, ngạ quỷ, và chúng sinh thuở kiếp sơ. Gọi là hóa sinh, vì loại này có khả năng sinh hiện tức thời với đầy đủ các bộ phận cùng các căn mà không cần đến bào thai, tinh huyết.
tứ sinh
four types of birth
Tứ sinh là thai sinh, noãn sinh, thấp sinh và hóa sinh. Loài hữu tình sinh ra đều thông qua bốn cách này. Sinh, là trước không nay có, ngay khi có gọi là sinh. Đã gọi là chúng sinh thì đều phải sinh ra...
Ba-la-mật-đa
paramita (sa. pāramitā, pi. pāramī, zh. 波羅蜜多, bo. pha rol tu phyin pa ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་)
Ba-la-mật-đa là cách phiên âm thuật ngữ tiếng Phạn pāramitā, cũng được viết tắt là Ba-la-mật. Ba-la-mật-đa được dịch nghĩa là Đáo bỉ ngạn, Độ vô cực, Độ, Sự cứu cánh.
thiện
good (in a Buddhist context: sanskirt kuśala, Tibetan - དགེ་བ་, chinese 善)
Muốn thành quả, một nghiệp phải là tốt (thiện) hay xấu (bất thiện) và là một hành động cố ý. Vì sự cố ý đó, một nghiệp để lại một dấu vết nơi tâm thức của chúng sinh tạo nghiệp và tâm thức đó sẽ hướng theo những sự tạo tác của chính mình.
biệt giải thoát giới
vows of individual liberation ( skt. pratimoksa tib. སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ )
Chữ Tây Tạng nói "biệt giải thoát giới" là so sor tharpa dompa hoặc theo Phạn ngữ là Pratimoksa. Chữ pratimoksa hoàn toàn đồng nghĩa với chữ chỉ cho giới luật (sila) mà chúng ta đã nói đến rồi.
hai bồ công đức
two-fold accumulation (ཚོགས་གཉིས་)
tích lũy phước đức
accumulation of merit (བསོད་ནམས་ཚོགས་)
Lợi ích từ việc tích lũy phước đức. Ngay từ thời Đức Phật còn hiện hữu, Ngài đã khuyến cáo từng cá nhân hãy nỗ lực là....
tích lũy trí tuệ
accumulation of wisdom (ཡེ་ཤེས་ཚོགས་)
câu sinh
co-emergent / innate tiếng Phạn =sahaja tiếng Hán = 倶生 tiếng Tây Tạng = ལྷན་སྐྱེས
Sự chấp ngã của Mạt-na “câu sinh ngã chấp”, tức sự chấp ngã sinh ra cùng lúc với thân mạng.
bố thí
generosity - Ch: 布施 Phạm và Pàli : Dàna.
Bố thí có vẻ là việc dễ làm nhất. Chưa có ai chưa từng cho hay biếu tặng người khác một cái gì. Ngay trong đời sống bình thường, bố thí là một bổn phận làm nên đời sống: cha mẹ bố thí cho con cái tiền lương, công sức, sức khỏe của mình.
nhẫn nhục
patience (Ch: 忍辱 Phạm: Kwànti. Pàli: Khanti. Tib: བཟོད་པ་)
Nhẫn nhục ba-la-mật: Thực hành nhẫn thì được phước như có thân thể khỏe mạnh, không bệnh tật, không có người chống đối thù oán, được nhiều người giúp đỡ nghe theo, quyến thuộc lớn (vì nhẫn thì có nhiều người theo)…
Thế Tôn
Bhagavan (Skt. Bhagavān; Pali: Bhagavā, ch. 薄伽梵, Tib: བཅོམ་ལྡན་འདས་ )
Tất-đạt-đa tạo điều kiện cho các tỳ-kheo cơ hội cuối cùng để chất vấn hay hỏi đáp nếu như có những vấn đề hay những điểm nào còn chưa sáng tỏ có thể đưa đến các kiến giải khác nhau về sau, các vị đã im lặng vì thương Thế Tôn đang rất yếu.
hiện hữu nội tại
intrinsic existance
Giống như ánh trăng trong nước, có thể nhìn thấy nhưng không có hiện hữu nội tại, Ngài an tọa giữa ánh sáng.
Bổn Sư
root guru / root master / master (how རྩ་བའི་བླ་མ་ is usually translated)
Ở ba vị trí trên thân các Ngài là ba chữ từ đó ánh sáng phóng ra, triệu thỉnh các Đạo sư, Bổn Tôn và Hộ Pháp khắp mười phương, sau đó các Ngài tan hòa vào thân của Bổn Sư.
bậc thủ ngôi
throneholder (of a lineage)
Bậc thủ ngôi là người nắm giữ dòng truyền thừa. Đức Garchen Rinpoche hiện nay được phát hiện và tôn phong bởi đức Drikung Kyabgon Zhiwe Lodro - Bậc Thủ Ngôi thứ 36 dòng truyền thừa Drikung Kagyu.
thân người trân quý
precious human life
Đấng Chiến Thắng
The Victor - a name for the Buddha (seems to be what the use to translate jina in Sanskrit / རྒྱལ་བ་ in Tibetan)
Bổn tôn này là Bổn tôn của lòng bi mẫn của tất cả các Đấng Chiến Thắng.
chày kim (cang)
vajra (the ritual implement)
Chày Kim Cang hay Chùy Kim Cang là một trong những pháp khí nổi tiếng trong Phật giáo Kim Cang Thừa, thường được sử dụng khi trì niệm, khi tu phép giáng phục ác ma. Có rất nhiều loại chày Kim Cang khác nhau, mỗi loại đều có ý
thập nhị nhân duyên
twelve links of dependent origination zh. 十二因縁, sa. dvādaśanidāna, dvādaśāṅgapratītyasamutpāda, bo. རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་)
"Paṭiccasamuppāda" thường được dịch cũng được gọi là nhân duyên sinh hay nhân duyên, và vì bao gồm 12 thành phần nên cũng có tên khác là thập nhị nhân duyên.
thọ Tỳ kheo
to take Bhikkhu ordination
Thầy ơi! Hôm qua thỉnh Khen Rinpoche Ngài nói phải 20 năm sau khi thọ Sadi mới nên thọ Tỳ kheo. Vậy tôi xin chờ sau vài năm nữa. Cảm ơn Thầy. Chúc Thầy luôn khỏe mạnh OM MANI PADME HUNG!
đệ tử
disciple
Hắn là đệ tử của Kim Diên Đường. Tại sao ông không coi chính ông như một người thầy và có những đệ tử?
dâng khói hương
smoke offering (sang)
Dâng khói hương nguyện vạn sự cát tường nơi Miền Trở Về - Trong Phật giáo, dâng khói hương (Sang) là để tạo năng lượng tích cực, dâng lên các bậc giác ngộ và tất thảy hữu tình chúng sinh. Điều này giúp hành giả tích lũy vô lượng công đức và thiện....
thiền định
meditation / meditative concentration (either Dhyana or Samadhi in Sanskrit)
Bốn cấp độ thiền định hay tứ thiền là bốn mức thiền khi hành giả thực hành thiền có thể đạt được.
tịnh hóa (nghiệp)
purification (of karma) (also other spirtiual negativities)
Trong tác phẩm Giải Thoát Trong Lòng Bàn Tay, Pabongka Rinpoche đã giải thích cách mà đức Atisha tịnh hóa ngay lập tức bất kỳ nghiệp tiêu cực nào, dù là nhỏ bé đến đâu. Thông qua thực hành bài tập này, các học viên mong muốn tịnh hóa thân thể.
nghiệp chướng
karma
Nghiệp chướng là từ xuất hiện trong đạo phật được xuất hiện trong bài giảng kinh của Phật giáo. Trong đó Nghiệp chướng là từ được ghép từ nghiệp và từ chướng. Ở đây nghiệp có nghĩa là khởi đầu, sự tạo nghiệp còn tùy vào hành động và từng trường...
tịnh hóa nghiệp chướng
(to) purify (one's) karma
Khi thực hành tịnh hóa nghiệp chướng, chúng ta cần thực hành thế nào để thực sự có hiệu quả?
đài hoa sen
lotus throne
Pháp tạng bộ
Dharmaguptaka (tiếng Trung: 法藏部; tiếng Phạn: धर्मगुप्तक; Dharmaguptaka; Pali: dhammagutta, dhammaguttika)
Pháp Tạng bộ...là một trong các bộ phái Phật giáo sơ kỳ. Được cho là có nguồn gốc từ một bộ phái khác, Mahīśāsakas, Pháp Tạng bộ có một vai trò nổi bật trong Phật giáo Trung Á và Trung Hoa thời kỳ đầu, và phần Prātimokṣa (giới luật dành cho bhikṣus..
cầu siêu
prayers for the deceased (in Buddhism)
Người ta không chỉ gửi danh sách thân nhân đến chùa để xin cầu an hay cầu siêu, mà có người thỉnh quý Thầy đến tụng kinh "cầu an giải xui" tại tư gia khi họ gặp chuyện bất như ý.
linh nghiệm
for prayers to come to fruition
Uống xong, Thánh Gióng khen bà lão có lòng tốt, đặt tên là làng Bầu và dặn lúc nào hạn, cho phép cầu mưa sẽ linh nghiệm. Chẳng bao giờ cầu nguyện được linh nghiệm. Biết đâu vật nào đó trong đây linh nghiệm với cô.
áo cà sa
Sanskrit. kasaya (The robes of Buddhist monk (particularly the most formal outer robe))
Cà sa - dịch từ tiếng Phạn là kasaya tên đầy đủ là cà sa duệ, theo nghĩa đó, kasaya không có ý...Giống như những phật tử thành thật khác, ông được dạy phải kính phục sâu xa sự khôn ngoan của các sư mặc áo cà sa màu vàng đến nhà khất thực mỗi sáng.
xá lợi / xá-lị
(Buddhist) relics / sarira (tiếng Phạn: शरीर sarira; chữ Hán: 舍利 བོད་སྐད་ - རིང་བསྲེལ)
Xá lợi Phật về tới Tân Sơn Nhất: Lần đầu tiên được tôn trí, chiêm bái ở Việt Nam. Xá-lị hay xá-lợi là những hạt nhỏ có dạng viên tròn trông giống ngọc trai hay pha lê hình thành sau khi thi thể được hỏa táng hoặc thân cố
bài giảng pháp
Dharma talk
thọ kí
prediction (like from the Buddha or a very high being) (similar to ལུང་བསྟན་ in Tibetan) (Phạn ngữ là Vykaraṇa, dịch âm là Hòa-ca-la-na)
Thọ ký có nghĩa là: ...nghĩa là nói trước cho biết về những quả vị mà ai đó sẽ được thành tựu trong tương lai. Đức Phật dùng trí tuệ giác ngộ mà thấy biết được, nên nói ra nhằm mục đích sách tấn việc tu tập cho các đệ tử. Tên gọi này dùng để chỉ.....
Sư Tổ
High Master (like His Holiness)
101 Lời Vàng - 33 Truyền thuyết Nhân Gian của Sư Tổ Bồ Đề Đạt Ma - Nghe Một Lần, Ngộ Cả Đời
thủ ấn
mudra (chữ Nho: 印; chữ Tạng: ཕྱག་རྒྱ་)
thủ ấn là một dấu hiệu thể hiện qua tác động thân thể, thường là cử chỉ của tay, hay chính xác hơn vị trí và tư thế của bàn tay và ngón tay.
sư ông
the master of one's master / a very senior master
Thiền sư Thích Nhất Hạnh – Sư Ông Làng Mai – là một bậc thầy hướng dẫn tâm linh có ảnh hưởng lớn trên khắp thế giới. Thiền sư đồng thời là một nhà thơ, một nhà hoạt động cho hòa bình và được nhiều người biết đến qua các bài giảng cũng như qua các cuố
giới ba-la-mật-đa
the perfection of ethical discipline (bo. ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་zh. 戒波羅蜜多, sa. śīla-pāramitā)
Giới ba-la-mật-đa: sự toàn hảo trong việc nghiêm túc chấp trì giới, giới luật, sát nghĩa trong Phật giáo là 5 giới cho cư sĩ và các cấm giới cho tăng và ni, người xuất gia
phước đức
merit (like བསོད་ནམས་ in Tibetan, puṇya in Sanskrit, and 功德 in Chinese, but this indicates a worldy kind, not necessarily leading to enlightenment)
- Phước đức là những việc làm lành thiện được làm ở bên ngoài hình tướng như bố thí, cúng dường, từ thiện, giúp ích cho mọi người…- Công đức là sự xoay nhìn lại nội tâm, dùng trí sáng suốt, thấu rõ sự thật, dứt trừ mê lầm phiền não.
phóng sinh
release of life (in Buddhism) (ཚེ་ཐར་/放生)
Phóng sinh là một hành động và nghi lễ truyền thống trong Phật giáo chỉ về cách thực hành để cứu súc vật, chim muông, cá và những loài vật khác khỏi bị giết hại hay giam nhốt.
đối trị
antidote (to afflictive emotions, etc.) (CH: 對治 Phạm: Pratipakwa)
Vậy nên có những phương thuốc đối trị cho các cảm xúc phá hoại sự an lạc nội tâm. Một cách khác là cố gắng tìm ra một phương thuốc đối trị chung cho tất cả các cảm xúc. và đó là bằng cách nhìn vào chính bản chất của chúng. Another way is to try to fi
tập khí
habitual tendencies (C:習氣; S: vāsanā; T: བག་ཆགས་)
Khi tập khí của chánh pháp đã có giống vô lậu để uôn đúc thì không làm hại đến giống hữu lậu ấy
vô lậu
(in Buddhism) uncontaminated; untainted; non-polluted (literally - not outflows) (Skt anāsrava Tib: ཟག་མེད་)
Vô lậu nghĩa là không còn tham, sân, si; không còn phiền não, tức giận; không còn tham danh, chức tước, quyền cao; không còn đắm lợi chùa to, Phật lớn, tiền bạc nhiều, v.v…
kỳ nhập thất
period of retreat / retreat period
Chúng con rất vui khi biết kỳ nhập thất của Thầy sắp kết thúc trọn vẹn
phật tính
buddha-nature
Phật tính (zh. fóxìng 佛性, ja. busshō, sa. buddhatā, buddha-svabhāva) là thể bất sinh bất diệt của mọi loài theo quan điểm Đại thừa. Theo đó, mọi loài đều có thể đạt giác ngộ và trở thành một vị Phật, không bị đời sống hiện tại hạn chế.
chú tiểu
little (baby) monk (sometimes: novice monk)
Năm người đã bị thương nhẹ trong vụ nổ, trong đó có một chú tiểu. bạn của em là chú tiểu hết hả? Khi Sin cùng bạn của mình là Thong-Duang còn là các chú tiểu, hai cậu bé kể rằng họ gặp một ông thầy bói người Hoa và người này nói rằng bàn tay của cả..
giác ngộ tối thượng
supreme enlightenment
Bằng những nỗ lực chân chánh của bản thân thông qua con đường thiền định và quán chiếu, Đức Phật đã trở thành một bậc giác ngộ tối thượng đầu tiên trong lịch sử nhân loại.
vốn
capital / funding / (sometimes) naturally / originally / inherently
Công nghệ và đổi mới song hành như của cải và vốn. Thị trưởng từ chối cho phép việc cấp vốn cho vở diễn. Vai trò của phụ nữ vốn đã khác với vai trò của nam giới

Learning with DuoCards

What is DuoCards?

DuoCards is a language-learning app that helps you build vocabulary with flashcards. You can save words you want to learn and practise them over time.

How do I learn with this set?

Browse the flashcards to see the words and their translations. Select Card picker and choose the words you want to learn. Then create a free account to save your words and practise them.

How do I practise my words?

You'll see a flashcard with a word and a hidden translation. Guess what it means, then tap to check your answer. DuoCards repeats the words you find difficult.

Do I need an account, and is learning free?

You can browse this page without an account. A free account lets you save words and track your progress. The free plan has limits, and Premium offers additional features.