Czas przeszły Niemieckie słowa

by DuoCards

*Czy chcesz mówić po niemiecku Perfekt?* Czas przeszły doskonały ("Perfekt") to czas przeszły, którego używa się, aby mówić o czynnościach zakończonych w niedalekiej przeszłości. Wszystkie regularne niemieckie czasowniki mają podstawową formę imiesłowu biernego opartą na *formie trzeciej osoby liczby pojedynczej*. Formą trzeciej osoby liczby pojedynczej czasownika "spielen" jest "(er) spielt". Dodaj do tego przedrostek *ge-* i otrzymasz imiesłów bierny: "gespielt". Wszystkie czasowniki *regularne* mają ten sam wzór. "machen" - "gemacht" "sagen" - "gesagt" "kochen" - "gekocht" Aby utworzyć czas present perfect, bierzesz imiesłów bierny i używasz go z czasownikiem posiłkowym lub pomocniczym (zazwyczaj jest to forma "haben", czasami "sein"). Czasownik pomocniczy zmienia swoją formę w zależności od osoby, ale imiesłów bierny nie! "Ich habe es gemacht." "Du hast es gemacht." "Wir haben es gemacht."

Ich habe es gesagt.

Powiedziałem to.

Ich habe es gestern schon gesagt.

Was hast du gemacht?

Co robiłeś?

Hausaufgaben

Praca domowa

Kinder machen ihre Hausaufgaben.

Hast du deine Hausaufgabe gemacht?

Czy odrobiłeś swoją pracę domową?

spielen

grać

Ich spiele gern Basketball.

Sie hat Klavier gespielt.

Ona grała na pianinie.

fragen

pytać

Warum fragst du nicht?

Hast du gefragt?

Czy pytałeś?

antworten

odpowiadać

Er antwortet nicht.

Sie hat nicht geantwortet.

Ona nie odpowiedziała.

*Zastosowanie Präteritum* Dla czynności w przeszłości, w języku niemieckim istnieją zasadniczo dwie opcje, "Perfekt" i "Präteritum". "Präteritum" jest używany z *czasownikami posiłkowymi* ("sein, haben, werden") i z czasownikami modalnymi. Często można go również zobaczyć w *języku pisanym*, szczególnie w gazetach i książkach. Przyjrzyjmy się formom "Präteritum" czasowników "sein" i "haben"! "sein" "ich war" "du warst" "er/sie/es war" "wir waren" "ihr wart" "sie/Sie waren" "haben" "ich hatte" "du hattest" "er hatte" "wir hatten" "ihr hattet" "sie/Sie hatten"

Ich war dort.

Byłem tam.

zusammen

razem

Wir arbeiten zusammen.

Wir waren zusammen dort.

Byliśmy tam razem.

gestern

wczoraj

Gestern war ich in der Schule.

gute Laune

dobry nastrój

Du hast heute gute Laune.

Sie hatte gestern gute Laune.

Ona wczoraj miała dobry humor.

in der Arbeit

w pracy

Ich bin heute in der Arbeit.

Warst du in der Arbeit?

Byłeś w pracy?

der Hunger

głód

Ich habe Hunger.

Ich hatte Hunger.

Byłem głodny.

die Idee

pomysł

Das ist eine gute Idee!

Er hatte eine gute Idee.

Miał dobry pomysł.

keine Ahnung

nie mam pojęcia

Ich habe keine Ahnung.

Wir hatten keine Ahnung.

Nie mieliśmy pojęcia.

*Czasowniki modalne w przeszłości* Aby utworzyć czasowniki modalne w przeszłości, znacznie częściej używa się czasu niedokonanego ("Präteritum") niż czasu dokonanego ("Perfekt"). Końcówki imperfekt dla czasowników modalnych mają następującą strukturę: *zaimek* + *rdzeń* + *końcówka* np. "ich" + *woll + t + e* >. "ich wollte" *Umlauty są usuwane* z rdzenia czasowników modalnych, jeżeli miały je w formie bezokolicznikowej. np. "müssen" (to have to) > "er musste" - (he had to)

Ich wollte gehen.

Chciałem iść.

müssen

musieć

Wir müssen arbeiten.

ich musste

musiałem

Ich musste warten.

Wir mussten das sehen.

Musieliśmy to zobaczyć.

dürfen

móc

Dürfen Kinder fernsehen?

er durfte

mógł

Er durfte bleiben.

Durftest du Computer spielen?

Czy mogłeś grać na komputerze?

sollen

powinny

Ich soll heute einkaufen.

du solltest

powinieneś

Du solltest heute Brot kaufen.

Wir sollten früher gehen.

Powinniśmy byli wyjść wcześniej.

Er wollte fragen.

Chciał zapytać.

können

móc

Können wir etwas sagen?

ich konnte

mogłem/mogłam

Ich konnte es selber machen.

Konntest du nicht warten?

Nie mogłeś poczekać?

*Haben czy sein?* Pamiętasz, jak mówiliśmy, że są dwa czasowniki posiłkowe, których możesz użyć, tworząc *Perfekt*? Oto mała podpowiedź, która pomoże Ci wybrać ten właściwy: W większości przypadków, Perfekt jest tworzony z "haben". Niemniej jednak, czasowniki, które wskazują na *ruch* lub *zmianę stanu*, budują Perfekt z "sein". "Ich bin am 4. 5. 1991 geboren." - Urodziłem się 4 maja 1991 roku. "Wir sind nach Prag gefahren." - Pojechaliśmy do Pragi. *Uważaj!* Czasownik "bleiben" łączy się również z *sein*.

geboren sein

być urodzonym

Ich bin am 4. 5. 1991 geboren.

du bist geboren

urodziłeś się

Du bist im März geboren.

Wann bist du geboren?

Kiedy się urodziłeś?

Ich bin im Juni geboren.

Urodziłem się w czerwcu.

gehen

iść

Gehst du zur Schule?

ist gegangen

poszedł

Er ist nicht zur Schule gegangen.

Bist du schon gegangen?

Czy już wyszedłeś?

Wir sind nach Hause gegangen.

Poszliśmy do domu.

bleiben

zostać

Ich bleibe zu Hause.

Ich bin geblieben

Zostałem

Ich bin zu Hause geblieben.

passieren

zdarzyć się

Das passiert oft.

Was ist passiert?

Co się stało?

Es ist viel passiert.

Dużo się wydarzyło.

*Was hast du gestern gemacht?* Nauczmy się mówić o rzeczach, które robiłeś wczoraj!

aufstehen

wstać

Wann stehst du gewöhnlich auf?

Ich bin aufgestanden.

Wstałem.

Ich bin um 6 Uhr aufgestanden.

Wstałem o 6 rano.

sich anziehen

ubierać się

Ich ziehe mich heute schön an.

Ich habe mich angezogen.

Ubrałem się.

Zähne putzen

Myć zęby

Ich putze jeden Tag meine Zähne.

Ich habe meine Zähne geputzt.

Umyłem moje zęby.

zur Arbeit gehen

iść do pracy

Wann gehst du zur Arbeit?

Ich bin zur Arbeit gegangen.

Poszedłem do pracy.

nach Hause kommen

wracać do domu

Wann kommst du nach Hause?

Ich bin nach Hause gekommen.

Przyszedłem do domu.

fernsehen

oglądać telewizję

Ich sehe jeden Abend fern.

Ich habe ferngesehen.

Oglądałem telewizję.

Ich habe am Abend ferngesehen.

duschen

brać prysznic

Ich muss noch vorher duschen.

Ich habe geduscht.

Wziąłem prysznic.

schlafen gehen

iść spać

Wann gehst du endlich schlafen?

Ich bin schlafen gegangen.

Poszedłem spać.

*Mocne czasowniki* Zauważyłeś już, że imiesłów bierny niektórych czasowników nie stosuje się do ogólnej zasady. Po pierwsze, przyjrzyjmy się czasownikom *mocnym*. Dodają one przedrostek GE i kończą się na EN, ale ich *rdzeń często się zmienia.* "fahren" - "gefahren" "gehen" - "gegangen" "bleiben" - "geblieben" Czasowniki*mieszane* dodają ten sam przedrostek i przyrostek co czasowniki regularne, ale zmieniają swój rdzeń. "bringen" - "gebracht" "denken" - "gedacht" "wissen" - "gewusst"

Ich habe an dich gedacht.

Myślałem o tobie.

Das habe ich mir gedacht.

Też tak myślałem.

Das habe ich nicht gewusst.

Nie wiedziałem tego.

Habt ihr das gewusst?

Czy wiedzieliście o tym?

Woher habt ihr das alles gewusst?

Was hat es gebracht?

Co to dało?

Nach dem Urlaub fragte er sich: "Was hat es gebracht, so viel Geld auszugeben?

Wir sind nach Berlin gefahren.

Pojechaliśmy do Berlina.

Warum bist du nicht länger geblieben?

Dlaczego nie zostałaś dłużej?

*Czasowniki rozdzielne i nierozdzielne* Pewne zasady odnoszą się zarówno do słabych jak i mocnych czasowników. Na przykład, jeżeli chodzi o czasowniki rozdzielne, GE musi być umieszczone pomiędzy prefiksem a korzeniem. "aufstehen" - "aufgestanden" "anziehen" - "angezogen" "aufräumen" - "aufgeräumt" Jeżeli czasownik jest nierozłączny (co oznacza, że czasownik ma przedrostek, który nigdy nie jest od niego oddzielony), nie umieszczamy GE. "besuchen" - "besucht" "verlieren" -. "verloren"